Ocena brak

RAK PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

Autor /kornelcia Dodano /21.11.2013

Stosunkowo do niedawna uważano, iż kamica pęcherzyka żółciowego w decydującym stopniu usposabia do rozwoju raka. Obecnie, nie zaprzeczając istotnego wpływu długor trwałej kamicy, przyjmuje się, iż ok. 3% chorych na kamicę umiera w następstwie raka pęcherzyka żółciowego. Najwięcej zachorowań występuje w wieku starszym, stosunkowo mało — u ludzi młodych, przed 40 r.ż. Nie stwierdza się większej częstości występowania u kobiet, co potwierdzały u-przednio niektóre publikacje. Nowotwory łagodne dróg żółciowych należą do rzadkości, powodują jednak groźne następstwa kliniczne. U pracowników przemysłu gumowego nąrażonych na kontakt z dwumetyloni-trozoaminami częściej spotyka się raka pęcherzyka żółciowego.

Pierwotny rak. pęcherzyka żółciowego jest chorobą stosunkowo rzadką. Nowotwór ten wywodzi się z nabłonka powierzchownego błony śluzowej. Jest tó przeważnie gruczola-korak(adenocareinoma), rzadziej rak włóknisty (scirrhus). Dość szybko daje on przerzuty przeważnie drogą naczyń chłonnych  do wątroby, nacieka narządy sąsiednie, powoduje też stosunkowo późno przerzuty do narządów odległych (jelita, otrzewna, płuca, mózg). Zwykle nacieka przylegający miąższ wątroby, okolicę wnęki. Wcześnie rozprzestrzenia się też na przewody żółciowe poza-wątrobowe.

Wtórny rak pęcherzyka żółciowego powstaje w następstwie szerzenia się nowotworu z sąsiednich narządów, głównie z odźwiernika, trzustki. Przejście sprawy nowo-tworówej na żyłę wrotną i główną dolną powoduje zakrzepowe zapalenie żył, a nawet niedrożność. Nowotwór rozwijający się wewnątrz pęcherzyka powoduje często zakażenie. W jego następstwie może rozwinąć się ropniak lub zgorzel pęcherzyka żółciowego, a także przebicie z zapaleniem otrzewnej. Spotyka się też inne powikłania w postaci ropnego zapalenia przewodów żółciowych czy ropnia wątroby.

Początkowy okres raka pęcherzyka żółciowego przebiega często w sposób utajony, stąd wynikają trudności wczesnego rozpoznania. Obraz kliniczny uzależniony jest od umiejscowienia i rozległości zmian nowotworowych oraz współistniejących chorób.

Objawy kliniczne. W przeważającej części przypadków pierwszym zwiastunem choroby nowotworowej umiejscowionej w pęcherzyku żółciowym są bóle w prawym podżebrzu i objawy stanu zapalnego pęcherzyka. W odróżnieniu od napadów kolki kamiczej bóle te są bardziej stałe i uporczywe. Dlatego też niekiedy sami chorzy zwracają u-wagę na zmianę charakteru bólów, jakie odczuwali uprzednio i obecnie. Stąd zmianie bólów z ostrych i napadowych na bardziej długotrwałe i nękające przypisuje się duże znaczenie diagnostyczne. Wraz ze wzrostem nowotworu bóle stają się częstsze i bardziej uporczywe. Są one m.in. wyrazem zwiększonego ciśnienia w pęcherzyku, stanu zapalnego pęcherzyka, odczynu zapalnego torebki wątrobowej w najbliższym sąsiedztwie pę • cherzyka.

U znacznej liczby chorych występuje żółtaczka. Jest ona spowodowana niedrożnością dróg żółciowych w następstwie przerzutów lub przejścia procesu nowotworowego na przewody żółciowe. Zasadniczą rolę w rozwoju żółtaczki przypisuje się zajęciu przez proces nowotworowy okolicznych węzłów chłonnych i ich uciskowi ńa drogi żółciowe pozawątrobowe. Żółtaczka ma charakter stały lub postępujący. Częste są nudności i wymioty, utrata łaknienia, szybko postępujące chudnięcie, postępujące osłabienie. U dużej liczby chorych stwierdza się mniej lub bardziej nasiloną gorączkę, spowodowaną zwykle ropnym zapaleniem dróg żółciowych lub martwicą tkanki nowotworowej.

