Ocena brak

PRZYJACIEL LUDU ŁECKI, czasopismo wyd. w Ełku

Autor /ann_mar Dodano /20.03.2012

PRZYJACIEL LUDU ŁECKI, czasopismo wyd. w Ełku 1842-45, z inicjatywy mazur. pastorów i nauczycieli; planowane jako mies., potem dwumies., ukazywało się nieregularnie z powodu trudności finansowych. Oficjalny red. W. Menzel, gł. rolę odgrywał —» G. Gizewiusz, doradcą lit. był —» K.C. Mrongowiusz. Jedno z najcenniejszych i najlepiej redagowanych pism lud. (poza Mazurami prenumerowane przez pastorów z Pomorza Zach., Śląska i Wielkopolski), szerzyło oświatę, wzywało do pielęgnowania pol. mowy oraz lud. obyczajów. Mimo rozbieżności stanowisk współpracowników w sprawie nar. wychowania ludu mazur, i przejawów popierania nauki języka niem. (—» M. Gerss, nauczyciel J. Marczówka) P.L.Ł., lojalny wobec władz i króla, miał charakter polski. Gizewiusz wydał swoją polemikę z Marczówką w „Przydatku do «Łeckiego Przyjaciela Ludu»" (Lipsk 1844). P.L.Ł. zamieszczał przedruki z pol. śpiewników i czasopism (m. in. z —» „Przyjaciela Ludu" w Lesznie), był jednym z pierwszych pism popularyzujących na Mazurach literaturę pol. (ukazywały się tu najczęściej poezje J. Kochanowskiego, F. Karpińskiego i I. Krasickiego, także utwory M. Reja, W. Bogusławskiego, J. D. Minasowicza, A. Naruszewicza, G. Piramowicza, A. Czajkowskiego, A. Goreckiego, J.B. Zaleskiego oraz anonimowo fragmenty utworów Mickiewicza w przeróbkach), przypominał pionierów literatury na Mazurach (T. Molitora, M. Grodzkiego, J. Olecha), umożliwił publikację wierszy samorodnym poetom (np. jednemu z pierwszych znanych, F. Olszewskiemu z Różyńska). W czasopiśmie ukazywały się teksty związane z obrzędami mazur, wesela, przysłowia, także utwory śl. folklorysty, J. Lompy; przekłady, gł. z literatury niem. (utwory poet. J.G. Herdera, F. Klopstocka, rei. M. Lutra, popularne C-h.G. Salzmanna). Pismo cieszyło się poczytnością wśród Mazurów.

W. CHOJNACKI Gazety polskie na Mazurach (,, P.L.Ł."},Mazury i Warmia" 1955 nr 6-7/8; J. JASIŃSKI Zagadnienie narodowe ,, P.L.Ł." i jego współpracowników, „Kom. Mazur.-Warm." 1962 nr 3;T. ORACKI „P.L.Ł." (1842-1845) - pierwsze pismo ludowe na Mazurach, w; Rozmówiłbym kamień..., W. 1976.

Podobne prace

Do góry