Ocena brak

REWOLUCJA FRANCUSKA (1789 - 1795) - Czasy

Autor /Onufry Dodano /03.11.2011

Rok 1792 był bardzo burzliwym okresem historii Francji. W dalszym ciągu szalała drożyzna, nie rozwiązane były kwestie socjalne, dawny system sprawowania władzy tracił autorytet, nowy nie był w stanie go uzyskać. Aby odwrócić uwagę od trudności wewnętrznych ówczesne sfery rządzące wplątały Francję w wojny z Austrią od kwietnia 1792 r., później do tej wojny przystąpiły Prusy. Armie rewolucyjne poniosły klęski, arystokratyczni oficerowie uciekali na stronę przeciwnika, o wszystkie niepowodzenia oskarżano króla. Wreszcie Jakobini doprowadzili do wybuchu powstania w Paryżu i 10.VIII.1792 r. doszło do ataku na pałac. Król został aresztowany, pozbawiony władzy i 21.IX po nowych wyborach ogłoszono dekret o zniesieniu władzy królewskiej.

Nowym ciałem prawodawczym był tzw. Konwent. Nowa ordynacja wyborcza zniosła cenzus majątkowy, ale udział w wyborach wzięło zaledwie 20% ludzi uprawnionych do głosowania. Niewątpliwie pomyślną okolicznością dla rewolucji było zwycięstwo armii rewolucyjnej pod Valmy 10.IX a oraz następne pod Jemappes (6.XI.1792). Tymczasem zmieniła się sytuacja w samej legislatywie. Lewicę stanowili tam Jakobini, natomiast prawicę deputowani z parlamentu Garronne. W zasadzie różnice między Żyrondystami a Jakobinami nie były specjalnie wielkie. Obie frakcje były frakcjami republikańskimi. Jedynie, co można powiedzieć, że Jakobini byli zwolennikami władzy zcentralizowanej, zaś Żyrondyści zwolennikami autonomii dla poszczególnych departamentów.

Większą rolę tu odegrały ambicje osobiste przywódców. 18.I.1793 roku konwent narodowy skazał króla Ludwika XVI na karę śmierci. Wyrok wykonano 21.I. Charakterystyczne jest tu uzasadnienie wyroku. Ludwik XVI został skazany nie za to co robił, lecz za to kim był "nie ważne jest czy Ludwik XVI był dobrym królem czy złym królem, ważne jest, że w ogóle był królem i jako taki winny jest tyranii wobec swego ludu". Tak więc po raz pierwszy w dziejach naszej cywilizacji odstąpiono od pojęcia winy jednostkowej na rzecz pojęcia wroga mianowanego. Ta teoria znajdzie swe rozwinięcie w krwawych systemach totalitarnych XX wieku w postaci wroga klasowego bądź wroga rasowego.

Fakt ten (śmierć Ludwika XVI) wywołał wstrząs moralny w całej Europie. Przeciw Francji utworzyła się potężna koalicja, w skład której wchodziła Austria, Anglia i inne kraje. Jednocześnie w samej Francji doszło do powstań ludności w prowincji Bretonia i Wandea. Wtedy też (5-6.IV.1793 r.) powołano Komitet Ocalenia Publicznego - sprawował on funkcję rządu, Komitet Bezpieczeństwa Publicznego (siły policyjne), Trybunał Rewolucyjny jako instrument terroru. Trybunał miał sądzić w oparciu o rewolucyjne sumienie, a wyroki mogły być tylko dwa: uniewinnienie lub śmierć.

2.VI 1793 r. upadł rząd Żyrondystów i Jakobini przejęli pełnię władzy, zaś do Komitetu Ocalenia Publicznego wszedł Maksymilian Robespierre. Aby uzyskać poparcie ze strony najuboższych warstw społeczeństwa Komitet przeforsował uchwalenie prawa do pracy, do oświaty, opieki społecznej i ustanowienie cen maksymalnych. Jednocześnie wprowadzono obowiązkową służbę wojskową (tzw. "rekwizycje osób do obrony republiki"). Twórcą armii rewolucyjnych był Łazarz Cornot. Armia dawała nieograniczone możliwości awansu, w każdej armii znajdowali się komisarze republiki. Jednocześnie na zapleczu wprowadzano maksymalny terror wobec każdego podejrzanego. Wszystkie siły i środki zostały skupione na zaopatrzenie armii.

