Ocena brak

Przyczyny rozbiorów Polski - BEZPOŚREDNIE PRZYCZYNY III - go ROZBIORU

Autor /Teofil7777 Dodano /01.11.2011

Po trzecim rozbiorze Polacy zrozumieli, że tylko walka zbrojna może ocalić ich kraj. Tadeusz Kościuszko, który odznaczył się w walce o wolność Ameryki i wojnie Polski z Rosją, został obrany naczelnikiem powstania. 24.III.1794r. złożył on na rynku w Krakowie uroczystą przysięgę, że będzie walczył z nieprzyjaciółmi Polski aż do zwycięstwa. Powstanie to było próbą ratowania niepodległości Polski. Kościuszko starał się pogodzić interesy szlachty i ludu. Uniwersał połaniecki (7.V.1794r.), który nadawał chłopom biorącym udział w powstaniu wolność osobistą, a pozostałym zapewniał opiekę rządu, nieusuwalność z ziemi i znaczne obniżenie pańszczyzny, był wówczas najbardziej radykalną reformą społeczną w całej Europie Środkowej i Wschodniej. Na czele wojsk polskich wyruszył Kościuszko do Warszawy.

Niedaleko Krakowa, pod Racławicami, spotkał korpus rosyjski, z którym stoczył zwycięską bitwę. Dzielnie walczyli w niej kosynierzy - chłopi uzbrojeni w osadzone na sztorc kosy. Na wieść o zwycięstwie pod Racławicami wybuchło także powstanie w Wielkopolsce. Również w Warszawie lud wystąpił przeciwko rosyjskiej załodze wojskowej i targowiczanom. Przewodził mu warszawski szewc, Jan Kiliński. Powstańcom udało się wyprzeć wojska rosyjskie ze stolicy. Także w Wilnie wybuchło powstanie. Dowodził nim Jakub Jasiński. Powstanie stopniowo rozszerzyło się na cały kraj. Dla dalszych losów powstania decydująca była bitwa pod Maciejowicami, stoczona 10.X.1794r. Naczelnik Kościuszko wraz z wyższymi oficerami dostał się wówczas do niewoli, armia polska została kompletnie rozbita, a jej morale upadło.

Generał Aleksander Suworow, który do niedawna planował przezimowanie w okolicach Brześcia, po polskiej klęsce objął dowództwo nad pozostałymi wojskami rosyjskimi i ruszył na Warszawę. 4.XI. zdobył Pragę, gdzie zwycięskie wojska - za przyzwoleniem wodza - dokonały rzezi ludności cywilnej. Stolica skapitulowała, wojsko polskie rozproszyło się i powstanie upadło. 24.X.1795r. Rosja, Prusy i Austria podpisały ostatnie porozumienie rozbiorowe, w miesiąc później król Stanisław August został zmuszony do abdykacji. Hasło do ostatniego rozbioru dała Austria, która po wycofaniu się armii powstańczej ku Warszawie zajęła województwa sandomierskie i lubelskie oraz Wołyń. Nie czekając na rozstrzygnięcia polityczne, również dwie walczące z powstaniem armie starały się w pierwszych tygodniach po upadku Warszawy zająć jak największe terytoria.

Prusy zajęły ziemie polskie aż po Pilicę, Bug i Niemen, w tym między innymi Warszawę. Rosja otrzymała resztę Polesia, Wołynia oraz Litwę, Żmudź i Kurlandię. Austria zaś Kraków i tereny po Pilcę, Wisłę i Bug. Końcowym akordem rozbiorów była tzw. konwencja petersburska z początku 1797r., która rozstrzygała w sprawie długów Rzeczpospolitej i ostatniego króla. Zawierała ona tajny artykuł zobowiązujący trzy mocarstwa, że "nigdy nie będą używać w tytulaturze swych monarchów określenia Królestwo Polskie". Państwo polskie zniknęło z mapy Europy na ponad sto lat.

Podobne prace

Do góry