Ocena brak

Ptaki wodne - Rzędy: nury i perkozy

Autor /Maksym44 Dodano /25.01.2012

Gaviiformes i Podicipediformes

Zawód nurka jest spotykany w świecie ptaków wśród wielu nie spokrewnionych ze sobą grup. Antarktyczne pingwiny stały się zwierzętami wybitnie morskimi. Przedstawione na następnych stronach ptaki - nury i perkozy - odżywiające się rybami, trzymają się raczej wody słodkiej, przynajmniej podczas okresu lęgowego. Nury to ptaki duże i bardzo duże. Największy wśród nich, lodowiec, jest prawie wielkości gęsi. Ale również najmniejszy gatunek, nur rdzawoszyi, osiąga długość ciała ponad 50 cm i ciężar 2 kg.

U nurów specjalizacja w łowieniu ryb w głębokiej wodzie zaszła daleko. Ich kości nie są tak pneumatyczne i lekkie jak u innych ptaków lotnych, lecz masywne i ciężkie. Upierzenie przypomina gęste futro (przez Eskimosów wykorzystywane do wyrobu ciepłych i wodoodpornych ubrań zimowych). Nury mogą zamykać w wodzie swoje otwory nosowe; nogi mają osadzone tak daleko z tyłu tułowia, że ptaki te na lądzie z trudem stoją, a najchętniej ślizgają się po ziemi zamiast po niej chodzić; takie położenie nóg znakomicie ułatwia im pływanie. Nury, prastara grupa ptaków, obejmuje 4 gatunki, wszystkie zamieszkujące wybrzeża mórz północnych i tylko zimą pojawiające się u wybrzeży Europy Środkowej. Obie płci mają jednakowe upierzenie: zwykle jaskrawą, z kontrastowym wzorem szatę godową na zmianę z niepozorną, szarobrązową szatą spoczynkową. Młode mają ciemnobrązowy puch.

Nury latają zadziwiająco wytrwale, ale większe gatunki mogą się unieść z wody dopiero po długim rozbiegu, a z ziemi nie potrafią się w ogóle wznieść. Prawie całe życie spędzają na wodzie. Na ląd wychodzą jedynie na krótko w okresie lęgów.

Perkozy podobne są z sylwetki do nurów. Kupry mają jednak mniej spiczaste i praktycznie nie mają ogona, upierzenie jest gęste, podobne do futra. Także u perkozów nogi umieszczone są daleko w tyle cylindrycznego tułowia. Szyja jest długa, raczej smukła, a dziób prosty i spiczasty.

Podobieństwa obu grup wskazują na zbliżony tryb życia i przystosowania do podobnego środowiska; nie są jednak dowodem wspólnego pochodzenia. Zjawisko takie nazywa się konwergencją i oznacza podobieństwo nie spokrewnionych ze sobą gatunków zwierząt. Natomiast jeśli chodzi o cechy, które nie zostały ukształtowane przez środowisko, widoczne są znaczne różnice: perkozy mają w lecie i w zimie bardzo różne szaty, na puchu młodych widoczne są jasne, podłużne prążki. Błony pławne mają charakterystyczną postać płatków otaczających palce. Jaja perkozów są białe, jaja nurów zabarwione i plamiste.

Perkozy składają 3-8 jaj, nury zwykle 2. Perkozy są ptakami wód słodkich, rzadko pojawiają się na morzu. Budują z roślin wodnych pływające gniazda w pobliżu brzegu, nury gniazdują na ziemi. Ponad tuzin gatunków perkozów zamieszkuje strefy umiarkowane i ciepłe, nie ma ich natomiast w Arktyce, która jest miejscem bytowania nurów.

Podobne prace

Do góry