Wobec takich mobilizacji wojska rewolucyjne zaczęły odnosić sukcesy, ale razem z sukcesami zaczęły ustawać przyczyny, dla których wprowadzono terror i żądano wyrzeczeń. Wiosną 1794 roku doszło do rozłamu w Klubie Jakobinów, w wyniku których jeden z przywódców rewolucji Danton został stracony na gilotynie. Co więcej przywódcy wplątali się w niepotrzebną walkę z religią ogłaszając kult bogini rozumu. Jednocześnie od rewolucji zaczęli się odwracać klasy posiadające a całe społeczeństwo było zmęczone terrorem. W takiej też sytuacji doszło do zawiązania spisku przeciw Robespierrowi i 27.VII czyli 9 termidora doszło do zamachu.

Grupa Robespierra została pozbawiona władzy i stracona. W następnym zaś roku Francja podpisała pokój z Prusami, zaś w sierpniu 1795 r. uchwalono nową Konstytucję, gdzie prawo wyborcze zostało oparte na cenzusie podatkowym.

Konstytucja ta gwarantowała zdobycze w dziedzinie swobód i wolności obywatelskich, równość wobec prawa, ale uprawnienia wyborcze uzyskali tylko ci, co płacą wysokie podatki. Wybory były dwustopniowe. Najpierw wybierano Zgromadzenie Notabli w poszczególnych prowincjach, zgromadzenia te zaś wybierały przedstawicieli do parlamentu. Władza ustawodawcza składała się z 2 izb tj. Rady Pięciuset i Rady Starszych.

Władzę wykonawczą miał sprawować dyrektoriat złożony z 5 osób.

W zasadzie rewolucja społ. była zakończona, nowe zasady utrwalone, naczelną zasadą było twierdzenie, że " wszelka własność jest prawem nienaruszalnym i świętym". Naród integrował się wokół takich wartości jak: patriotyzm, duma narodowa. Jednostki posiadające talent ambicję i energię mogły awansować przez armię lub administrację, zaś jednostki mające smykałkę do interesów mogły się bogacić np. na wykupywaniu skonfiskowanych dóbr.

Rewolucja francuska wprowadziła nie tylko zmiany we Francji, ale zmiany w całej terminologi politologicznej. Była to rewol. która odbywała się pod hasłami racjonalistycznymi, a nie jak dotod w kategoriach teologicznych. Wprowadziła ona pojęcie suwerenności ludu, prawa człowieka i obywatela, niezbywalne i nienaruszalne, wprowadziła również świętość własności prywatnej - wszelka własność jest prawem nienaruszalnym i świętym. Wprowadzono nowe pojęcia do opisu zjawisk politycznych : lud jako suweren.

Powstały nowe pojęcia: prawica i lewica. Prawica jest wolnościowa, lewica równościowa. Wolność prawicy to posiadanie własności, naturalne zróżnicowanie ludzi, pochwała autorytetu, hierarchii, podporządkowania. Lewica: popieranie wszelkich roszczeń, równość z obowiązkiem opieki socjalnej. Jeśli chodzi o formę rządów lewica chętnie ucieka się dyktatury dla dobra ludu.

I na tym kończy się najbardziej burzliwy okres rewolucji francuskiej, która według jednej ze szkół historii. trwała od 1789 do 1795 roku.

Podsumowanie: Kto zyskał, kto stracił na rewolucji francuskiej?

Chłopi - zniesiono wszystkie powinności względem klas wyższych, chłopi mogli nabywać ziemię ze skonfiskowanych majątków. Przed synami otwarły się wielkie możliwości kariery poprzez armię.

Mieszczaństwo - klasy posiadające uzyskały wpływ na politykę rządu. Własność była prawem nienaruszalnym i świętym. Poważne kręgi burżuazji francuskiej bogaciły się na wojnie jako producenci i dostawcy dla armii.

Burżuazja też skorzystała na wykupieniu majątków kościelnych. Również burżuazja korzystała na wyeliminowaniu z rynku francuskiego towarów angielskich

Do burżuazji zaliczamy: bankierów, kupców, fabrykantów, dostawców armii. Można też zaliczyć wyższych urzędników władzy państwowej.

Drobnomieszczaństwo - (sklepikarze, rzemieślnicy, francuskie praczki.

Wpływ na władze miejskie, szczególnie na Komunę miasta Paryża.

Klasy pracujące - dostęp do oświaty, prawo do pracy, opieki społecznej, ustalenie cen maksymalnych (tylko w okresie dyktatury Jakobinów).

Rewolucja Francuska to olbrzymi awans inteligencji, ludzi pióra, publicystów, dziennikarzy, prawników. Straty poniosło duchowieństwo, arystokracja i szlachta.

Rewolucja wprowadziła nowoczesne spektrum polityczne i kluczowe pojęcie suwerenności ludzi, z którego wyodrębnia się dwa nurty ideologiczne: lud rozumiany jako społeczeństwo lud jako naród - pojawi się socjalizm z tego wyłonił się nacjonalizm.

Podobne prace

Do góry