Ocena brak

RODZAJE POLITYKI MIKROEKONOMICZNEJ I MAKROEKONOMICZNEJ

Autor /Edmund Dodano /17.06.2011

Podział celów polityki gospodarczej na makro- i mikroekonomiczne wywołuje zarazem generalny podział polityki gospodarczej na analogiczne dwa jej rodzaje z polityką mokro- i makroekonomiczną.Rodzaje polityki makroekonomicznej.

Wyróżniamy szereg klasyfikacji wg przyjętych różnych kluczy podziału:

a) wg teorii lub doktryn ekonomicznych na jakich jest oparta:

- polityka gospodarcza;

- polityka liberalna;

- antyliberalna.

b) wg wytyczonych celów w polityce gospodarczej:

- polityka systemowa;

- polityka strukturalna;

- polityka redystrybucyjna;

- polityka stabilizacyjna.

c) wg instrumentów, na których się opiera:

- polityka cenowa;

- polityka płacowa;

- polityka stopy procentowej;

- polityka podatkowa;

- polityka kursu walutowego;

- polityka celna.W szerszym ujęciu wyodrębnia się cztery rodzaje polityki gospodarczej, które uznaje się za ważne w warunkach każdego rozwiniętego państwa:

1. Polityka monetarna.

2. Polityka budżetowa.

3. Polityka dochodowa.

4. Polityka zagraniczna.

Ad.1

Podstawowym podmiotem polityki monetarnej w systemie polityki gospodarczej jest z reguły Bank Centralny. Główną cechą wyróżniającą Bank Centralny z pośród wszystkich banków jest to, że może emitować pieniądze stanowiące środek płatniczy obowiązujący w skali państwa(bank emisyjny). Banki takie trzymają często rezerwy pieniężne BC, a także udzielają im kredytów, stąd określenie traktowania Banku Centralnego jako banku banków. W taki sposób Bank Centralny może wpływać na podaż i alokację kredytów płynących do gospodarki.

Do ważnych instrumentów polityki monetarnej wykorzystywanych przez BC zaliczamy:

1. Regulacje podaży pieniądza w gospodarce

- poprzez ustalenie wielkości emisji;

2. Oddziaływanie na płynność finansową w babkach komercyjnych

- poprzez regulacje stopy procentowej i warunków kredytowania;

- poprzez ustalenie minimalnego poziomu obligatoryjnych rezerw pieniężnych banków komercyjnych, a także poprzez tzw. politykę otwartego rynku;

3. Sterowanie kursem walutowym

- wpływa wtedy na kształtowanie się siły pieniądza krajowego.Bank Centralny może także zajmować się administrowaniem długu publicznego oraz obsługą płatności zagranicznych państw.

Ad. 2

Pod pojęciem polityki budżetowej rozumiemy świadome działanie państwa zmierzające do gromadzenia środków, które są wydawane na realizacje różnych zadań stojących przed państwem. Polityka budżetowa jest zjawiskiem bardzo pojemnym, gdyż jest związana z innymi rodzajami polityki makroekonomicznej tj. z polityką fiskalną, stabilizacyjną, pieniężną.Jednym z najważniejszych aktów normatywnych stanowiących są ustawy budżetowe.

Budżet jest swoistego rodzaju planem, za którego realizacje odpowiadają organy władzy wykonawczej. Jest to zestawienie planowanych przychodów i wydatków państwa na dany okres (zazwyczaj rok). Przygotowanie projektu należy na ogół do obowiązków rządu. Projekt Taki nosi niekiedy nazwę preliminarzu budżetowego. Preliminarz ten po uchwaleniu przez parlament i akceptacje prezydenta przyjmuje nazwę ustawy budżetowej. Prowadzenie polityki budżetowej polega na działaniach państwa zarówno po stronie przychodowej, jak i wydatkowej budżetu.

Głównym instrumentem przychodowej polityki budżetowej są systemy podatkowe poszczególnych państw. Ranga tego instrumentu w polityce gospodarczej sprawia, że politykę fiskalną traktuje się często jako wyodrębniony rodzaj polityki gospodarczej.Formowanie się różnych systemów podatkowych nastąpiło w XX wieku.

