Ocena brak

Ptaki wodne - Rząd: siewkowe

Autor /Lech Dodano /26.01.2012

W bardzo bogatym w gatunki rzędzie siewkowych zoologowie wyróżniają przynajmniej 17 bardzo różnorodnych ptasich rodzin zgrupowanych w 3 pod-rzędach: siewkowce (Charadrii), me-wowce (Larij i alki (Alei). Wśpólne cechy budowy kości są najmocniejszym argumentem do zebrania tak różnych ptaków w jednym rzędzie. Większość przedstawicieli tej grupy zasiedla to samo środowisko: bagniste brzegi słodkich i słonych wód lub piaszczyste i skaliste wybrzeża mórz. Na następnych stronach zaprezentujemy przedstawicieli czterech rodzin: piatkonogów, szczudło-nogów, siewkowatych i ostrygojadów.

Te rodziny ptaków to typowe siewkowce, które na skutek pokrewieństwa i podobnego środowiska mają wiele wspólnych cech. Wszystkie są ptakami naziemnymi, mają krótki ogon, mocne nogi i zakrzywiony tylny palec. Wśzyst-kie są też wytrwałymi i w większości dobrymi lotnikami z długimi, raczej wąskimi skrzydłami. W okresie lęgowym żyją w parach i składają zwykle 4, rzadziej 3 jaja do płaskiego dołka w ziemi wyłożonego mniej lub bardziej obficie źdźbłami. Wszystkie żywią się też prawie wyłącznie pokarmem zwierzęcym, który zbierają z ziemi lub z dna wody. Niektóre gatunki chętnie pływają, ale w razie potrzeby prawie wszystkie to potrafią.

Wele siewkowców przejawia skłonność do nocnego trybu życia. Rodzina siewkowatych, obejmująca ok. 65 gatunków, jest wyjątkowo różnorodna i rozprzestrzeniona na całym świecie; 9 gatunków można obserwować regularnie w Europie Środkowej. Centrum areału to kraje tropikalne Starego Świata, gdzie szczególnie czajki występują w licznych gatunkach. Siewkowate to ptaki małe i średnie - od wielkości skowronka do wielkości gołębia; mają długie nogi, wysokie czoło, proporcjonalny dziób, a duże oczy wskazują, że są one aktywne także nocą. Wększość gatunków tej rodziny ma ciemny rysunek na spodniej stronie ciała. Siewkowate można podzielić na czajki - ptaki o zwartej, raczej krępej sylwetce z zaokrąglonymi skrzydłam i kontrastowym czarno-białym upierzeniu - oraz na sieweczki o upierzeniu piaskowym i ziemistym oraz długimi, spiczastymi skrzydłami.

Ostrygojady (4 gatunki) zamieszkują wybrzeża mórz wszystkich części świata: wszystkie są do siebie podobne. Swoją nazwę zawdzięczają długiemu, cienkiemu jak nóż dziobowi, który zręcznie wbijają w szczelinę otwartej muszli małża przecinając mięśnie zwieracze, w wyniku czego nie może on już zamknąć swej muszli. Oprócz tego zjadają różnoraki inny pokarm, który wyrzucają na brzeg spienione fale. Rodzina szczudłonogów obejmuje 5 gatunków, które z powodu swoich niezwykłych sylwetek, a także kształtu dzioba zajmują specjalną pozycję wśród siewkowców.

Należy tu obok szablodzioba szczudłak; oba gatunki gnieżdżą się w koloniach, co w świecie siewkowców należy do rzadkości. Płatkonogi są zaliczane przez niektórych ornitologów do bekasowatych, którym poświęcony jest tekst wprowadzający (str. 184). My przedstawiamy je jako osobną rodzinę. Ich palce mają błony pławne, które się składają, gdy ptaki przesuwają w wodzie nogi do przodu. Kulony i żwirowce co prawda należą także do siewkowców, ale żyją z dala od wody na terenach suchych i dlatego zostały przedstawione w tomie o ptakach lądowych.

W Polsce wszystkie ptaki z podrzędu siewkowców są chronione (z wyjątkiem słonki).

Podobne prace

Do góry