Ocena brak

RODZAJE POMOCY PSYCHOLOGICZNEJ KLINICYSTY - Interwencja kryzysowa

Autor /Edgar Dodano /09.09.2011

Interwencja kryzysowa wyodrębniła się jako odrębna forma pomocy. Można ją ujmować szeroko lub nadać znaczenie wąskie. Jest formą pomocy interdyscyplinarnej. Osoby w sytuacji kryzysu wymagają bowiem systemowej i wszechstronnej pomocy: prawnej, ekonomicznej, me­dycznej, społecznej i psychologicznej. Psycholog służący tą formą pomocy działa więc zawsze w zespole interdyscyplinarnym i powinien być przygoto­wany do takiej zespołowej pracy. Kubacka-Jasiecka twierdzi, że interwencja kryzysowa może być rozumiana jako nowa subdyscyplina psy­chologii stosowanej, posiada bowiem odrębny obszar badań i zastosowań (kryzys i sytuacje kryzysowe) oraz specyficzne metody działania.

Interwencja kryzysowa jest działaniem pomocnym, zmierzającym do od­zyskania zdolności do samodzielnego rozwiązania kryzysu przez osobę nim dotkniętą, jest działaniem polegającym głównie na wsparciu emocjonalnym i podtrzymaniu, ma charakter pomocy psychologicznej, medycznej, socjalnej lub prawnej

Kryzys jest stanem zwrotnym, cechującym się bardzo dużym napięciem emocjonalnym, obawą przed utratą kontroli, uczuciem przerażenia i po­czuciem bezradności oraz różnymi formami dezorganizacji zachowania i ob­jawami somatycznymi. Osoba przeżywająca taki stan, ma poczucie wyczer­pania własnych zasobów umożliwiających rozwiązanie problemów. Wymaga pomocy z zewnątrz, by odzyskać równowagę i kontrolę nad życiem.

Metody interwencji kryzysowej rozwijają się między innymi dlatego, że coraz więcej ludzi wskutek ostrego i traumatycznego stresu społecznego, różnych form przemocy i pojawiania się niemal regularnie naturalnych i społecznych kataklizmów wymaga szybkiej pomocy. W tych sytuacjach znane formy terapii zawodzą, potrzebne są inne strategie pomocy. W inter­wencji kryzysowej wykorzystuje się głównie techniki wsparcia społecznego. Oznacza to, że udziela się osobie w kryzysie w pierwszym rzędzie wsparcia emocjonalnego, ale także materialnego, dostarcza się potrzebnych informacji i instrumentów działania.

Podstawą interwencji kryzysowej jest szybka diagnoza sytuacji kryzysowej, w której ocenia się poziom zagrożenia życia i zdrowia osoby w kryzysie lub jej najbliższych. Ocenia się także czy konieczne jest oddzielenie osoby od źródła zagrożenia. Diagnoza w sytuacji kryzysu powinna przebiegać równo­legle z interwencją polegającą, np. na podtrzymaniu emocjonalnym, dostar­czaniu informacji obniżających lęk i zwiększających nadzieję na pozytywne rozwiązanie problemu. Interwencja kryzysowa w odróżnieniu od innych form pomocy jest nie tylko formą szybkich decyzji, aktywną i ograniczoną w czasie - jest też formą diagnozy i pomocy uwzględniającą kontekst społeczny. Diagnoza powinna być nastawiona na określenie czy reakcja kryzysowa jest spowodowana ostrym i nagłym stresem u osoby bez zaburzeń psychicznych, czy też jest formą dezorganizacji w sytuacji przewlekłego stresu traumatycznego. Ważna jest także ocena tego, jakie zasoby samodzielnego radzenia sobie z kryzysem posiada osoba i na jaką pomoc naturalnych grup odniesienia - rodzina, przyjaciele - może liczyć. Interwencja kryzysowa jest także metodą interwencji w środowisku.

Interwencja kryzysowa przybiera formę psychoterapii indywidualnej lub grupowej wówczas, gdy kryzys jest konsekwencją przewlekłego stresu i traumy, które spowodowały zaburzenia funkcjonowania. Gdy kryzysowi nie towarzyszy patologia osobowości, wystarczą ograniczone w czasie formy pomocy i wsparcia, także typu profilaktycznego.

Nowoczesne ośrodki interwencji kryzysowej proponują pomoc w złago­dzeniu cierpienia i bezradności, w odzyskaniu sił i odporności oraz kontroli nad własnym życiem, pomoc w egzekwowaniu swoich praw, poradnictwo, interwencję w środowisku, fachową informację i w wyjątkowych wypadkach - czasowe schronienie. W ogłoszeniach swoich informują, iż kryzys może dotknąć każdego, może on być zagrożeniem, ale też szansą na zmianę, że człowiek, który czuje się bezradny i bez nadziei, nie jest sam. Ośrodki te działają często jako rodzaj pogotowia, są czynne przez całą dobę. W ramach ośrodków interwencji kryzysowej działa też z reguły telefon zaufania. Inter­wencja w kryzysach, bez poprzedzających zaburzeń psychicznych wymaga od psychologa przede wszystkim osobowościowego przygotowania do tej funkcji. Zamiast specjalistycznych technik potrzebne są w interwencji kry­zysowej podstawowe umiejętności słuchania, klaryfikowania sytuacji i prze­żyć, umiejętność dawania oparcia, pomoc w zrozumieniu sytuacji i znalezie­niu nowych sposobów radzenia sobie. Interwencja w kryzysie wymaga od psychologa przede wszystkim elastyczności postępowania, aktywnej postawy i dostosowania pomocy do natury kryzysu i potrzeb osoby w kryzysie.

Podobne prace

Do góry