Ocena brak

Rodzaje inflacji

Autor /Ashlyn Dodano /14.04.2011

 

Pierwszym z kryteriów wyróżniania rodzajów inflacji jest tempo wzrostu cen z punktu widzenia tego kryterium wyróżniamy: a) inflacje pełzającą ma ona miejsce wówczas gdy ceny rosną stosunkowo wolno jest to inflacja jednocyfrowa poddaje się ona kontroli państwa i nie powoduje zakłóceń w społecznym procesie produkcji; b) inflacja krocząca wiąże się z występowaniem u ludzi oczekiwań inflacyjnych w zakresie wzrostu cen i płac inflacja ta ma tendencję wymykania się spod kontroli i przyspieszania swego tempa dość łatwo przekształca się w inflację galopującą; c) inflacja galopująca tejże inflacji należy przeciwdziałać gdyż przynosi poważne wypatrzenia gospodarcze pieniądze tracą swa wartość ludzie unikają ich trzymania nie więcej ponad minimum potrzebności („zdarte zelówki”) gromadzi się zwykle towary nikt nie pożycza pieniędzy na zwykłą stopę procentową; d) inflacja hiperinfacja (ponad 150%) to ogromne natężenie procesów inflacyjnych które uniemożliwiają funkcjonowanie podmiotów gospodarczych (niweczy rachunek ekonomiczny przekreśla racjonalność funkcjonowania) stanowi śmiertelne zagrożenie dla gospodarki. Inne kryterium przewidywanego tempa zmian cen na nadchodzący okres. Z punktu widzenia tego kryterium można wyróżnić: a) inflację rzeczywistą to zmiana ogólnego poziomu cen jaki dokonał się w ciągu jakiegoś okresu głównie roku jest ona mierzona zawsze po upływie przeciętnego okresu; b) inflację oczekiwaną to stopa inflacji jaką społeczeństwo oczekiwało na początku minionego okresu i którą to wówczas uwzględniono w kalkulowaniu cen, płac, stopy procentowej na tenże okres; c) inflację nieoczekiwaną to różnica jaka zachodzi pomiędzy inflacją rzeczywistą a inflacją oczekiwaną jest błędem w przewidywaniu inflacji. Ze względu na okres trwania wyróżniamy: a) inflację sekularną ma charakter chroniczny trwały; b) inflację okresową ma miejsce wówczas gdy po przypłynięciu fali inflacji następuje stabilizacja ogólnego poziomu cen. Z punktu widzenia oddziaływania na przebieg procesów inflacyjnych wyróżniamy: a) inflację żywiołową wymyka się z kontroli, b) inflację kontrolowaną poddaje się kontroli ze strony państwa. Z punktu widzenia miejsca występowania wyróżniamy: a) inflację wewnętrzną występującą na terenie danej gospodarki; b) inflację importowaną przenoszona do gospodarki z zewnątrz za pośrednictwem wymiany handlowej, c) inflacje cywilowaną barbarzyńską załamuje gospodarkę.

Społeczno ekonomiczne skutki inflacji. Nasilenie procesów inflacyjnych może rodzić różne skutki zarówno pozytywne jaki i negatywne. Jeżeli chodzi o skutki pozytywne to można stwierdzić iż powolne procesy inflacyjne (inflacja pełzająca) wywierać mogą korzystny wpływ na przebieg procesów gospodarczych. Podstawą takiego rozumowania są najczęściej dwa argumenty: 1. powolne procesy inflacyjne wpływają korzystnie na dynamikę wzrostu gospodarczego przy założeniu bowiem iluzji pieniężnej powolne procesy inflacyjne pozwalają na obniżenie płac realnych a często i na obniżkę realnych stop procentowych co wywołuje optymistyczne nastroje wśród przedsiębiorców z powodu poprawy rentowności produkcji. Odzwierciedleniem tego jest wzrost działalności inwestycyjnej i w konsekwencji przyspieszenie wzrostu gospodarczego; 2. powolne procesy inflacyjne ułatwiają pożądane zmiany relacji cenowych prowadząc do wykształcenia właściwych relacji pozwalających racjonalizować decyzje gospodarcze i prawidłowo alokować zasoby.

