Ocena brak

PRZYSADKA MÓZGOWA

Autor /Irmina674 Dodano /22.08.2013

Nadrzędną pozycję wśród gruczołów pełni przysadka mózgowa, która produkuje hormony sterujące wydzielaniem tarczycy, nadnerczy i gonad.

Obie części przysadki powstają z ektodermy. Płat przedni przysadki powstaje w 4 tygodniu życia zarodka z ektodermalnej płytki przysadkowej, która stanowi cześć wysłanego ektodermą sklepienia zatoki ustnej. W pierwszej połowie 4 tygodnia życia płytka przysadkowa fałduje się i tworzy kieszonkę przysadkową (Rathego). Wkrótce potem stykające się z kieszonką dno międzymózgowia grubieje i tworzy wyrostek lejkowaty, który rozrasta się z czasem maczugowato w płat tylny przysadki mózgowej.

Przysadka mózgowa umiejscowiona jest w dole przysadki znajdującym się na dnie siodła tureckiego i łączy się z dolną powierzchnią podwzgórza za pomocą szypuły lejka. Jej szerokość wynosi około 12 mm, a masa około 0,6 g. Przysadka składa się z dwóch różnych pod względem budowy, czynności i pochodzenia części:

  1. płata przedniego

  2. płata tylnego

Płat przedni przysadki mózgowej jest zbudowany z:

  • części obwodowej

  • części pośredniej (u człowieka szczątkowa)

  • części guzowej

Te 3 elementy stanowią czynnościowo i histologicznie przysadkę gruczołową (adenophysis), która stanowi 75% masy przysadki mózgowej.

Płat tylny przysadki mózgowej jest zbudowany z:

  • części nerwowej

  • szypuły

  • wyniosłości pośrodkowej

Te 3 elementy stanowią czynnościowo i histologicznie przysadkę nerwową (neurophysis), która stanowi 25% masy przysadki mózgowej.

Regulacja podwzgórzowa działania przysadki:

Kontrolne znaczenia dla funkcjonowania przysadki mózgowej ma podwzgórze, które razem z przysadką tworzy wspólny czynnościowy układ wewnątrzwydzielniczy. Hormony wydzielane przez podwzgórze działają jako czynniki uwalniające (liberyny) lub hamujące (statyny) uwalnianie hormonów przedniej części przysadki mózgowej. Czynniki uwalniające i hamujące określa się często wspólną nazwą hormonów hipofizjotropowych. Hormony te występują w malej ilości w krążeniu ogólnym lecz w dużym stężeniu substancje te są we krwi w przysadkowych naczyniach wrotnych (pituitary portal system). Krążenie wrotne przysadki ma istotne znaczenie dla czynności tego narządu. Hormony hipofizjotropowe są wydzielane przez zespół jąder drobnokomórkowych. Należą do nich:

  • hormon uwalniający hormon kortykotropowy (kortykotropina)

  • hormon uwalniający hormon tyreotropowy (tyreoliberyna)

  • hormon uwalniający hormon wzrostu (somatoliberyna)

  • hormon hamujący uwalnianie hormonu wzrostu (somatostatyna)

  • hormon uwalniający hormon gonadotropowy (gonadoliberyna)

  • hormon hamujący wydzielanie protaktyny (prolaktostatyna)

Zapamiętaj: W podwzgórzu występują też jądra wielkokomórkowe (nadwzrokowe i przykomorowe), które wydzielają neurosekret składający się białka nośnikowego (neurofizyny) i neurohormonów (oksytocyny i wazopresyny). Oba hormony są uwalniane do krwiobiegu w mechanizmie bezpośredniej stymulacji nerwowej idącej z podwzgórza. Proces ten nosi nazwę neurosekrecji.  

Podobne prace

Do góry