Ocena brak

RĘKA

Autor /Telesfor Dodano /12.04.2012

W staroż. Egipcie symbol męstwa, w staroż. Rzymie wierności, u Zenona z Elei pięść symbolizuje dialektykę, a otwarta dłoń krasomówstwo. Dwie ręce złączone symbolizują zgodę.

W sztuce śrdw. ręka była symbolem rozkazywania i zręczności: Boga przedstawiano w postaci ręki wyłaniającej się z chmur, mogącej być znakiem rozkazu (hebr. iad 'ręka; władza') a. błogosławieństwa (z dwoma palcami uniesionymi, z promieniami wychodzącymi z palców) czy groźby zawisłej nad człowiekiem. Królewska ręka sprawiedliwości reprezentuje władzę sądową, przelanie na władcę jednego z najważniejszych atrybutów boskości.

Ręka homo faber(\ac., 'człowieka twórcy, wytwórcy') odróżnia go od zwierząt. Ciepłą ręką dać (dostać) jeszcze za życia, przed zapisem testamentowym; od razu, ze szczerego serca, nie żałując, nie skąpiąc (dać), bez większego trudu, zachodu (dostać).

Coś jest komuś na rękę odpowiada mu, dogadza, zadowala go, zaspokaja, jest dla niego dogodne. Iść komuś na rękę spełniać jego życzenia, pomagać, ułatwiać mu coś. Iść po ręku (z kimś)przest. iść o zakład, zakładać się o coś.

Iść z krzywą ręką przynosić łapówkę, „podarek". Jak ręką o4jął (o dolegliwości, chorobie itp.: mija, przechodzi, ustępuje) od razu, bez śladu. Jeść z ręki ulegać, być posłusznym, uginać się przed czyją wolą, poddawać się wpływom, tańczyć, jak zagrają. Lecieć (komuś) przez ręce być zemdlonym, nieprzytomnym, zamroczonym. Lewa i prawa ręka zob. Lewica i prawica; Jerozolima (Jeślibym cię zapomniał...).

Martwa ręka zob. Dobra martwej ręki. Mieć długie ręce być złodziejem, kieszonkowcem; mieć wielkie wpływy, zwł. aby komuś zaszkodzić. Mieć smołę w rękach (w palcach) o zręcznym złodzieju, któremu wszystko lepi się do palców.

Na rękach nosić uwielbiać, ubóstwiać, zaspokajać wszelkie zachcianki (ukochanej); wg Biblii, Psalm 90,11-12: „Albowiem aniołom swoim polecił, aby cię strzegli na wszystkich drogach twoich. Na rękach nosić cię będą, byś nie uraził o kamień nogi swojej"; por. też Ew. wg Mat., 4, 6; Łuk., 4, 11. Klasyczny tekst o aniołach-stróżach. Niepodzielna ręka własność należąca do kilku osób bez prawa podziału ani wykupu. Oddać komuś rękę (obiecać komuś rękę) o dziewczynie: poślubić kogoś (przyrzec komuś małżeństwo).

O! rękę karąj , nie ślepy miecz! ze Skarg Jeremiego, 10; Chorał, 32, Kornela Ujejskiego. Posmarować komuś rękę (łapę) przekupić, dać łapówkę, okupić się. Prawa ręka (czyjaś) zob. Prawy. Pretendent, aspirant, konkurent do ręki starający się o poślubienie panny (kobiety). Przemawiać do ręki przekupić, dać łapówkę.

Ręce jego przeciw wszystkim, a ręce wszystkich przeciw niemu zob. Ismael. Ręce (precz) od obrazu!, łac. manum de tabula! wstrzymaj się od dalszych poprawek i ulepszeń! z Historii naturalnej, 35, 36, Pliniusza; por. Listy do przyjaciół, 7, 25, 1, Cicerona.

Ręka rękę myje aforyzm Epicharma z Syrakuz (ok. 450 pne.), cytowany przez Platona, Senekę, Petroniusza i Erazma z Rotterdamu; gdy chcesz otrzymywać, dawaj; wzajemna pomoc jest niezbędnym składnikiem naszego życia.

Robota pali się komuś w rękach pracuje sprawnie, składnie, całą parą, energicznie, z zacięciem. Składanie rąk do modlitwy gest nie znany starożytności, również pierwszym chrześcijanom, zaświadczony dopiero od XI wieku.

Sprzedaż z wolnej ręki nie na licytacji; w celu uniknięcia zlicytowania jakiejś własności; sprzedaż nadwyżek po dokonaniu dostawy towaru reglamentowanego.

Umywać (umyć) ręce zrzucić z siebie odpowiedzialność za to, co się dzieje, co ma się stać, co się stało, oświadczyć, że się jest niewinnym; wg Biblii, Deut , 21, 1-9, jeśli znajdzie się człowieka zabitego, a sprawca zabójstwa jest nieznany, wówczas starszyzna sąsiedniego miasta winna zabić jałowicę i omyć nad nią ręce, mówiąc: „Ręce nasze krwi tej nie wylały ani oczy nie widziały." Por. też Psalm 25,6; 72,13; Ew. wg Mat., 27,24: Piłat (zob.) „wziąwszy wodę, umył ręce przed pospólstwem, mówiąc: Nie winienem krwi tego sprawiedliwego; wasza to rzecz!"

Wróżenie z ręki na podstawie linii wnętrza dłoni wróżenie przyszłości i charakteru osoby, uprawianie chiromancji.

W twoje ręce! okrzyk towarzyszący dawniej oddawaniu sąsiadowi przy stole krążącego wokół stołu pucharu, dziś rodzaj toastu, znaczącego: „Twoje zdrowie! Za twoją pomyślność!" Wyjść (z czegoś) obronną ręką wyjść cało, szczęśliwie uniknąwszy szkody a. niebezpieczeństwa. Wyzwać kogoś na rękę przest. na pojedynek. Złapać kogoś za rękę na gorącym uczynku kradzieży.

Z pier wszej ręki (brać, kupować; czerpać wiadomości) bezpośrednio, bez pomocy pośredników. Z ręką na sercu szczerze, bez obłudy, otwarcie. Żelazna ręka w aksamitnej rękawiczce powiedzenie przypisywane Karolowi V i Napoleonowi I; o władcy „delikatnym w mowie i sposobie bycia, a nieugiętym w decyzjach".

Podobne prace

Do góry