Generalnie można wyodrębnić opodatkowanie typu:

- pośredniego – obejmuje podatek od wartości dodanej (VAT), podatki akcyzowe oraz inne podatki i opłaty np.: cła czy opłaty od środków transportu;

- bezpośredniego – obejmuje podatki dochodowe, majątkowe oraz od spadku i darowizn.

Tworzenie ustawodawstwa regulującego system podatkowy jest ważnym, ale nie jedynym elementem polityki fiskalnej państwa. Jej zakres wchodzi także wiele innych działań:

1. Utrzymywanie instytucji zajmujących się poborem podatków.

2. Kontrolna zgodność wpływów podatkowych z ustaleniami ustawy budżetowej.

3. Działania powodujące zmiany dopuszczalnego stopnia obciążenia opodatkowania.

Podatki są na ogół głównym, ale nie jedynym źródłem przychodów budżetowych.

Inne źródła to:

- różnego rodzaju systemy składek społecznych;

- dochody uzyskiwane przez państwo z tyt. własności publicznych.

W latach 70-tych XX w. pojawiło się zjawisko deficytu budżetowego, czyli wydatki budżetowe zaczęły przekraczać osiągane przychody. W praktyce gospodarczej źródłem finansowania deficytu są pożyczki zaciągane przez państwo stające się długiem publicznym.Deficyt budżetowy i konieczność znalezienia jego finansowania stanowią element przychodowej polityki budżetowej. Z tym zjawiskiem ściśle związane jest długu publicznego, którego obsługa wchodzi w zakres polityki wydatkowej.

Wydatki budżetowe przyjmują formę:- wydatków finalnych – są to środki pieniężne skierowane do sektora publicznego, przeznaczone na zakup określonych dóbr i usług, część z nich ma charakter osobowy i bezosobowy.Transfery budżetowe – są to wydatki kierowane do sektora prywatnego gospodarki, składają się na takie elementy jak: świadczenia socjalne, różnego rodzaju subsydia oraz obsługa długu publicznego.

Dane statystyczne charakteryzujące strukturę wpływów i wydatków wskazują, że o ile po stronie przychodowej dominującą pozycje zajmują efekty polityki fiskalnej, o tyle po stronie przychodowej pozycje taką zajmuje polityka socjalna.Polityka socjalna jest bardzo zróżnicowana w różnych państwach, jej struktura zmienia się w czasie. Elementami tej struktury socjalnych wydatków budżetowych są emerytury i renty, zasiłki dla bezrobotnych, zasiłki chorobowe, rodzinne, świadczenia w formie pomocy społecznej.

Ad. 3

Polityka dochodowa – pod tym pojęciem rozumie się najczęściej:

- oddziaływanie państwa na kształtowanie dochodów pozapłacowych oraz cen;

- ingerencje państwa w całokształt stosunków podziałowych(w obu tych ujęciach polityka dochodowa pokrywa się z polityką budżetową);

- lub jako odrębną dziedzinę polityki gospodarczej.Instrumenty polityki dochodowej:

- ze względu na przedmiot oddziaływania dzieli się na instrumenty regulacji dochodu, wg kryterium ich stosowania;

- ze względu na kryterium stosowania:

* bezpośrednie

* pośrednie.

Integralnym ................................ stały się także emerytury i renty, dochody z pozarolniczej działalności gosp., dochody majątkowe oraz dochody rolnicze.

Ad. 4

Polityka zagraniczna – pod tym pojęciem rozumie się na ogół oddziaływania państwa na stosunki wymiany gosp. z zagranicą. Jest to polityka skierowana na regulacje przepływu pomiędzy danymi państw towarów, usług, kapitału finansowego i ludzkiego.

Polityka zagraniczna nie ogranicza się tylko do spraw czysto gospodarczych, może polegać na kształtowaniu określonych stosunków politycznych, dbanie o bezpieczeństwo danego państwa i kształtowaniu wizerunku państwa na świecie.Instrumenty zagranicznej polityki dzielimy na:

- bezpośrednie - wszelkie bariery, cła, podatki i opłaty graniczne, koncesje;

- pośrednie – sterowanie kursem walutowym.

Podobne prace

Do góry