Ocena brak

PSYCHOPATOLOGIA MECHANIZMÓW PRZYSTOSOWAWCZYCH, MECHANIZMÓW REGULACYJNYCH

Autor /Gawel Dodano /09.09.2011

W ujęciu całościowym, zaburzenia psychiczne są ujmowane jako wyraz zaburzeń regulacji psychicznej, która może i najczęściej polega na stosowaniu mechanizmów obronnych - zastępczego zaspokajania potrzeb, redukcji napięć i obrony przed lękiem.

To podejście całościowe - niekiedy określa się je też jako dynamiczne - jest najwyraźniej reprezentowane w psychopatologii rozumianej jako psychologia zaburzeń zachowania.

W tym podejściu znajdziemy też ciekawą propozycję ustalania kryteriów zaburzonego (nienormalnego) zachowania. Uznaje się bowiem, że zachowa­nie jest zaburzone wówczas, gdy człowiek nie może za jego pośrednictwem wypełnić podstawowych zadań życiowych, co według Zawadzkiego oznacza, że nie może zaspokajać potrzeb i obronić się przed niebezpieczeń­stwami. Ta niezdolność do podołania zadaniom życiowym może być, zdaniem tego autora, uwarunkowana poznawczo lub emocjonalnie.

Nieprzystosowanie może wynikać z tego, że czegoś nie możemy spostrzec, zapamiętać lub przypomnieć sobie, mamy trudności w rozumieniu i myśleniu oraz nie potrafimy wykonać pewnych zadań intelektualnych, a to zdarza się między innymi osobom upośledzonym umysłowo lub cierpiącym na po­stępujące zaburzenia pamięci w zespołach psychoorganicznych, np. w cho­robie Alzheimera lub Parkinsona lub jest wynikiem demencji alkoholowej.

Trudności przystosowania mogą też wynikać z tego, że przeżywamy paniczny strach, np. przed otwartą przestrzenią lub wysokością, odczuwamy stale silny niepokój lub lęk, czujemy głęboki, nieprzeparty, obezwładniający smutek.

Częściej jednak uwarunkowania zaburzonych zachowań są zarówno natury poznawczej, jak i emocjonalnej, a taką sytuację stwierdzamy u osób impul­sywnych z niedomaganiem kontroli emocjonalnej, którzy stosują pewien rodzaj przemocy.

Podobne rozumowanie proponuje Lewicki, gdy pisze, że zachowanie - rozumiane jako celowa czynność - jest zaburzone wówczas, gdy nie zaspo­kaja potrzeb człowieka i nie służy do wypełniania zadań wynikających z ucze­stnictwa w uspołecznionej kulturze. Taki człowiek nie reguluje swoich relacji z otoczeniem i nie jest też w stanie regulować swoich standardów postępowa­nia (celów i zadań życiowych), czyli wykazuje zaburzenia w rozwoju.

Według Łowickiego można ujawniać wewnętrzne złożone mechanizmy zaburzeń zachowania zarówno w ich aspekcie poznawczym (orientacja w otoczeniu i samoorientacja), jak i motywacyjno-emocjonalnym. Za czynniki warunkujące zaburzenia w psychologicznych mechanizmach regulacji za­chowania - czyli czynniki etiopatogenetyczne - autor ten uznaje działanie struktur biologicznych, osobowościowych (zwłaszcza indywidualnego do­świadczenia człowieka), a także sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji trudnych.

W tym podejściu poszukuje się wyjaśnienia zaburzeń psychicznych z po­zycji różnych koncepcji teoretycznych: neurofizjologicznych czy neuropsychologicznych i psychologicznych w ujęciu dynamicznym, behawioralnym i poznawczym, fenomenologicznym czy też systemowym.

W tak rozumianej psychopatologii objaw może być pojmowany np. jako wyuczony nawyk, mechanizm obronny, jako zaburzenia w procesie nadawa­nia sensu lub jako komunikat świadczący o zaburzeniu funkcjonowania systemu rodzinnego. Może być również formą dezorganizacji zachowania, a także ekspresji deficytów uwarunkowanych zarówno strukturalnymi, jak i funkcjonalnymi cechami OUN oraz deficytów uczenia się w toku soc­jalizacji.

Podobne prace

Do góry