Ocena brak

Rodzaje kursów walut

Autor /Agaddison Dodano /09.04.2011

 

Kursy walut można sklasyfikować według różnych kryteriów. E. Drabowski, znany w Polsce specjalista od kursów walut, klasyfikuje je:

  1. Z punktu widzenia czasu funkcjonowania,

    1. Kurs wolnorynkowy- określany jest wyłącznie przez podaż i popyt na waluty obce na krajowym rynku walutowym. Stosowany był przez niektóre kraje kapitalistyczne w latach 1919-1924, w okresie kryzysu gospodarczego w latach 1929-1933 oraz sporadycznie po drugiej wojnie światowej.

    2. Kurs czarnorynkowy - kształtowany jest przez nielegalne transakcje kupna i sprzedaży walut. Ten typ kursu występuje w sytuacji, gdy oficjalny kurs waluty ustalony jest na poziomie niezgodnym z układem popytu i podaży na waluty obce.

    3. Płynny (elastyczny) kurs walutowy - jest on ustalany przede wszystkim przez popyt, podaż walut obcych, ale czasami korygują go władze walutowe poprzez interwencję na rynkach walutowych. Walutą interwencyjną jest wtedy głównie dolar USA. Władze walutowe dokonują same oceny, w jakim stopniu kurs płynny odchyla się od pożądanego czy optymalnego poziomu. Rozróżnia się zazwyczaj interwencje mające na celu ochronę interesów gospodarki narodowej i takie interwencje, które oznaczają manipulowanie kursem, co może wywołać szkodliwe skutki dla zagranicy. Jest to tzw. czyste i brudne manipulowanie kursem.

    4. Kurs stały krótkookresowy (tzw. kurs pełzający) - to taki kurs stały, który ulega częstym zmianom, najczęściej pod wpływem wyższego tempa inflacji w kraju w porównaniu z zagranicą. To właśnie różnica w stopach inflacji wpływa na częstotliwość zmian kursu.

    5. Kurs stały o szerokiej marży wahań wokół parytetu (lub kursu centralnego) - ma szeroki zakres wahań wokół parytetu, co pozwala eliminować krótkookresowe lub przejściowe zakłócenia w bilansie płatniczym.

    6. Sztywny kurs walutowy – to kurs nie zmieniany w bardzo długim okresie mimo że taka zmiana byłaby pożądana ze względu na stan bilansu płatniczego. Ten typ kursu (był to wtedy kurs parytetowy) występował jedynie w okresie funkcjonowania systemu waluty złotej.

 

  1. na podstawie kryterium czasu trwania,

    1. Kurs stały - do kursów stałych zalicza się kursy stałe, krótkookresowe (pełzające), kursy stałe o szerokiej marży wahań | wokół parytetu (lub kursu centralnego) oraz sztywne kursy walutowe.

    2. Kurs zmienny - Do kursów zmiennych zalicza się kursy wolnorynkowe i płynne.

 

  1. z punktu widzenia ich liczebności

    1. Kurs jednolity - oznacza, że całość obrotów płatniczych z zagranicą odbywa się po jednolitym kursie. Po takim też kursie dokonuje się wymiany walut obcych na walutę krajową.

    2. Kurs dualny (podwójny) – stosowany jest sporadycznie. Wprowadza się wtedy dwa oficjalne kursy walutowe: jeden dla obrotów handlowych, a drugi dla obrotów kapitałowych. Potrzeba (lub konieczność) ustalenia odmiennych kursów dla tych dwóch rodzajów obrotów płatniczych wynika najczęściej stąd, że jednolity kurs jest szkodliwy albo dla wymiany handlowej, albo dla przepływu kapitału.

 

4) Z punktu widzenia stopnia ingerencji państwa w kształtowanie się kursu waluty krajowej.

a) Kurs wolnorynkowy - wyznaczany wyłącznie przez popyt i podaż na rynku walutowym. Nie ma tu ingerencji państwa.

b) Kursy walutowe, które wymagają ograniczo­nej ingerencji państwa (są to więc kursy płynne, które wymagają okresowych interwencji walutowych, kursy stałe o roz­szerzonej marży wahań i kursy pełzające).

c) Kursy walutowe, które wymagają nie tylko interwencji na rynkach walutowych, ale i zasto­sowania innych środków polityki gospodarczej dla utrzymania danego systemu kursu walutowego. Do tej grupy kursów można zaliczyć kursy sztywne, a przede wszystkim kursy dualne i różnicowane.

W literaturze ekonomicznej występuje często pojęcie kursu walutowego równowagi. Używane jest w dwóch znacze­niach:

Pierwsze odnosi się do sytuacji, w których kurs walutowy wyrównuje podaż na waluty obce na krajowym rynku walutowym z popytem na nie. Ze względu na to, że współczesne gospodarki rynkowe charakteryzują się znacznym stopniem ingerencji państwa w stosunki gospodarczej za granicą, trudno uznać, że kurs walutowy w sposób właściwy wyraża relacje podaży do popytu.

Drugie znaczenie kursu walutowego równowagi (częściej stosowane) wiąże się z bilansem płatniczym. Uważa się, że kurs walutowy równowagi to taki kurs, który zapewnia równowagę bilansu płatniczego. Władze walutowe starają się ustalić taki poziom kursu waluty, aby zapewniał on równowagę bilansu płatniczego. Największe znaczenie poznawcze ma koncepcja kursu walutowego równowagi wynikająca z teorii parytetu siły nabywczej. Według tej teorii stosunek kursów dwóch walut powinien odzwier­ciedlać stosunek ich siły nabywczej mierzonej poziomem cen wewnętrznych.

 

W latach siedemdziesiątych pojawiła się koncepcja kursu walutowego efektywnego. Przy tworzeniu takiego kursu bierze się pod uwagę rozmiary zmian kursu walutowego oraz udział głównych partnerów handlowych w eksporcie i imporcie. Uzyskuje się wówczas wagi, pozwalające ustalić bardziej konkretne skutki, np. wpływ dewaluacji waluty. Główne elementy konstrukcji kursu efektywnego sprowadzają się do wyboru okresu bazowego kursu walutowego, wyboru krajów oraz odpowiednich wag dla ustalenia udziału poszczególnych krajów w handlu zagranicznym j danego kraju. Ustalenie kursu efektywnego jest oparte na metodzie udziału w handlu w stosunkach bilateralnych. Dla poszczególnych grup krajów uzyskuje się tu odmienne wyniki.

W warunkach narastającej i zróżnicowanej inflacji pojawiły się również pojęcia nominalnego i realnego kursu walutowego. Nominalne zmiany kursu są wynikiem różnic w stopach in­flacji. Na przykład: im wyższa jest stopa inflacji w danym kraju w porównaniu z innymi krajami, tym większy jest stopień deprecjacji waluty krajowej. Kursy realne uzyskuje się przez wyeliminowa­nie z obliczeń zmian kursów różnic w stopach inflacji. Jeśli po usunięciu tych różnic nadal pozostają zmiany między kur­sami walut w badanym okresie, to są one z reguły wynikiem zmian w wydajności pracy i strukturze wymiany handlowej w po­szczególnych krajach. Można powiedzieć, że w nominalnych zmianach kursów walut uwidacznia się przede wszystkim zróż­nicowane tempo zmian stóp inflacji, w kursie realnym zaś znajdują wyraz niepieniężne skutki zmian w gospodarkach porównywanych krajów.

Podobne prace

Do góry