Ocena brak

PSYCHOLOGICZNA DIAGNOZA KLINICZNA Z NASTAWIENIEM NA PROBLEMY SPOŁECZNE - Ekspertyza psychologiczna

Autor /Edgar Dodano /09.09.2011

Ekspertyzę można określić jako rozpoznanie zdarzeń lub sytuacji społecz­nych ze względu na ich wagę, dotkliwość i potrzebę zmian. Jest więc diagnozą biorącą pod uwagę problem społeczny z uwzględnieniem kon­tekstu społecznego i jednostkowego. Ekspertyzę poprzedza badanie złożo­nego problemu (problemów), co wymaga specjalnej wiedzy i umiejętności. Ekspertyzę wykonuje zwykle doświadczony specjalista (biegły) lub zespół specjalistów. Warto też zdać sobie sprawę z tego, że definicja problemu społecznego nie jest ani prosta, ani też łatwa; stworzono w tym względzie wiele koncepcji. Najbardziej jasna wydaje się ta, wedle której problem społeczny, to

„(...) doświadczana przez ludzi jako ważna rozbieżność między obec­nym (rzeczywistym, istniejącym), a idealnym poziomem zachowania wyznaczanego przez warunki środowiska społecznego".

Przy takim ujęciu problemem społecznym może być przemoc w szkole, narkomania i nadużywanie alkoholu wśród dzieci i młodzieży, choroby cywilizacyjne, poziom wyuczonej bezradności i depresji w sytuacji przemian społecznych, niska jakość życia, poczucie zagrożenia społecznego, zdrowie psychiczne w populacji itp.

Psycholog kliniczny, a zwłaszcza psycholog sądowy wykonuje najczęściej ekspertyzę sądową. Jest to szczególne badanie diagnostyczne, które zarządza sąd w sprawach poczytalności ludzi stających przed sądem w różnych sprawach. Może to też być ekspertyza dotycząca wiarygodności świadków, zwłaszcza nieletnich itp.

Współcześnie psychologowie, także psychologowie kliniczni otrzymują coraz częściej zamówienia na diagnozy problemu społecznego, jego mecha­nizmu, przyczyn i możliwych rozwiązań. Takie cele realizował zespół uczest­niczący w badaniach nad reakcjami ludzi na powódź w 1997 r. Prowadzony jest też stały sondaż jakości życia i dobrostanu (zdrowia psychicznego) w Polsce. Ekspertyzy mogą być też elementem monitorowania problemów społecznych - poziomu zdrowia i jego zagrożeń.

Ekspertyzy oparte na diagnozie poszerzonej o kontekst społeczny mogą być prowadzone w modelu klinicznym i wówczas -jak twierdzą socjologo­wie - diagnosta sam określa problem społeczny, a nie sporzą­dza ekspertyzy na zlecenie sponsora.

Ekspertyzy mogą być także podstawą do tworzenia programu naprawy lub zmian planowanych przez instytucje. Taki charakter powinny mieć plany doskonalenia organizacji służby zdrowia w nowym nurcie promocji zdrowia, który zakłada reorientację służby zdrowia z naprawczej (nie zawsze zresztą prozdrowotnej ze względu na negatywne aspekty psychologiczne i społeczne) na promocyjną. Podobnie u podstaw programów profilaktycznych w szkole lub gminie powinny się znaleźć społeczne diagnozy, obejmujące poziom ryzyka rzeczywistego i spostrzeganego przez grupy społeczne, poziom zasobów w szkole lub gminie i ocena poziomu gotowości do zmian i współpracy w realizowaniu programu prewencji zagrożeń dla zdrowia lub jego promocji. W psychologii klinicznej i psychologii zdrowia, zwłaszcza w zastosowaniu do prewencji zaburzeń, pojawiło się też poważne zapotrzebowanie na nowy typ badań, które znajdują się między naukowymi i czysto praktycznymi diagnozami. A są to badania ewaluacyjne. Nie możemy jednak o nich tu pisać, gdyż wykracza to poza program wprowadzenia do psychologii klinicznej.

Podobne prace

Do góry