Ocena brak

RADAR

Autor /kibic Dodano /28.02.2011

Urządzenie do wykrywania i okre­ślania parametrów ruchu obiektów (nazwa jest skrótem od amerykań­skiej nazwy Radio Detection and Rangę lub brytyjskiej Radio Aids for Defence and Reconaissance) wynaleźli w 1922 r. dwaj amerykań­scy fizycy A. Hoyot Taylor i Leo Young. Niezależne prace nad skon­struowaniem takiego aparatu prowa­dzili naukowcy niemieccy, japoń­scy, radzieccy, francuscy oraz bry­tyjscy. W Wielkiej Brytanii Robert Alexander Watson-Watt 13 lutego 1935 r. dokonał udanego ekspery­mentu wykrycia z odległości 50 km samolotu Handley Page Heyford.

Po udoskonaleniu wynalazku Brytyjski Komitet Obrony Powietrznej opra­cował projekt budowy sieci 20 sta­cji radiolokacyjnych, pracujących na falach o długości 10-13,5 m, które mogłyby wykrywać z odległo­ści 65 km samoloty lecące na wyso­kości 1500 m i z odległości 192 km samoloty lecące na wysokości po­wyżej 9000 m. Pięć stacji tworzą­cych tzw. Chain Home uruchomiono we wrześniu 1938 r. w pobliżu uj­ścia Tamizy (Dover, Dunkirk, Ca-nawden, Great Bromley, Bawdsey). Ich wadą była niemożność wykry­wania nisko lecących samolotów; okazały się do tego zdolne od 1936 r. stacje radarowe (Chain Ho­me Low - CHL) pracujące na falach o długości 1, 5 m i zasięgu ok. 80 km.

W 1939 r. radar Al pracują­cy na falach 1,5 m zainstalowano na pokładzie samolotu, aby pilot w wa­runkach braku widoczności mógł obserwować na ekranie obraz tere­nu, nad którym przelatywał. Dosko­nalszy radar (Al Mk VII, nazwany wkrótce H2S) emitujący fale o dłu­gości 10 cm skonstruowali w 1941 r. dwaj pracownicy Uniwer­sytetu Birmingham: John Randall i Harry Boot; urządzenia takie, zain­stalowane na pokładach 12 samolo­tów bombowych *Halifax z 38 dy­wizjonu RAF i 12 *Stirling z 7 dy­wizjonu umożliwiły dokładną lokalizację celów w *Hamburgu podczas nalotu w nocy z 30 na 31 stycznia 1943 r. Dalsze prace dopro­wadziły do skonstruowania w dru­giej połowie 1943 r. urządzenia pra­cującego na falach 3-centymetro-wych, które odtwarzało dokładny obraz zabudowanego terenu; po raz pierwszy wykorzystano je podczas nalotu na * Berlin 22 listopada tego roku.

Radary tego typu oddały duże usługi w lokalizowaniu przez nocne myśliwce nieprzyjacielskich forma­cji i atakowaniu ich. Równolegle z postępem prac nad doskonaleniem radarów lotniczych osiągano sukcesy w konstruowa­niu radarów morskich; latem 1938 r. urządzenia wykrywające samo­loty zainstalowano na pokładach dwóch brytyjskich okrętów. *Rod-ney i * Sheffield. Udoskonalone ra­dary emitujące fale o długości 50 cm używane były m.in. do kie­rowania ogniem przeciwlotniczym (Type 282) i ogniem do zwalczania celów nawodnych (Type 284); ża­den z nich nie mógł wykryć małych obiektów, jakimi były okręty podwodne idące na powierzchni wody.

Dopiero radary pracujące na falach o długości 10 cm lokalizo­wały U-booty; pierwszy ekspery­mentalny nadajnik tego typu zain­stalowano na pokładzie niszczy­ciela w marcu 1941 r., a do lipca tego roku 25 korwet wyposażono w udoskonalone aparaty radiolo­kacyjne Type 271. Radary nazwa­ne ASV (Air to Surface Vessel),emitujące fale 1,7 m, omiatające z góry powierzchnię wody, pozwa­lały łatwo lokalizować okręty na­wodne i podwodne. Ich skutecz­ność w walce zmniejszyła sięz chwilą zainstalowania na U-boo-tach urządzeń Metox wykrywają­cych fale elektromagnetyczne o długości od 2,5 m do 53 cm i ostrzegających załogę, która dzięki temu miała wystarczająco dużo czasu, aby zanurzyć okręt. Nowy radar pracujący na falach 10 cm, nazwany H2S/ASV i zain­stalowany w samolotach Obrony Wybrzeża na początku 1942 r., nie wywoływał reakcji Metoxa i umożliwił ponowne podjęcie nie­spodziewanych ataków na zlokali­zowane za jego pomocą U-booty; w marcu 1942 r. samoloty wyposa­żone w te urządzenia wykryły i za­atakowały 13 okrętów podwodnych, a miesiąc później - 23. W styczniu 1944 r. wyposażono samoloty w radary ASV Mk VI wysyłające (( IT : w fale o długości 3 cm.

Tak wyposa­żone samoloty okazały się najsku­teczniejszą bronią przeciw okrę­tom podwodnym. 23 maja 1943 r. adm. Karl *Dónitz wydał rozkaz wycofania U-bootów z północnego Atlantyku, gdyż stwierdził: „wróg, stosując nowe urządzenia wykrywające [...], uczy­nił dalszą walkę niemożliwą". Niemcy zaistalowali radary na po­kładach okrętów w 1939 r. (o czym Brytyjczycy dowiedzieli się anali­zując zdjęcia pancernika *Admiral Graf Spee, na których rozpoznali anteny), jednocześnie wprowadzili do wyposażenia stacje radarowe ty­pu Freya i później Wiirzburgpracu­jące na falach o długości 53 cm.

Stacje radiolokacyjne Lichtenstein (62 cm) instalowane na pokładach myśliwców nocnych umożliwiały lilotom wykrycie alianckich bom­bowców z odległości ok. 5 km i zbliżenie się na dystans kontaktu wzrokowego. Radary FuG 240 emitujące fale 10 cm skonstruowa­no na wzór brytyjskiego H2S odna­lezionego na pokładzie rozbitego Slirlinga.

Podobne prace

Do góry