Czasem dochodzi do wodobrzusza. Choroba ma bardzo szybki przebieg.

Przedmiotowo stwierdza się znaczną bolesność uciskową w prawym podżebrzu. Zwykle w prawym podżebrzu, w okolicy pęcherzyka żółciowego lub prawego płata, wyma-cuje się twardy, wrażliwy na ucisk guz. Wielkość guza jest różna. Początkowo może on być ruchomy, później zaś nie.

Rozpoznanie. Rozpoznanie we wczesnym okresie choroby jest bardzo trudne, a często praktycznie niemożliwe. Nie ma bowiem objawów charakterystycznych dla raka pęcherzyka żółciowego. Pamiętać o nim należy zwłaszcza u osób starszych, z długotrwałą kamicą żółciową, u których stwierdza się postępujące chudnięcie i osłabienie, utratę łaknienia oraz bóle o charakterze kolki żółciowej. Duże znaczenie przypisuje się wspomnianej wyżej zmianie charakteru bólów. Towarzyszące powikłania zapalne utrudniają rozpoznanie bądź sugerują inne. Musimy jednak pamiętać, iż kamica i stan zapalny pęcherzyka żółciowego zawsze towarzyszą rakowi pęcherzyka.

Badania rentgenowskie i laboratoryjne mogą ułatwić rozpoznanie. Cholecystografia czy też cholangiografia (gdy nie ma żółtaczki) w zasadzie nie dostarcza wartościowych danych, wykazując niewypełnianie się pęcherzyka żółciowego. Z innych badań rtg największe znaczenie przypisuje się badaniu kontrastowemu górnego odcinka przewodu pokarmowego. Często bowiem udaje się wykryć wyraźne zniekształcenie żołądka lub dwunastnicy. W niektórych przypadkach zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej może wykazać uwypuklenie między brzegiem wątroby a okrężnicą. Zgłębnikowanie dwunastnicy jest uznawane przez niektórych za celowe, zwłaszcza że badaniem osadu żółci B można wykryć obecność komórek nowotworowych. Wartość diagnostyczną przypisują niektórzy także stwierdzeniu w żółci B krwi. Próby czynnościowe wątroby nie wnoszą wartościowych danych ułatwiających rozpoznanie. W razie istnienia żółtaczki potwierdzają jej charakter mechaniczny. OB jest przyspieszony. Decydujące znaczenie przypisujemy laparoskopii.

Rokowanie jest złe. Tylko niewielki odsetek chorych przeżywa kilka lat. Zdecydowana większość umiera w ciągu roku. W poprawie diagnostyki, w jak najwcześniejszym rozpoznaniu leżą możliwości, choć niewielkie, poprawy rokowania.

Leczeniem z wyboru jest zabieg operacyjny, jeżeli nowotwór nie przekroczył pęcherzyka żółciowego. W zasadzie rozpoznajemy raka pęcherzyka żółciowego w okresie, kiedy jest on przeważnie już nieoperacyjny.

Zabieg operacyjny polega na doszczętnym wycięciu pęcherzyka żółciowego oraz pokrywającej pęcherzyk części wątroby. Jeżeli tego typu postępowanie nie jest możliwe, wchodzi w grę zabieg paliatywny, np. w celu umożliwienia odpływu żółci. Rozległe zabiegi operacyjne — lobektomia prawostronna wątroby z wycięciem sąsiednich węzłów chłonnych i narządów zajętych procesem nowotworowym — nie mają żadnego, jak dotychczas, uzasadnienia. W znacznej części przypadków daleko za pęcherzyka żółciowego ogóle postępowanie opi liatywne, i stosujemy j we. Leki cytostatyczne : przebieg choroby.


 

Podobne prace

Do góry