Ocena brak

PSYCHOLOGICZNA DIAGNOZA ZDROWIA I ZABURZEŃ Z PERSPEKTYWY METODOLOGII BADAŃ PSYCHOLOGICZNYCH - Komunikowanie diagnozy

Autor /Edgar Dodano /09.09.2011

Klinicysta komunikuje wyniki swoich badań-różnym odbiorcom: klien­towi/pacjentowi, innym specjalistom, rodzinie i instytucjom, które zlecają badania. W każdym wypadku postępuje odmiennie, generalnie kieruje się jednak zasadą rzetelności, zrozumiałości i etyczności. Unika stosowania obiegowych etykiet, które wzmagają proces naznaczania osoby badanej.

Gdy psycholog komunikuje wyniki badań urzędom powinien napisać orzeczenie, które otrzymuje do wglądu także klient. Jest to jednak zwykle komunikat bardzo ogólny i ściśle odpowiadający na zadawane pytania. Gdy w orzeczeniu podaje się specyficzne cechy postępowania, wskazane jest, aby uwzględnić zarówno pozytywne, jak i negatywne sprawy. Dobrze jest w tym komunikacie odnieść się przede wszystkim do cech, które można zmienić i na które można oddziaływać.

Gdy wynik diagnozy przekazujemy innemu specjaliście (lekarzowi, peda­gogowi, opiekunowi społecznemu itp.) może to być obszerniejsze orzeczenie zawierające obok opisu zaburzeń, wyjaśnienie jego wewnętrznych mechaniz­mów i przyczyn tkwiących zarówno w osobowości, jak i w warunkach. Każda pełna diagnoza zawiera zawsze informacje o tych zasobach pacjenta, które można wykorzystać w procesie rehabilitacji czy terapii albo zwiększenia mechanizmów odpornościowych.

Komunikowanie diagnozy członkom rodziny powinno uwzględniać ży­czenia pacjenta i relację, jaka zachodzi, np. między rodzicem a dzieckiem. Dlatego też komunikaty powinny być przede wszystkim dostosowane do możliwości odbiorcy: jasne i takie, które nie wzbudzają lub nie pogłębiają negatywnych nastawień. Przy negatywnych relacjach lepiej jest zaprosić małżonka lub rodzica do wspólnej pracy - np. konsultacji grupowej czy grupowej terapii.

W komunikowaniu wyników badania psychologicznego bezpośrednio klientowi/pacjentowi psycholog także kieruje się zasadą dostosowania infor­macji do potrzeb i możliwości. Omawia więc i dyskutuje konkretne za­chowania, uwzględnia mocne i słabsze strony, podaje informacje realne i o tych właściwościach, na które klient ma wpływ. Nierzadko komunikowa­nie diagnozy ma charakter negocjowany, o czym będzie mowa w opisie psychospołecznego modelu diagnozy.

Psycholog, podobnie jak lekarz, powinien także zdawać sobie sprawę z zagrożenia jatropatogenią, czyli uszkadzającym działaniem błędnych form komunikowania diagnozy. Do jatrogennych mogą należeć informacje za­grażające, informacje niezgodne z oczekiwaniem pacjenta, np. co do jego zdolności, kompetencji, informacje o zjawiskach straty, które trzeba zaakcep­tować, lub braku choroby, gdy ta była oczekiwana i chodziło o jej potwier­dzenie. Niekorzystne dla samopoczucia odbiorcy informacji jest także stoso­wanie określeń niezrozumiałych, niejasnych, wieloznacznych i żargonowych.

Pacjent i klient ma prawo do wyczerpującej informacji, a klinicysta kierowany troską o jego zdrowie ma prawo do rzetelnego, ale też ostrożnego i w miarę oszczędnego oraz pragmatycznego informowania. Najkorzystniej przebiega proces komunikowania wyników badania diagnostycznego wów­czas, gdy jego celem jest działanie pomocne: porada, konsultacja, terapia lub inna forma interwencji. Ważne jest także, aby psycholog sprawdził, jak klient/pacjent odebrał informacje, jak je rozumie i ocenia.

Do góry