Ocena brak

PRZYCZYNY I CZYNNIKI RYZYKA UZALEŻNIEŃ - Biologiczne czynniki ryzyka

Autor /Placyd77 Dodano /09.09.2011

Do czynników tych zalicza się przyczyny genetyczne, które warunkują endogennie reakcję organizmu na środki toksyczne, w szczególności na alkohol. W badaniach nad czynnikami genetycznymi wykryto grupę męż­czyzn, która dziedziczy skłonność do picia alkoholu i uzależniania się w linii męskiej. Mężczyźni ci zaczynają pić w bardzo młodym wieku, piją w zasadzie bez przerw, a ich ojcowie byli głęboko uzależnieni. Badania te potwierdziły więc istnienie genetycznego uwarunkowania skłonności do alkoholizmu, jednakże tylko w typie 2. Pośrednio wykazały one, że znacznie większy odsetek uzależnień jest głównie uwarunkowany czynnikami społecznymi. Cechy dziedziczno-konstytucjonalne inaczej działają u mężczyzn i u kobiet. Natomiast interakcja czynników biologicznych i psychologiczno-społecznych występuje tylko w alkoholizmie typu l o dominacji socjogenezy.

Cloninger opracował na podstawie swoich licznych badań nad uwarunkowaniami genetycznymi i biologicznymi inną taksonomię specyficznej podatności na uzależnienie, uwzględniającą do jakiego typu neurofizjologicznego przynależy człowiek. Wyróżnił on: a) po­szukiwaczy stymulacji, b) unikających wzmocnień negatyw­nych (harm ayoidance) i c) podtrzymujących wzmocnienie. Cechy te łączył z dominacją różnych układów neuroprzekaźników. Alkoholizm typu l - społecznie uwarunkowany - występuje u ludzi, którzy unikają przykrości i silnie się uzależniają od wzmocnień pozytywnych. Alkoholizm typu 2 - uwarunkowany genetycznie - występuje u ludzi z silną potrzebą stymulacji.

Stwierdzono też, że ujawnienie się genetycznej predyspozycji do uzależ­nienia wymaga, aby człowiek poznał wzór zachowań, który do tego prowadzi. To z kolei wskazywałoby na możliwości zapobiegania ujawnienia się ryzyka. Wiadomo także, iż osoby o różnych typach układu nerwowego i neurohormonalnego posiadają różną reakcję tolerancji na alkohol i inne substancje psychoaktywne, co wpływa na tempo pojawienia się uzależnienia. Nie jest łatwo ustalić główne czynniki sprawcze uzależnień w ogóle, gdyż praw­dopodobnie ich układ jest inny dla różnych rodzajów uzależnień, skoro już dla samego alkoholizmu wykryto dwa typy uwarunkowań.

Podobne prace

Do góry