Ocena brak

Przysadka mózgowa

Autor /calliee Dodano /17.01.2012

Przysadka (hypophysis) albo przysadka mózgowa położona jest na podstawie mózgu. Jest to ciało elipsoidalne, nieparzyste, ułożone pośrodkowo o długiej osi popizecznej. Przysadka jak jagoda na swej łodydze zawieszona jest na końcu stożkowatego tworu, tzw. lejka (infwidibulum), wychodzącego z dna komory III; końcowy odcinek lejka stanowi szypułę przysadki. Dawniej przysadka miała nazwę gruczołu śluzowego (glandula pituitaria; pi-tui ta = śluz), ponieważ przypuszczano, że to ona wytwarza śluz jamy nosowej. Teoria ta dawno upadła, nazwa jednak zachowała się jeszcze długo.

W układzie wewnątrzwydzielniczym przysadka zajmuje miejsce ośrodkowc; jest ona jak gdyby motorem, który panuje nad czynnością innych gruczołów o wyrdzielaniu wewnętrznym, chociaż sama podlega wpływom gruczołów, którymi zawiaduje. Z wytwarzanych przez nią licznych hormonów część działa bezpośrednio na ustrój, część zaś pośrednio przez swój wpływ na inne gruczoły dokrewne. Jest ona również narządem włączonym między układ wewnątrzwydzielniczy a autonomiczny układ nerwowy. Tutaj bodźce nerwowe przełączane są na hormonalne, jak również hormonalne bodźce przysadki działają na ośrodki nerwowe.

Przysadka występuje u wszystkich kręgowców i powstaje z dwróch różnych zawiązków łączących się z sobą. Z dna komory III powrstaje płat tylny, zaś z ektodermalnego nabłonka sklepienia pierwotnej jamy ustnej — płat przedni. Kktoderma ta ku górze i ku tyłowi wytwarza wypustkę, tzw. kieszonkę przysadkową Rathkego , która przenika przez zawiązek podstawy czaszki, przechodząc przez embrionalny kanał c zaszkowo-ga  dl o wy w trzonie, kości klinowej. Kanał ten wraz z zawartą w nim kieszonką Rathkego przeważnie zanika. Tylko z nabłonka początkowej jej części na powierzchni zewnętrznej trzonu kości klinowej powstaje mały gruczoł, przysadka gardłowa  oraz z końcowej, górnej części kieszonki Rathkego płat przedni przysadki mózgowej .

Z tylnej ściany kieszonki Rathkego różnicuje się odrębny odcinek, tzw. cześć pośrednia płata przedniego przylegająca do płata tylnego, zaś z górnego odcinka zawiązku płata przedniego wyrasta wypustka, która pokrywa szypułę po stronie górno-przedniej i sięga aż do lejka; stanowi ona drugą, odrębną część płata przedniego, tzw. część guzową.

Jak z powyższego wynika, przysadka składa się z dwóch płatów, przedniego albo gruczołowego oraz tylnego albo nerwowego. W płacie przednim odróżniamy większą, przednią część główn ą (pars principalis); małą, tylną część pośrednią (pars intermedia) oraz niewielką cześć guzową (pars tuberalis).

Podobne prace

Do góry