Ocena brak

Ptaki wodne: Rząd: żurawiowe, Rodzina: chruściele

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Chruściele zostały na podstawie wielu cech zarówno dotyczących zachowania, jak i budowy ciała włączone jako odrębna rodzina do rzędu żurawiowych. W rzędzie tym rodzina żurawi znajduje się przed rodziną chruścieli. Niektórzy naukowcy traktują chruściele jako osobny rząd, obok żurawiowych. W rodzinie chruścieli można wyróżnić 2 podgrupy: chruściele właściwe i łyski.

Chruściele to małe i średniej wielkości ptaki, najmniejsze ważą 60 g (karliczka), największe dochodzą do 1 kg (łyska). Upierzenie mają miękkie i niezbyt sute, skrzydła krótkie, na pierwszym szczątkowym palcu skrzydła znajduje się pazurek - ostatni ślad po tym, że skrzydła ptaków rozwinęły się dawno temu z przednich kończyn gadów zakończonych pazurami. Młode wykorzystują ten palec bardzo zręcznie przy wspinaniu się po łodygach i przedzieraniu się przez gąszcz roślin. Upierzenie matowe, nie ma też różnic w wyglądzie i wielkości obu płci.

Pisklęta są zagniazdownikami - wykluwają się z otwartymi oczami i w smoliście czarnej szacie pisklęcej. Na dziobie mają zwykle białe lub jaskrawego koloru znamiona, po których można rozpoznać gatunek ptaka. Tułowia chruścieli właściwych wydają się mocno spłaszczone z boku i wyjątkowo gibkie, dzięki czemu ptaki poruszają się bez trudu w największej gęstwinie. Ich dzioby są bocznie spłaszczone i miewają bardzo różną długość - w zależności od sposobu i rodzaju pożywienia. Niezwykle długie palce u nóg są wyposażone w długie, lekko zagięte pazury, ale bez błon pławnych. Jedynie łyski mają na każdym członie palców po obu stronach płatkowate błony.

Na świecie znanych jest ok. 140 gatunków chruścieli: wszystkie żyją w ciepłych i umiarkowanych strefach klimatycznych Ziemi. Większość zamieszkuje bagna i trzcinowiska, szczególnie w miejscach najbardziej niedostępnych. Wiele gatunków żyje w gęstym podszyciu tropikalnych puszcz. Grupa łysek to ptaki częściej pływające i nurkujące na otwartych wodach; tułowia mają szersze i łódkowate. Chruściele są wszystkożerne; gatunki długodziobe szukają pożywienia w mule, krótkodziobe zbierają je z powierzchni wody.

Godziny południowe spędzają w gęstwinie roślin odpoczywając i ożywiają się dopiero o zmierzchu. Skradają się wtedy ścieżkami wydeptanymi na swoim terytorium, przy każdym kroku kiwając głową, a w podnieceniu także ogonem. Pływają nieźle, ale wolno, a na lot decydują się tylko w ostateczności. W locie na krótkich odcinkach trzymają nogi opuszczone. Gatunki stref umiarkowanych są zwykle ptakami wędrownymi; potrafią szybko latać z wyciągniętymi do tyłu nogami. Wyjątkowo dużo tych samotnych, nocnych podróżników pada ofiarą drutów wysokiego napięcia.

O ile chruściela trudno zobaczyć w przyrodzie, o tyle znającemu się na głosach ptaków łatwo stwierdzić ich obecność, gdy odzywają się o późnym zmierzchu. Łyski prowadzą mniej skryty tryb życia - można je obserwować na wodzie. Głosy niektórych chruścieli należą do najoryginalniejszych dźwięków wydawanych przez ptaki: niektóre przypominają kwik prosiąt, inne znów odgłos padających kropel. Chruściele żyją w jednożeństwie (są monogamicz-ne). Ich czarkowate gniazda mają dość grube ścianki ze źdźbeł trzcin, są dobrze ukryte wśród gęstej roślinności przy lub nad wodą. Gliniastego koloru jaja z delikatnymi brązowymi plamkami u gatunków europejskich najłatwiej odróżnić po wielkości.

Podobne prace

Do góry