Ocena brak

PSYCHOLOGICZNA DIAGNOZA KLINICZNA Z NASTAWIENIEM NA PROBLEMY SPOŁECZNE - Diagnoza kliniczna grupy

Autor /Edgar Dodano /09.09.2011

Im częściej w psychologii klinicznej uwzględnia się aspekt społeczny, tym częściej konieczna jest diagnoza struktury i funkcjonowania różnych grup i instytucji. Małe grupy i organizacje społeczne można opisywać i diagnozować w bardzo różny sposób.

Ważny jest cel diagnozy grupy. Przedmiotem diagnozy grupy są elementy konstytuujące grupę formalną i nieformalną, oceniane z punktu widzenia normalności i funkcjonalności grupy, a więc realizowania głównych jej celów i norm. Przedmiotem diagnozy różnych grup są więc: cele grupowe, normy grupowe, interakcje w grupie, sposoby komunikowania się. Opisuje i ocenia się także strukturę grupy, jej podgrupy i miejsce (pozycje), które w niej zajmują poszczególni członkowie oraz jakie pełnią role. Ważnym obszarem oceny są wzajemne interakcje i ich rodzaj oraz wzajemna atrakcyjność członków i grupy jako całości, gdyż tworzą one spoistość i więź w grupie. Dla niektórych problemów społecznych (patrz niżej) istotny jest styl kiero­wania grupą - demokratyczny, czy autokratyczny, poziom kontroli i przy­zwolenia, swobody, poziom nagradzania i karania itp.

Diagnoza klasy szkolnej może być prowadzona pod kątem więzi i współ­pracy vs. rywalizacji, izolacji i osamotnienia, poziomu hierarchiczności struktury oraz zajmowanych przez uczniów pozycji i pełnionych ról.

Grupy nieformalne można oceniać z punktu widzenia celów i norm gru­powych, ich prospołeczności (grupy altruistyczne), czy patologii (np. w skraj­nym nasileniu może to być sekta).

W grupie terapeutycznej lub treningowej diagnozujemy tzw. dynamikę grupy, tj. zmiany zachodzące w zachowaniu członków, ich interakcji, w po­ziomie akceptacji celów, spoistości, pojawiania i zanikania podgrup oraz w podejmowaniu specyficznych ról takich, jak: rola lidera, opozycjonisty, czy też kozła ofiarnego.

Ważnym celem diagnozy grupy jest ocena jej dysfunkcjonalności. W zna­nych już grupach dysfunkcjonalnych, np. w rodzinie z problemem alkoholo­wym stwierdzono istnienie specyficznych ról oprócz związanych z dynamiką tej grupy i cechami osoby stwarzającej problem społeczny (alkoholika).

W związku z pojawieniem się obszernej wiedzy społecznie responsywnej na temat wsparcia społecznego, można grupę diagnozować również pod tym kątem, na ile jej członkowie stanowią dla siebie oparcie, co ma szczególne znaczenie w sytuacjach katastrof i kataklizmów.

Najbardziej wnikliwie opracowano sposób diagnozowania grupy w różnych nurtach terapii rodzin.

Psycholog kliniczny korzysta przy sporządzaniu diagnozy różnych aspek­tów funkcjonalnych i strukturalnych grupy z bogatej wiedzy zawartej w psy­chologii społecznej, z coraz nowych odkryć i badań tzw. stosowanej psycho­logii społecznej oraz psychologii ekologicznej. Specyfika podejścia psycho­loga klinicznego do tej problematyki wyraża się w tym, że koncentruje się on nie na neutralnym opisie, ale zawsze patrzy na funkcjonowanie grupy pod kątem wymiaru zdrowia i zaburzeń oraz zmian w tym zakresie.

Podobnie postępuje w diagnozowaniu instytucji. Ocenia poziom zdrowot­ności kontekstu społecznego, w którym żyje i działa człowiek. Ocenia więc zdrowotność szkoły, szpitala, domów pomocy społecznej, miejsc pracy, urzędów, organizacji społecznych, wojska itp.

Pisze się i mówi wiele, że instytucje użyteczności społecznej wykazują wiele cech niefunkcjonalności czy nawet dezorganizacji, co jest poważnym problemem społecznym samym w sobie, spowodowanym przez zjawiska i procesy przemian społecznych lub patologii społecznej, lub mających charakter konsekwencji tych zjawisk.

Podobne prace

Do góry