Negatywne skutki inflacji: 1. inflacja powoduje zniekształcenie informacyjnej funkcji cen, zawarte w cenach informacje o kosztach produkcji względnej rzadkości dóbr są dla podmiotów gospodarczych ważnymi sygnałami do podejmowania decyzji, silne procesy inflacyjne zniekształcają te informacje, szybki wzrost cen powoduje bowiem utratę orientacji rynkowej przez podmioty gospodarcze, które nie są w stanie ocenić czy zmiany cen są rezultatem ogólnych procesów inflacyjnych czy też wynikają ze zmian relacji cen; 2. inflacja powoduje ucieczkę od pieniądza polegającą na gwałtownym spadku popytu na pieniądz, chodzi o minimalizację ponoszonych strat, korzystniej jest wówczas trzymać pieniądze w banku gdyż uzyskuje się chociaż niewielkie korzyści gdy dodatnie jest różnica pomiędzy stopa procentową a stopa inflacji, zatem strategia działania podmiotów polega na utrzymywaniu jak najmniejszego zapasu gotówki i stosunkowo częstym odwiedzanie banków w celu podjęcia niewielkich kwot, pojawiają się wówczas koszty „zdartych zelówek” które symbolizują dodatkowe nakłady jakie trzeba ponieść w celu zawierania transakcji w sytuacji ucieczki pieniądza; 3. inflacja powoduje redystrybucję dochodów a więc ich ponowny podział między podmioty gospodarcze, powoduje ona przesuwanie dochodu od podmiotów które wykorzystują swoje stałe dochody nominalne do podmiotów które wykorzystują swoją silną pozycję przetargową do uzyskania dużych przyrostów dochodów, następuje przeniesienie dochodów od właścicieli kont oszczędnościowych oprocentowanych poniżej stanu inflacji do właścicieli aktywów których realna wartość wzrasta w czasie inflacji, inflacja powodować może redystrybucję dochodów polegającą na ich przesunięciu od pożyczkodawców do pożyczkobiorców, w przypadku progresywnego opodatkowania dochodów i stałych dochodowych podziałów podatkowych inflacja powoduje przesunięcie dochodów od podatników do budżetu państwa; 4. silne procesy inflacyjne zwiększają niepewność w zakresie przewidywań zmian cen co osłabia aktywność gospodarczą, gdy tempo wzrostu cen jest wysokie komplikuje się rachunek ekonomiczny poprzedzający decyzje gospodarcze, podmioty gospodarcze nie wiedzą jakie przyjąć ceny w tym rachunku, często zdarza się iż przyjęte ceny różnią się znacząco od cen rzeczywistych, rośnie niepewność osłabiająca aktywność gospodarczą; 5. inflacja powoduje niekorzystne zmiany w bilansie płatniczym, jeżeli inflacje w jakimś kraju kształtują się na poziomie wyższym niż w innych krajach, to dobra eksportowane przez przedsiębiorstwa tego pierwszego kraju stają się mniej konkurencyjne na rynkach światowych, równocześnie dobra importowane stają się tańsze w stosunku do dóbr krajowych , prowadzi to spadku eksportu i wzrostu importu, w rezultacie występuje tendencja do pogarszania się bilansu płatniczego co może spowodować reperkusje w postaci obniżki kursu walutowego; 6. inflacja rodzi dodatkowe koszty związane z obsługa procesów gospodarczych. Przyczyny inflacji. Inflacji nie sposób wyjaśnić za pomocą jednej przyczyny stanowi ona bowiem zespół objawów będący następstwem współzależności wielu zjawisk ekonomiczno-społecznych zachodzących we współczesnych gospodarkach wyróżnić można kilka obszarów rodzenia się inflacji. Pierwszym z takich obszarów będą stosunki pieniężne – kredytowe, przyczyny inflacji tkwiącej w tym obszarze dotyczą: 1. niedostosowania emisji pieniądza i kreacji kredytu do realnych procesów gospodarowania; 2. miękkiego kredytowania inwestycji rozwojowych czyli inaczej ograniczonego przymusu zwrotności kredytu; 3. nieprzestrzeganie dyscypliny finansowej przedsiębiorstw. Zjawiska te powodują żywiołowość w sferze obiegu pieniężnego a tym samym osłabieniu stabilności pieniądza. Drugi z obszarów rodzenia się inflacji dotyczy niedostatków polityki alokacyjnej, wywołane są one zazwyczaj niedostosowaniem struktury rzeczowej gospodarki do rozmiaru i struktury popytu pieniężnego, chodzi tu głównie o: 1. nie odpowiadającą reakcjom rynkowym politykę cen; 2. subiektywizmu ocen rządowych w zakresie polityki dochodów płac i świadczeń socjalnych; 3. uleganie nadmiernym roszczeniom związków zawodowych w zakresie podwyżek płac; 4. nadmiernie statyczna polityka państwa. Przyczyny te wywołują przede wszystkim niezrównoważony wzrost popytu a ten wzrost cen (wzrasta inflacja). Kolejnym obszarem rodzenia się inflacji są niedostatki działań makroekonomicznych na rzecz redukcji kosztów wytworzeni. W gospodarce rynkowej występuje np. bezpośredni związek między wydajnością pracy a cenami. Wzrost wydajności pracy może być więc przyczyną względnej stabilności cen. Jej spadek jednakże powoduje wzrost jednostkowy kosztów produkcji. Niskiej wydajności zaczyna towarzyszyć wzrastające nadmiernie zatrudnienie oraz niedostateczny stan i tempo rozwoju postępu naukowo – technicznego. Wzrost kosztów rodzić ponad to może ustalenie nadmiernych stawek amortyzacji, a także rożnego rodzaju chybione inwestycje itp. Wskazany wzrost kosztów znajdzie odzwierciedlenie we wzroście cen i pobudzaniu zjawisk inflacyjnych. Innym z obszarów rodzenia się inflacji jest polityka zewnętrzna państwa. Chodzi przede wszystkim o niekorzystny układ warunków wymiany z zagranicą a w szczególności wymiany towarowej określającym malejącą relację cen towarów eksportowanych do importowanych. Do obszaru tego należą również wpływ inflacji światowej. Wyraża się ona przenoszeniem rosnących cen na rynku światowym na rynek krajowy. Import inflacji szczególnie zaznacza się w warunkach wzrostu cen surowców, żywności, paliw na rynkach światowych. Rosną wówczas ceny importu tych dóbr skutkiem czego następuje wzrost cen krajowych wzmagający i pogłębiający inflację.

Podobne prace

Do góry