Ocena brak

PSYCHOLOGIA PRZEMOCY - Przemoc wobec dzieci

Autor /Placyd77 Dodano /09.09.2011

Polega ona na biciu i maltretowaniu, stosowaniu przemocy emocjonalnej, seksualnej, psychicznej i zaniedbywaniu. Jak wynika ze statystyk, dzieci poniżej 5. roku życia są najczęstszymi ofiarami przemocy. Można nawet znaleźć w tych danych taką regułę, że im dziecko słabsze i bardziej bezbronne, tym częściej spotyka go przemoc fizyczna, emocjonalna i zaniedbanie.

W statystykach i opracowaniach prawnych do zaniedbania zalicza się poważne i powtarzające się narażanie dziecka na brak opieki i niebezpieczeń­stwo, niezaspokajanie jego podstawowych potrzeb, co naraża jego życie, zdrowie i rozwój. Wszystkie formy przemocy wobec dziecka zawierają przemoc emocjonalną - brak zaspokojenia potrzeby kontaktu emocjonalnego, odrzucenie, poniżanie, straszenie itp.

W badaniach przesiewowych nad czynnikami ryzyka przemocy rodzinnej wobec dzieci, stwierdzono między innymi następujące czynniki:

historia przemocy w rodzinie pochodzenia,

rodzice obojętni, nietolerancyjni lub nadopiekuńczy,

samotny rodzic, separacja,

problemy ekonomiczne, bezrobocie,

zaburzenia psychiczne, w szczególności uzależnienia,

bardzo młody wiek matki,

brak kontaktu dziecka z matką po urodzeniu przez ponad dobę,

niska waga urodzeniowa dziecka.

Najpoważniejsze czynniki ryzyka to właściwości rodziców. Należy do nich wiedza rodzica o potrzebach dziecka i sposobach zaspokajania ich. Bardzo ważny jest sposób spostrzegania dziecka: a) jako własności, przed­miotowo, przeszkody w życiu, czegoś niepotrzebnego czy też b) jako osoby odrębnej, od momentu poczęcia, posiadającej własne prawa człowieka, kochanej, potrzebującej opieki. To drugie podejście oczywiście chroni przed przemocą, nawet gdy działają inne czynniki.

Ważne są też sposoby przywiązania matki do dziecka i więzi z dzieckiem. Czynnikami ryzyka ze strony opiekunów w kontakcie z małym dzieckiem jest też: niewrażliwość na dziecko, odrzucenie z uczuciem złości, irytacji, ingerowanie i narzucanie własnej woli, ignorowanie sygnałów od dziecka a skupienie na sobie, zapominanie o dziecku.

W kampaniach przeciw przemocy wobec dzieci, które mają charakter prewencyjny, zwraca się też szczególną uwagę na fakt, że słowo i gest może stanowić ogromnie niszczącą siłę. W programach tych (plakatach, w TV) używa się haseł „Przestań używać słów, które ranią", „Znajdź czas dla swojego dziecka, wysłuchaj i przytul", „Słowa uderzają mocno jak pięść", „Dzieciom trzeba mówić, że są kochane", „Zatrzymaj się i posłuchaj, co mówisz do dziecka".

Przemoc wobec dziecka, najczęściej ma charakter „gorący" i wynika z ogromnego napięcia emocjonalnego, może być efektem przemieszczenia agresji. Jest też wynikiem poczucia bezradności, gdy dziecko np. bez przerwy płacze lub sprawia swoim zachowaniem wiele trudności. Przemoc ta wynika jednak także z braku rozwoju emocjonalnego i moralnego rodzica lub rygo­ryzmu w tym zakresie.

Przemoc wobec dziecka jest jednak także uwarunkowana cechami i za­chowaniami dziecka (np. nieposłuszeństwem, moczeniem się, agresją), typem interakcji rodzinnych, kontekstem życia, poziomem stresu życiowego i wielo­krotnie wymienianymi czynnikami bytowymi. Do najważniejszych form pomocy dzieciom, a w szczególności rodzicom, należy edukacja rodzicielska i ćwiczenie umiejętności wychowawczych ze szczególnym uwzględnieniem kontroli gniewu i tendencji agresywnych. Bardzo trudna jest interwencja kryzysowa w sytuacji, gdy rodzic nie wykazuje żadnej gotowości do współ­działania i jest bardzo niebezpieczny dla dziecka. Problemy przemocy wobec bardzo małego dziecka, wówczas gdy występuje zjawisko trudnego macie­rzyństwa, mógłby rozwiązywać psycholog zatrudniony w ramach opieki rodzinnej lub pediatrycznej (która mogłaby, np. dotyczyć uczenia kompetencji karmienia i poprawy kontaktu z dzieckiem).

Podobne prace

Do góry