Ocena brak

Przyjmowanie leków w okresie ciąży

Autor /demetrio Dodano /09.06.2014

Zalecenie kobiecie ciężarnej stosowania leków powinno być nacechowane szczególną ostrożnością, gdyż niemal wszystkie leki przenikają przez łożysko i dostają się do krążenia płodowego.

Największą wrażliwość na leki ptód wykazuje w I trymestrze ciąży, w okresie orga-nogenezy. Każdy lek podawany w tym okresie ciąży musi być oceniany w aspekcie jego działania teratogennego.

Teratogeny to czynniki, które przez ingerencję w prawidłowe mechanizmy różnicowania i dojrzewania komórek wpływają na powstanie zaburzeń w rozwoju płodu i wad rozwojowych.

W ocenie przypuszczalnego zagrożenia zarodka lub płodu należy uwzględnić rodzaj leków oraz ich zmienioną farmakokinetykę i dystrybucję w okresie ciąży. Dla oceny rodzaju oraz rozległości uszkodzenia płodu istotny jest czas działania czynnika teratogennego w odniesieniu do fazy rozwoju płodu. W stadium blastocysty lek może spowodować obumarcie embrionu przez zahamowanie podziału komórek. W okresie organogenezy rodzaj maiformacji zależy od czasu ekspozycji na teratogen - łączy się on ze strukturalnym rozwojem płodu (oczy i mózg, szkielet i kończyny, serce i duże naczynia, podniebienie i układ moczowo-płciowy). W ostatniej fazie rozwoju - histogenezy i dojrzewania funkcjonalnego - zmiany strukturalne nie następują w wyniku ekspozycji na mutageny, ale leki wchodzące w interakcję ze składnikami odżywczymi lub wpływające na środowisko hormonalne mogą wpływać niekorzystnie na wzrost i rozwój płodu oraz czynność jego układów i narządów.

Każda ciężarna kobieta powinna wiedzieć, że nie może przyjmować jakichkolwiek leków (nawet tych, które są powszechnie uważane za nieszkodliwe, np. preparatów witaminowych) bez konsultacji z lekarzem prowadzącym.

W okresie ciąży zdarzają się sytuacje, w których przyjęcie leków jest konieczne. Leczenia wielu chorób, np. cukrzycy, choroby nerek, astmy, padaczki, choroby serca nie można przerwać nawet podczas ciąży. W przypadku chorób przewlekłych nieprzyjmowanie leków może być groźniejsze dla płodu i matki niż potencjalne ryzyko wynikające z ich stosowania. Kobietę należy poinformować o zagrożeniu dla niej i zarodka/płodu, jakie może stanowić choroba w przypadku braku leczenia. Należy również rozważyć odroczenie leczenia -jeżeli jest to możliwe - poza krytyczny okres ciąży, w którym lek działa teratogennie lub toksycznie. Dlatego błędem jest przekonanie, że kobieta nie powinna przyjmować żadnych leków w okresie ciąży. Ważne jest, aby każda  decyzja o przyjęciu leku była konsultowana z lekarzem. Natomiast wszystkie nowe środki farmakologiczne, których wpływ na płód nie jest znany, powinny być przeciwwskazane dla kobiet w ciąży.

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (Food and Drug Administra-tion - FDA) wprowadziła klasyfikację leków pod względem możliwości ich zastosowania w ciąży. Klasyfikacja, która opiera się na randomizowanych badaniach klinicznych i badaniach na zwierzętach, szereguje leki pod względem działań niepożądanych na płód (tab. 5.1).

 

Do góry