Ocena brak

Ptaki wodne - Rząd: blaszkodziobe, Rodzina: kaczkowate

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Rodzina kaczkowatych obejmuje kaczki, gęsi i łabędzie. Wspólnymi cechami tych ptaków są krótkie nogi, przednie palce spięte błoną pławną, długa szyja i typowy płaski, kaczy dziób: jedynym wyjątkiem jest mała grupa traczy. Skrzydła, wąskie i zaostrzone, pozwalają większości kaczkowatym na wytrwały, ale i szybki lot. Wysiadują zwykle samice. Młode są zagniazdownikami. Wykluwają się pokryte gęstym puchem i są bardzo samodzielne - potrafią od razu chodzić, pływać i nurkować; bez naprowadzania znajdują pokarm. Zaledwie w kilka godzin po wylęgu opuszczają gniazdo.

Wszystkie kaczkowate są mniej lub bardziej ptakami wodnymi. Licznym gatunkom kaczek poświęcimy dwa następne wprowadzenia, tu ograniczymy się do gęsi i łabędzi.

Obie grupy to ptaki duże i bardzo duże, u obu płci są jednakowo ubarwione. W czasie toków partnerzy przyjmują podobne pozy i oboje wodzą pisklęta. Istnieje też kilka drobniejszych wspólnych cech: łabędzie i gęsi zmieniają upierzenie raz w roku, (kaczki dwa razy), przy czym ptakom tym lotki wypadają stopniowo od zewnątrz do wewnątrz, (kaczkom odwrotnie). Poza tym u łabędzi i gęsi skok i palce są gęsto pokryte małymi, rogowymi tarczkami, u kaczek na przodzie skoku tarczki mają regularne kształty i są poprzecznie ułożone. Kaczki zamieszkują raczej strefy ciepłe i umiarkowane, natomiast 15 gatunków gęsi i 8 łabędzi zasiedliły chłodniejsze strefy kuli ziemskiej. W strefie równikowej nie ma łabędzi.

Różnice między łabędziami i gęśmi są raczej ogólnej natury. Wśzystkie łabędzie są dosyć mocno związane z wodą. Tylko w tym środowisku może dojść do zapłodnienia i w zasadzie tylko z wody mogą się, po długim rozbiegu, wzbić w powietrze. Duże łabędzie, o wadze do 16 kg, należą do najcięższych, zdolnych do lotu ptaków. Są wyłącznie roślinożerne: pokarm zbierają z dna wód. W upierzeniu istnieją tylko dwa kolory: biały i czarny. Gatunki europejskie są tylko białe. Łabędzie mają ze wszystkich ptaków na świecie upierzenie najbogatsze w pióra; może ono zawierać do 20 tys. piór. Łabędzie dalekiej północy wymagają dużego terytorium żerowiskowego i dlatego zwykle gnieżdżą się pojedynczo. Australijski łabędź czarny gnieździ się gromadnie, czasami w ogromnych koloniach lęgowych.

Ze wszystkich kaczkowatych gęsi są najmniej związane z wodą. Pożywienia szukają głównie na lądzie, mają chód mniej kołyszący niż łabędzie, a w potrzebie biegną tak szybko, że człowiekowi trudno je dogonić. Gęsi, które występują w Europie, należą do dwóch rodzajów: Anser (gęś) i Branta (bernikla). Dzioby tych pierwszych są nieco krótsze od ich głów i przynajmniej częściowo żółtawe do pomarańczowego, nogi dorosłych ptaków są zawsze koloru od żółtego do cielistego. Bernikle są mniejsze od gęsi, wyjątek stanowi bernikla kanadyjska. Krótkie, słabe dzioby i nogi u wszystkich bernikli są czarne. Między gęśmi i kaczkami znajduje się - jeśli chodzi o wielkość - grupa pośrednia. W Europie reprezentowana jest ona przez dwa gatunki: kazarkę i ohara.

W naszym kraju kaczkowate znajdują się pod ochroną z wyjątkiem gęgawy, gęsi zbożowej, gęsi białoczelnej, krzyżówki, cyraneczki, głowienki i czernicy, które zaliczone są do ptaków łownych i podlegają tylko okresowej ochronie.

Podobne prace

Do góry