Ocena brak

Racjonalizm i irracjonalizm

Autor /Nikos Dodano /05.07.2011

Racjonalizm głosił kult poznania rozumowego, przeciwstawiając się antyracjonalizmowi, kult poznania zdobytego w drodze poznania – przeciwstawiając się poznaniu nadprzyrodzonemu, głosi kult intelektu, odmawiając siły poznawczej uczuciu. Hasło racjonalizmu nie zostało bodaj nigdy we właściwy sposób sformułowane. Racjonalizm ceni poznanie naukowe, a wzorcem tego są nauki przyrodnicze i matematyczne. Natomiast poznanie powołujące się na objawienie, przeczucia, ekstazę, olśnienie itp. są odrzucane.

Poznaniem naukowym jest tylko taka treść myślowa, która po pierwsze daje się innym zakomunikować w postaci bezpośredniej, słowach rozumianych dosłownie. Po drugie jest intersubiektywne – czyli jego treść jest dostępna każdemu chcącemu się z nią zapoznać i zweryfikować wynik. Poznanie naukowe jest, więc intersubiektywnie komunikowalne i intersubiektywnie weryfikowalne.(intersubiektywność jest charakterystyczną cechą poznania naukowego)

Poznanie racjonalne natomiast staje się schematyczne, abstrakcyjne i traci swój intymny kontakt z przedmiotem.

Irracjonalizm to doktryna idealistyczna, czerpiąca wartość obiektywnego poznania naukowego, któremu przeciwstawia pewne pozarozumowe intuicje. Zarzucał racjonalizmowi schematyczność i abstrakcyjność. Do nurtu zaliczali się mistycy święci.

Podobne prace

Do góry