Ocena brak

Reformy administracji centralnej i terytorialnej w latach 1764 - 1766 w Polsce

Autor /Adolf Dodano /11.08.2011

( Wielkie komisje i komisje dobrego porządku )

Administracja Rzeczypospolitej ukształtowana jeszcze w dobie monarchii stanowej przetrwała bez większych zmian do połowy XVIII w. Była ona z jednej strony silne zdecentralizowana, ze znaczącą pozycją organów samorządu szlacheckiego – sejmików ziemskich, z drugiej zaś wyraźnie anachroniczna i odbiegająca od rozwiązań stosowanych w tym czasie w innych państwach europejskich. W 1764 roku powołano do życia dwie centralne, resortowe instytucje administracyjne: Komisję Skarbową i Komisję Wojskową. Ich organizacja opierała się na zasadzie kolegialności stosowanej wówczas powszechnie w Europie, jak również odpowiedzialności przed sejmem. Przewodniczyli komisjom z urzędu: Skarbowym -  podskarbiowie, wojskowym – hetmani.

Do zadań Komisji Skarbowej – obok funkcji fiskalnych i gospodarki budżetowej – należały: prace nad rozbudową komunikacji i transportu, popieranie inicjatyw dotyczących rozwoju przemysłu i handlu. W zakres uprawnień tej komisji wchodziło także sądownictwo w sprawach  skarbowych i handlowych.

Do zadań Komisji Wojskowej należała: organizacja , zaopatrzenie i szkolenie sił zbrojnych, sądownictwo w sprawach osób wojskowych i cywilnych przeciwko wojskowym.

W latach 1765-1768 powołano – w celu podniesienia z upadku miast królewskich i uzdrowienia ich gospodarki - Komisje Dobrego Porządku ( boni ordinis ).Zajęły się one: uporządkowaniem miast, ich oczyszczenia, odbudową ulic i domów, wybrukowaniem ulic, bezpieczeństwem przeciwpożarowym itp.

Podobne prace

Do góry