Ocena brak

RODZAJE POMOCY PSYCHOLOGICZNEJ KLINICYSTY - Psycholog kliniczny jako konsultant grup samopomocy

Autor /Edgar Dodano /09.09.2011

Coraz ważniejszą rolę w ochronie zdrowia psychicznego będą odgrywać grupy samopomocy. Są to grupy, których celem jest wzajemna pomoc w rozwiązywaniu wspólnych problemów osobistych i społecznych, które zrzeszają - na zasadach dobrowolności - osoby o podobnych doświad­czeniach życiowych lub trudnościach. W grupach tych ludzie doświadczają przynależności, więzi, oparcia i pomocy w rozwiązywaniu problemów. Cel i mechanizmy kontroli tkwią wewnątrz grup. Psycholog kliniczny jako profesjonalista służy tym grupom jako konsultant i ekspert.

Rozwój grup samopomocy jest też wspierany przez ruch wolontariuszy, którzy służą swoją aktywnością w rozwiązywaniu różnych problemów. Grupy samopomocy mogą mieć status stowarzyszeń, jak np. Stowarzyszenie Osób Autystycznych, Dyslektycznych, Stowarzyszenia Rodziców Osób Niepełno­sprawnych, Stowarzyszenia Byłych Pacjentów Psychiatrycznych itp. Grupa wzajemnej pomocy mająca status stowarzyszenia wyższej użyteczności może występować także oficjalnie i działać na rzecz swoich członków.

Grupy samopomocy mają różnorodny charakter. Do najstarszych, także w Polsce, należą grupy Anonimowych Alkoholików (AA). Ich celem jest wzajemna pomoc w zmianie postępowania i kontrola zachowań. Członkowie tych grup chcą pozostać trzeźwi i pomagać innym w osiąganiu trzeźwości. Wykazano, że czynnikami pomagającymi w tych grupach są altruizm, spój­ność grupowa, identyfikacja, wzbudzanie nadziei, doradzanie i wspólnota problemów. Leczenie alkoholików staje się skuteczniejsze wówczas, gdy partnerzy uczestniczą w grupach wzajemnego wsparcia (są to grupy Al.--Anon.) Natomiast dla dorosłych dzieci z rodzin z problemem alkoholowym organizowane są grupy Dorosłych Dzieci Alkoholików (w skrócie zwanych DDA).

Innym typem są grupy dla osób, które żyją pod działaniem silnego prze­wlekłego stresu. Celem tych grup jest stworzenie warunków rozładowania emocji, wsparcia emocjonalnego oraz wymiana doświadczeń wskazująca na możliwość radzenia sobie z trudnościami. Są to grupy rodziców dzieci upośledzonych, autystycznych itp. Do tego typu można także zaliczyć grupy pacjentów onkologicznych, kobiet po mastektomii (Amazonki) i po zabiegach stomii itp. Członkowie tych grup, poza wsparciem, pomagają sobie nawzajem w zdobyciu ważnych informacji, sprzętu, leków itp.

Zwykle wyodrębnia się także typ grup samopomocy, w których zrzeszają się ludzie naznaczeni społecznie. Przynależność do grupy wzajemnej pomocy daje im poczucie oparcia, podnosi poczucie wartości, zmniejsza poczucie dyskryminacji. Mogą to być pacjenci psychiatryczni i grupy mniejszościowe.

W literaturze wymienia się jeszcze jeden typ grup, których celem jest wzajemna pomoc w poszerzaniu wiedzy o sobie samym, poszerzanie samo­świadomości i kompetencji w kontaktach interpersonalnych. Do tych grup można by zaliczyć grupy treningu interpersonalnego, ale też ćwiczeń re­kreacyjnych i odnowy biopsychicznej. Także wobec tych grup psycholog kliniczny sprawuje rolę doradcy i konsultanta. We wszystkich grupach samopomocy główną rolę odgrywają ich członkowie.

Jak więc z powyższego wynika pomoc psychologiczna świadczona przez psychologa klinicznego może mieć bardzo zróżnicowane formy. Celem tej pomocy jest jednak zawsze dobro osób i społeczności, dobro związane ze zdrowiem. Pomoc może polegać na psychoterapii, interwencji w kryzysie, rehabilitacji profilaktyce, promocji zdrowia, poradnictwie i działaniu kon­sultacyjnym. W każdej formie pomocy potrzebne są inne kompetencje spec­jalistyczne. Kompetencje te zdobywa psycholog zwykle już w trakcie praktyki i doskonali podczas szkoleń i na studiach podyplomowych.

Do góry