Ocena brak

Przyczyny procesu demokratyzacji w krajach Europy Śr i Wsch

Autor /Alek Dodano /21.07.2011

L. Morlino definiuje przejście do demokratyzacji jako okres pośredni między ustrojem niedemokratycznym a utrwaleniem demokracji. Jest to okres instytucjonalnych fluktuacji i niepewności, w czasie które nastepuje konfrontacja interesow, programów, i politycznych strategii rozżnych aktorow politycznych, poszukujacych swojego miejsca na ruchomej scenie politycznej. S. Huntington wyróżnia fale demoratyzacji ( czyli grupę przemian z niedemokratycznych do demokratycznych systemow politycznych, ktore nastapiły w określonym czasie i ktore byly zdecydowanie liczniejsze od nastepujących w przeciwnym kierunku przemian; fala dem. Zawiera w sobie liberalizację i demokratyzacje systemow politycznych, nie przewiduje jednak czy zapoczątkowane zmiany doprowadza faktycznie do powstania demokracji):

    1. 1828- 1926

    2. 1943-1962

    3. 1974 rewolucja czerwonych goździków w Portugali, trwa do dziś

Pomiędzy tymi falami nastepowaly zwroty fale odwrotu:

  1. 1922-1942

  2. 1958-1975

PRZYCZYNY DEMOKRATYZACJI:

  • Czy dany kraj mial wcześniej doświadczenia demokratyczne. Pol, Węg, Czsł między I a II wojna miała ( Pol 1918-1926; Weg do 1932 gen. Gombos; Czsł do 1939); bez doświadczeń dem Buł, Rum, Ros

  • Po 1945 sposob sowietyzacji kraju: endogenny ( Czsł w wyb wybrali kom) Pol i Weg egzogenny ( skutek ukladów jałtańskich)

  • Wg S. Huntingtona przyczyny:

  • Wyjaśnienie jednoprzyczynowe: poszukiwanie jednej przyczyny lezcej u podstaw zminy systemowej np. zmiany w polit światowej. Wystąpinie okreslonego zdarzenia wymaga od aktorów polit dostosowania sie do zachodzących zmian w otoczeniu i rozpoczęcia procesu tranzycji

  • Rozwoj rownoległy: zaklada ze istnieje zminna niezalezna , ktorej wystepowanie w poszczegolnych krajach zawsze prowadzi do tego samego skutku-rozpoczecia demokratyzacji np. okreslony poziom rozwoju ekon czy stopien edu społ

  • efekt lawiny” lub domina- zaklada ze tranzycja jest zaraźliwa rozpoczęcie zmian w jednym z krajow powoduje lawinowo przemiany w kolejnych, komunikowanie, mediatyzacja

  • powszechnie uznawane panaceum”- w poszczegolnych krajach wystepują odmienne poroblemy ale jest na jeden lek- demokratyzacja

  • Problem legitymizacji systemu komunistycznego- początkowo elity polit korzystały z ideologii aby ja utrzymać, ale wraz z pogłębianiem sie kryzysu ekon nie mozna juz legityzmizaowac sysyemu sukcesami gosp. Zachwianie legit nastapilo najwcześniej tam gdzie spol maił doświdczenia dem a system kom byl narzucony z zewnatrz np Pol, Węg, CZsł. W pol i na weg zaczela sie ksztaltowac opozycja antykom wspierane przez dem zachodnie a w Czsł po 1968 represje wobec działaczy skupionych wokol Karty 77. pod wplywem dzial podziemnej a potem jawnej zaczelo zmieiac podejscie elit ( NRD, Czsł, Rum, Buł nie przyjmowały do wiadomości braku legitymizacji systemu nasiliły represje; Pol, Węg-Grosz elity pozorowały zmiany dem i staraly sie utrzymac kontrole nad zmianami)

  • Nowa polityka aktora zewnetrznego- ZSRR spowodowała zmiany w państwach satelickich. Do władzy w ZSRR doszedł M. Gorbaczow w 1985 odrzucil doktryne Breżniewa , pozwoliłna liberalizacje polit wew i zew ( głasnost i pirestrojka. Dał znak ze nie bedzie interweniował na podejmowane próby reform, sklanial do zmian np NRD, Buł, Rum.

  • Nowa polityka USA wobec ZSRR traktownie go jako imperium zła, ozn. Odmawianie moralnego prawa do bycia rownorzędnym partnerem w stos międzynarodowych. Zmiany doktryny powstrzymywania na doktryne odpychania wpływow ZSRR a także wsparcie dla opozycji antysystemowej, konkurencyjność kultury zachodniej.

  • Kryzys ekonomiczny- spadek stopy zyciwej, a ideologia blokowała reformy ekon: Pol, Węg od 1986

  • Wplyw religii katolickiej i duchowieństwa katolickiego- szczegolnie w Polsce pontyfikat Jana Pawła II, nowa polit papieża, działaność podziemna duchopwieństwa, mediator między Solidarnością a elita rządzącą najpierw tajnych a potem jawnych.

Podobne prace

Do góry