Ocena brak

Rene Descartes - Kartezjusz (1596 - 1650) - Antropologia

Autor /Miecio Dodano /13.07.2011

 Jeśli jest myśl, to musi być ktoś, kto myśli. W tym twierdzeniu Kartezjusza znajduje swe uzasadnienie koncepcja człowieka jako istoty myślącej: „myślę, więc jestem”. Człowiek to jaźń myśląca i rościągłe ciało. Jeżeli zatem ciało jest faktem (substancja rozciągła) oraz dusza jest faktem (substancja myśląca), to człowiek jest istotą dwoistą.  

Odróżnienie aktów woli od postrzeżeń pozwoliło Kartezjuszowi sformułować teorię afektów, czyli aktów poznania, które są decyzjami wywołanymi przez „siły życiowe”, mieszczące się we krwi. Są one różne u różnych osobników, zależne od ich temperamentów. Afekty pobudzają duszę do działania, na przykład ucieczka jest wynikiem strachu. Wyróżniamy afekty: podziwu, miłości, nienawiści, pożądania, radości i smutku. Pełnią one u człowieka pozytywną rolę, bo skłaniają go albo do tego, co pożyteczne, albo odwodzą od tego, co szkodliwe. Mogą również stać się złe, gdy zostaną wzbudzone nadmierną skłonnością do pewnych dóbr, ze szkodą dla innych.

Kartezjusz sformułował następujące zasady etyczne:  

- należy przestrzegać nakazów posłuszeństwa prawom i obyczajom swego kraju, trzymając się religii, w której od dzieciństwa jest się chowanym;

- kierować się mniemaniami najbardziej umiarkowanymi, dalekimi od skrajności; trzymać się poglądów ludzi najrozsądniejszych;

- baczyć raczej na to, co inni czynią, a nie mówią; powiadał: „wszelka krańcowość bywa zazwyczaj szkodliwa”;

- przesadne są wszelkie zobowiązania, które zmuszają do zrzeczenia się wolności

-   w czynach należy być jak najbardziej stanowczym i stałym; trzymać się mniemań nawet najbardziej wątpliwych z chwilą, gdy się na nie zdecydowało;

- zawsze przezwyciężać raczej siebie aniżeli los oraz zmieniać raczej swoje życzenia niż porządek  świata; postępować według przeświadczenia,  że poza myślą nie ma nic, co by było w sposób bezwzględny w naszej mocy;

- spożytkować całe swoje  życie na kształcenie rozumu i posuwać się w miarę możności naprzód w znajomości prawdy, trzymając się metody, którą została wybrana. 

Podobne prace

Do góry