Ocena brak

Rehabilitacja zawodowa osób niepełnosprawnych - Przygotowanie osób niepełnosprawnych do pracy

Autor /Oskar Dodano /02.09.2011

Przygotowanie do pracy stanowi drugi etap rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, oparty na kompleksowej ocenie zdolności do pra­cy i ustalonej diagnozie zawodowej. Może ono obejmować różny zakres wie­dzy teoretycznej i umiejętności praktycznych potrzebnych do wykonywania określonego zawodu lub pracy, który decyduje o poziomie kwalifikacji za­wodowych. W związku z tym wyróżnia się szkolenie zawodowe i kształce­nie zawodowe. Szkolenie zawodowe to przygotowanie ucznia do konkret­nej nieskomplikowanej pracy, składającej się z określonej liczby zadań zawodowych (czynności i operacji). Natomiast kształcenie zawodowe obej­muje wszechstronny program nauczania w danym zawodzie lub dziedzinie, dający pełne kwalifikacje (Majewski, 1995, s. 80).

Przygotowanie do pracy osób niepełnosprawnych może odbywać się w następujących formach:

1. w zwykłych placówkach kształcenia zawodowego, według progra­mów przewidzianych dla uczniów i studentów pełnosprawnych.

2. w specjalnych placówkach kształcenia zawodowego, według progra­mów uwzględniających potrzeby uczniów niepełnosprawnych.

Wiele osób niepełnosprawnych, zanim przystąpi do przygotowania się do pracy w jednej z wyżej wymienionych form, musi przejść pewne ogólne szkolenie, określone jako szkolenie przedzawodowe. Dotyczy ono zwłasz­cza osób o znacznym stopniu niepełnosprawności i stanowi wstępną fazę przygotowania osoby niepełnosprawnej do pracy, mającą na celu wykształ­cenie u niej umiejętności posługiwania się podstawowymi narzędziami pra­cy, form zachowania się w sytuacjach pracy oraz pożądanych cech osobowo­ści warunkujących pomyślne jej wykonywanie.

Obecnie wiele uwagi poświęca się nie tylko integracji społecznej, lecz tak­że integracji zawodowej. Integracja zawodowa, jako zasada działania wobec osób niepełnosprawnych, dotyczy także szkolenia i kształcenia zawodowe­go. Polega ona na udostępnianiu systemów przygotowania do pracy, prze­znaczonych dla młodzieży i osób pełnosprawnych, także osobom z niepełnosprawnościami.

Pod pojęciem integracyjnego szkolenia i kształcenia zawodowego rozu­mie się następujące formy, programy i szczeble:

1. Różne formy szkolenia wewnątrzzakładowego w zwykłych zakła­dach pracy, mającego na celu przygotowanie do pracy na konkretnym stanowisku lub w konkretnym zawodzie. Może ono odbywać się w formie szkolenia przywarsztatowego na konkretnym stanowisku pracy lub w formie szkolenia kursowego, w czasie którego uczniowie zdobywają wiedzę, umiejętności i formy zachowania się, niezbędne do wykonywania określonych zadań zawodowych czy konkretnego zawodu.

2. Programy kształcenia zawodowego realizowane przez zasadnicze szkoły zawodowe i instytucje, np. izby rzemieślnicze, organizacje po­zarządowe.

3. Programy kształcenia zawodowego realizowane przez średnie szkoły zawodowe, technika i szkoły pomaturalne.

4. Studia wyższe odbywane na uniwersytetach, akademiach, politechni­kach i w innych wyższych szkołach.

Podstawowym warunkiem korzystania ze zwykłych programów szkole­nia i kształcenia zawodowego jest spełnienie przez kandydatów wymogów, jakie te programy stawiają, zwłaszcza dotyczących sprawności psychofizy­cznych, ogólnych umiejętności funkcjonowania i przystosowania się do ży­cia. Wiele osób niepełnosprawnych te wymogi spełnia i może szkolić się lub kształcić zawodowo razem z uczniami i studentami pełnosprawnymi.

Istnieje także stosunkowo duża grupa osób niepełnosprawnych, które nie spełniają warunków przyjęcia do zwykłych szkół zawodowych lub na kursy szkolenia zawodowego dla młodzieży i osób pełnosprawnych, a system in- tegracyjny jest dla nich zbyt uciążliwy. Osoby takie muszą korzystać ze spe­cjalnych programów przygotowania do pracy.

Przez specjalne szkolenie i kształcenie zawodowe rozumie się progra­my przygotowania zawodowego realizowane w:

  1. Specjalnych szkołach zawodowych, których głównym celem jest przygotowanie do pracy młodzieży niepełnosprawnej. Są to szko­ły dla młodzieży niewidomej i słabo widzącej, dla niesłyszącej i słabo słyszącej, umysłowo upośledzonej itp.

  2. Zakładach rehabilitacji zawodowej, których jednym z istot­nych celów jest zapewnienie kwalifikacji zawodowych. Przeznaczone są one głównie dla osób, które w późniejszym okresie życia stały się niepełnosprawnymi i wymagają rehabilitacji i przezawodowienia -zdobycia nowych kwalifikacji zawodowych, lub dla osób, które nie nabyły ich wcześniej. Mogą to być placówki przyjmujące osoby z róż­nymi niepełnosprawnościami lub tylko z określoną niepełnosprawno­ścią, zwykle w wieku od 16 do 45 lat.

  3. Specjalnych zakładach pracy dla osób niepełnosprawnych, np. w zakładach pracy chronionej, w spółdzielniach inwalidów. Zwykle placówki te obok zapewnienia osobom niepełnosprawnym zatrudnie­nia stawiają sobie za cel przygotowanie do pracy. Jest to jednak na ogół tylko szkolenie wewnątrzzakładowe na potrzeby danej placówki.

Do góry