Ocena brak

Rehabilitacja zawodowa osób niepełnosprawnych - Zasady rehabilitacji zawodowej

Autor /Oskar Dodano /02.09.2011

Istnieje kilka ogólnych zasad, na których opiera się rehabilitacja zawodo­wa osób niepełnosprawnych, a mianowicie:

1. Wykonywanie pracy zawodowej przez osobę niepełnosprawną uwa­runkowane jest kilkoma czynnikami takimi, jak: możliwość wykonywania różnych czynności, stopień sprawności ich wykonywania, specjalne zdolno­ści i umiejętności, cechy osobowości itp. Żadna praca nie wymaga jednak od człowieka, który ma ją wykonywać, wszystkich wymienionych czynników. Istnieją prace o różnym stopniu wymagań, co do zakresu i stopnia czynności i sprawności. Jedne prace wymagają wysokich sprawności fizycznych lub manualnych, inne wysokich sprawności intelektualnych, a jeszcze inne -specjalnych zdolności i umiejętności, lub określonych cech osobowości.

Jeśli chodzi o osoby niepełnosprawne to, na skutek uszkodzenia organi­zmu, nie tracą one wszystkiego; zachowują one pewne czynności, sprawno­ści i zdolności, które po ich zidentyfikowaniu i dalszym rozwoju, mogą sta­nowić podstawę do podjęcia szkolenia lub kształcenia zawodowego, a później pracy zawodowej (Hulek, 1969). Wiele z osób niepełnosprawnych często posiada specjalne uzdolnienia, które stwarzają możliwości opanowa­nia wiedzy i umiejętności zawodowych potrzebnych do wykonywania wy­soko kwalifikowanych prac i zawodów o wysokim prestiżu społecznym. Wyjątki stanowią osoby niepełnosprawne całkowicie niezdolne do pracy, na skutek poważnego uszkodzenia organizmu i głębokiego obniżenia sprawno­ści jego funkcjonowania.

2. Osoby niepełnosprawne mają możliwość uruchomienia pewnych me­chanizmów kompensacyjnych. Kompensacja polega na zastąpieniu uszko­dzonych lub zaburzonych czynności organizmu przez inne czynności. U podstaw kompensacji leży fakt, że organizm ludzki charakteryzuje się pew­ną dynamiką i zdolnością adaptacji do zaistniałych zmian. Dysponuje on także pewnymi rezerwami, które mogą być uruchomione i wykorzystane w razie potrzeby. Osoby niepełnosprawne mogą więc nauczyć się celowego i efektywnego wykonywania różnych czynności i zadań przy zastosowaniu trochę innej techniki (sposobu), niż to czynią osoby pełnosprawne. Dotyczy to także czynności i zadań zawodowych. Przykładem tego może być wyko­nywanie pewnych czynności i zadań jedną ręką, zamiast dwoma, albo orien­towanie się w środowisku pracy przy pomocy bodźców słuchowych, doty­kowych i kinestetycznych, zamiast bodźców wzrokowych.

Ze zjawiskiem kompensacji związana jest następna zasada, dotycząca możliwości adaptacji stanowiska i miejsca pracy dla potrzeb pracownika niepełnosprawnego. Można je tak zorganizować i wyposażyć, że będą one kompensować pewne braki i ograniczenia funkcjonalne pracownika nie­pełnosprawnego oraz umożliwiać wykonywanie zadań zawodowych na normalnym poziomie. Adaptacja stanowiska i miejsca pracy obejmuje dwie sprawy:

Fizyczną adaptacje stanowiska i miejsca pracy, a więc ich zmianę lub modyfikację, np. zamontowanie dodatkowego elementów, zamianę sygnalizacji dźwiękowej na świetlną dla pracownika głuchego, zain­stalowanie specjalnego fotela (siedziska) dla osoby z uszkodzonym na­rządem ruchu, lub punktowego oświetlenia dla pracownika słabo wi­dzącego, albo odwrotnie usunięcie elementów przeszkadzających jemu wykonywanie pewnych czynności, np. stopni, poszerzenie otwo­rów wejściowych do pomieszczeń.

Wyposażenie pracownika niepełnosprawnego w odpowiedni specjal­ny sprzęt (rehabilitacyjny), umożliwiający wykonywanie czynności i zadań zawodowych, np. wyposażenie pracownika niewidomego, po­sługującego się komputerem w tzw. linijkę brajlowską (pokazującą tekst ukazujący się na ekranie w formie wypukłej) lub syntezator mo­wy (czytający głosem ten tekst).

Podobne prace

Do góry