Ocena brak

PSYCHOLOGIA PRZEMOCY - Przemoc w małżeństwie

Autor /Placyd77 Dodano /09.09.2011

Sprawcami przemocy małżeńskiej mogą być zarówno mężowie, jak i żony. Kobiety -jak pokazują statystyki i badania są jednak częściej ofiarami przemocy fizycznej, seksualnej i doświadczają zniewolenia psychicznego.

Mężczyźni stosujący przemoc wobec partnerek wykazują różne postacie zaburzeń osobowości, od biologicznej impulsywności i podwyższonej agresji, przez silną potrzebę dominacji, do obniżonej samooceny, depresyjności i lękliwości. Stosują też seks jako formę agresji. Mężczyźni skłonni do przemocy często doświadczali jej na sobie we wczesnym dzieciństwie. Przeżywają wiele napięć, problemów życiowych (np. bezrobocie), nie posia­dają wiedzy o negatywnych skutkach swojej przemocy, są przekonani o praw­dziwości wszystkich mitów dotyczących przemocy małżeńskiej i stosowanej wobec kobiet. Ponieważ ich zachowanie jest rzadko korygowane, są przeko­nani o swojej bezkarności. Z przemocą współwystępuje też często alkoholizm.

Kobiety doświadczające przemocy małżeńskiej podzielają mity o przemocy wobec kobiet i żon, cechują się niską samooceną, poczuciem zależności od partnera, przekonane są o tym, że nikt nie może im pomóc, często mają poczucie winy i czują się odpowiedzialne za przemoc męża. Mają też ambiwalentne poczucie lojalności wobec partnera i stosują bierne mechanizmy radzenia sobie. I choć mitem jest, że przemoc zdarza się tylko w związkach żyjących w bardzo trudnych warunkach, u osób z niższym wykształceniem, to prawdą też jest, że te właśnie cechy współwystępują z przemocą. Istnieje wiele powodów, dla których kobiety zbyt późno zgłaszają się po pomoc. Nie decydują się przeciwstawić, bo obawiają się społecznego napiętnowania ze strony rodziny i najbliższego otoczenia, są nadmiernie uzależnione ekonomicznie, obawiają się o los dzieci. Są w sytuacji, gdy trzeba ważyć koszty pozostania w zasięgu sprawcy z zyskami wyjścia z relacji lub ujawnienia problemu. Sprawę może komplikować dynami­ka przemocy w związkach, z wyraźną cyklicznością aktów przemocy. Przez pewien czas narasta napięcie wskutek różnych problemów, przy pewnym jego nagromadzeniu dochodzi do aktu przemocy, który powoduje ulgę (w szczegól­ności u sprawcy, ale nie tylko), po czym może nastąpić pojednanie i nadzieja na zmianę, przy czym cykle te mogą się powtarzać.

W odniesieniu do przemocy małżeńskiej stosuje się metody edukacji za pomocą kampanii uświadamiających, z których wynika, że zjawisko istnieje i nie może być lekceważone ani też tolerowane. To zmienia też świadomość potencjalnych sprawców i potencjalnych ofiar. W zapobieganiu można sto­sować indywidualne poradnictwo, najczęściej jednak w sytuacjach przemocy rodzinnej pomoc jest udzielana:

• osobom poszkodowanym,

• sprawcom,

• jednocześnie obojgu partnerom.

W ośrodkach interwencji kryzysowej pomoc ta może, w zależności od rodzaju i nasilenia przemocy oraz potrzeb osób zainteresowanych, mieć formę interwencji w sytuacji kryzysowej, doradztwa i psychoterapii. Niektóre przypadki przemocy małżeńskiej i rodzinnej ujawniane są przez osoby trzecie i wówczas sama interwencja profesjonalnych służb staje się sytuacją krytycz­ną.

W sytuacjach zgłoszonej przemocy wymagana jest szczególna ostrożność i czujność. Najpierw tworzy się niekiedy bardzo złożony plan bezpieczeństwa dla ofiar, który może być związany z umieszczeniem poszkodowanych w hotelu lub innym bezpiecznym miejscu. Podczas pierwszych spotkań poszkodowani otrzymują też dokładne informacje o swoich prawach i sposo­bach ich dochodzenia. Ważnym zadaniem psychologa jest też podtrzymywa­nie motywacji do działania, ale bez nacisku. Przy kolejnym umówionym spotkaniu, jeżeli do niego dojdzie, mogą zostać wyrażone liczne wątpliwości ze strony wahających się poszkodowanych, czy coś dalej robić, co jest zrozumiałe, gdyż sytuacja pozornie mogła się zmienić, np. w związku z próbą pogodzenia się sprawcy. Wówczas ważne jest podtrzymywanie kontaktu. Podczas dalszych spotkań można już podjąć pracę terapeutyczną lub pomoc w przełamywaniu kryzysu i odzyskaniu kontroli i samooparcia.

Sprawcy rzadziej poszukują pomocy, ale mogą także pojawić się w stanie kryzysu na skutek odejścia żony lub całkowitej zmiany jej zachowań. Uważa się, że sprawcy także obiektywnie potrzebują pomocy w związku z aktami przemocy. Wymaga to jednak specjalnych procedur i strategii, które zresztą można odnieść do różnych form przemocy.

Celem tych oddziaływań jest przede wszystkim:

• uświadomienie sprawcy, że przemoc jest wynikiem jego zachowań, za które powinien wziąć odpowiedzialność, że zachowania te można rozu­mieć, ale nie usprawiedliwiać;

przekonanie sprawców o podjęciu terapii jego zachowań i dysfunkcjonalności;

• nauczenie sprawców technik samokontroli zachowań agresywnych.

Dla realizacji trzeciego celu opracowano szybkie i skuteczne techniki stosowania przerw i wewnętrznego dialogu. Dzięki uzyskaniu większej kontroli możliwa jest dalsza wyjaśniająca praca nad mechanizmami i przyczynami przemocy.

Podobne prace

Do góry