Ocena brak

PRZYSŁOWIA MÓW POTOCZNYCH, albo Przestrogi obyczajowe, radne, wojenne, zbiór aforyzmów A.M. Fredry

Autor /werciakol Dodano /20.03.2012

PRZYSŁOWIA MÓW POTOCZNYCH, albo Przestrogi obyczajowe, radne, wojenne, zbiór aforyzmów A.M. Fredry, wyd. w Krakowie 1658 i tamże w kolejnych edycjach rozsz. 1659, 1660, 16fł4, liczący w najpełniejszej wersji 744 pozycji. Zbiór uzupełniają Powtórne Przysłowia, albo Dokład Przestróg dawniejszych w pierwszym druku wydanych (211 pozycji), wyd. pas F. Glinkę w Zwierzyńcu jednorożcow, Lw. 1670. Wbrew tytułowi liczba przysłów w zbiorze jest nieznaczna; składają się nan maksymy moralne i obserwacje psychol. dotyczące stosunków międzyludzkich w życiu codziennym („przestrogi obyczajowe"), sentencje odnoszące się do życia publ. („przestrogi radne") oraz refleksje na tematy militarne („przestrogi wojenne '). Przeważająca część aforyzmów ma charakter ogólny są one na ogół krótkie, nierzadko jednozdaniowe, przy czym podstawą sądów wartościujących jest w nich zdrowy rozsądek. doświadczenie życiowe i rozumna spostrzegawczosc autora, autorytetami zaś filozofowie stoiccy, których filozofię moralną podejmuje autor z inspiracji J. Lipsiusa. Mniejsza część aforyzmów to mikro traktaciki, w których Fredro komentuje współcz. stosunki pol. w duchu konserwatywnym. znanym z in. jego publikacji. Styl P.m.p., dobitny, zabiegający o lapidarność, jest interesującą próbą przeszczepienia na grunt polski tzw. stylu senekańskiego (prozy attyckiej), propagowanego przez Lipsiusa. W XVIII w. zbiór został w wyborze przewierszowany przez J. E. Minasowicza (Zbiór rytmów polskich, t. 2 cz. 4 1756), zyskując sobie w tej formie szerszą poczytność.

Wyd. K. J. Turowski, Sanok 1855 BP z. 23-24; wyd. kryt. (wybór) L. Kukulski, W. 1980. L. KOSIŃSKI Przysłowia A.M. Fredry, Poz. 1929.

Podobne prace

Do góry