Ocena brak

Ptaki wodne - Rodzina: bekasowate

Autor /Lech Dodano /26.01.2012

Obejmuje ona ok. 70 gatunków ptaków i tym samym stanowi najliczniejszą rodzinę w rzędzie siewkowych. To główny powód, dla którego należy im się osobny tekst wprowadzający. Bekasowate to małe i średnie ptaki: najmniejsze, jak bekasik, biegus malutki i biegus mały, mają wielkość skowronka, największe - jak kuliki - osiągają wielkość kury i mogą ważyć ponad 1 kg (tym samym są największymi ptakami wśród siewko-wców.

Tereny ich występowania znajdują się głównie na dalekiej północy. Jako typowe ptaki wędrowne żyjące na północy, przemierzają w drodze na zimowiska także Europę Środkową. Większość z nich to zręczni, szybcy i wytrwali lotnicy z długimi, spiczastymi skrzydłami, chociaż słonka i jej najbliżsi krewni stanowią wyjątek. Dziób uważany jest za cechę charakterystyczną bekaso-watych, mimo że może on mieć różne kształty w zależności od sposobu odżywiania się.

Zawsze jest jednak miękki i wyposażony w czułe zmysły dotyku, dzięki którym ptaki mogą wyczuwać w mule lub w miękkiej ziemi żyjące tam drobne zwierzęta, którymi prawie wyłącznie się żywią. Dzioby mogą być na końcu grubsze niż w środkowej części. Większość bekasowatych ma długie nogi i smukły tułów. Biegają i brodzą szybko, potrafią bez wysiłku, błyskawicznie wznieść się w powietrze. W locie końce skrzydeł mają skierowane do tyłu. Nie potrafią jednak biegać tak szybko jak małe sieweczki. Wększość gatunków poza okresem lęgowym żyje w stadach, nie tylko z ptakami swojego gatunku; latają w zbitych chmarach, a wszystkie zwroty wykonują jednocześnie, jak na komendę. Te dokładne „loty w szyku" zawsze budzą podziw obserwatorów.

Prawie wszystkie bekasowate zamieszkują wilgotne biotopy, a pokarm zdobywają zwykle dziobiąc w ziemi. Formy związków rodzinnych tej grupy są zróżnicowane. Są gatunki, w których ojciec ponosi ciężar wychowania młodych, w innych tylko samica lub oboje partnerzy mają w tym mniejszy lub większy udział. Jaja (prawie zawsze jest ich 4) jeden koniec mają spiczasty.

Ptaki obracają je w gnieździe zawsze tak, aby węższym końcem skierowane były do środka. Wszystkie bekasowate budują bardzo skromne gniazda: większość gnieździ się na ziemi, nieliczne także w opuszczonych gniazdach innych ptaków, niektóre wysoko na drzewach. Młode wykluwają się jako typowe zagniazdowniki, które od razu same znajdują pokarm, a rodzice muszą je tylko od czasu do czasu ogrzewać i w razie potrzeby chronić i ostrzegać przed wrogami. Młode potrafią się bardzo sprytnie ukryć i znieruchomieć. Późnym latem większość bekasowatych Starego Świata wypoczywa na rozległych mieliznach i ławicach piaskowych (wattach) Morza Północnego. Bekasowate, jak wszyscy członkowie tego rzędu, pierzą się po okresie lęgowym i przyjmują szatę spoczynkową, zwykle mniej barwną od godowej.

Na wiosnę w czasie częściowego pierzenia, kiedy wymieniają się jedynie pióra okrywowe, powracają do swej godowej szaty. Spośród wielu gatunków bekasowatych kilka, m.in. kuliki, omówiliśmy w tomie Ptaki lądowe. Stan liczebny praktycznie wszystkich bekasowatych zmniejsza się na skutek niszczenia ich środowisk - osuszania terenów wilgotnych. W Polsce wszystkie gatunki, z wyjątkiem słonki, znajdują się pod ochroną.

Podobne prace

Do góry