Ocena brak

PRZEWLEKŁE ZACISKAJĄCE ZAPALENIE OSIERDZIA

Autor /imany Dodano /18.02.2013

Ta postać zapalenia osierdzia jest najczęściej przewlekłym gruźliczym zapaleniem o-sierdzia po przebytym zapaleniu wysiękowym ostrym lub podostrym. Niekiedy nie można dopatrzyć się w wywiadach okresu ostrego zapalenia i możliwe jest, że część przypadków od początku swego przebiegu ma charakter przewlekły. W zaciskającym zapaleniu osierdzia nie zawsze można udowodnić etiologię gruźliczą, dlatego nie można wykluczyć, że również zapalenie o innej etiologii może doprowadzić do tego stanu. Donoszono o przypadkach bakteryjnego zapalenia osierdzia, pourazowego, reumatycznego lub reumatoidalnego, które doprowadziły do zaciskającego zwłóknienia lub zwapnienia osierdzia.

W tych warunkach serce zostaje zaciśnięte twardym pancerzem, uniemożliwiającym rozkurcz komór. Włókna mięśnia sercowego leżące w warstwie podosierdziowej ulegają zanikowi i często dodatkowo na mięsień narasta warstwa tkanki łącznej.

Zaciśnięcie serca występuje w */* przypada ków po upływie około 2 lat od ostrego za-* palenia wysiękowego. W miarę starzenia się włókna kolagenu kurczą się zwiększając stoi pień zacisku. Żyły główne — górna i doli na — oraz żyły płucne mogą być również objęte zaciskiem, co wyzwala ciężkie objawy zastoju w odpowiednich obszarach.

Z objawów zaciśnięcia serca najbardziej charakterystyczne są obrzęki, wodobrzusze i- powiększenie wątroby. Wskutek wysokiego ciśnienia żylnego w vena cava inferior powstaje obraz marskości zastoinowej wątroby (cirrhosis venostatica; induratio venostaticaĘ, znany dawniej pod nazwą choroby Pieką. Chorzy na zaciskające zapalenie osierdzia często mają duszność lub ortopnóe. Ciśnienie tętnicze krwi przeważnie jest niskie, ci-1 śnienie żylne wysokie. Uderzenie koniuszkowe jest na ogół niewyczuwalne. Z reguły stwierdza się paradoksalne tętno. Niemiaro-wość serca stwierdza się w blisko połowie przypadków, w postaci^ migotania lub trzepotania przedsionków.

Badanie radiologiczne wykazuje serce małe lub nie tak wielkie, jakie odpowiadałoby znacznym objawom zastoinowym. Zarysy serca nie tętnią. Powiększona sylwetka serca oznacza wysięk i aktywny okres zapalenia. W 70% przypadków stwierdza się zwapnienie osierdzia.

Różnicowanie przewlekłego, zaciskającego zapalenia osierdzia powinno uwzględnić kar-diomiopatię rozstrzeniową. Różnicowanie może być trudne i nierzadko dochodzi do niepotrzebnej torakotomii.

Leczenie. Zaciskające zapalenie osierdzia może współistnieć z niewygasłym jeszcze procesem gruźliczym i dlatego w przypadkach nie leczonych poprzednio należy przeprowadzić co najmniej 3-miesięczne leczenie przeciwprątkowe. Stan krążenia u chorego na zaciskające zapalenie osierdzia stale się pogarsza. Leczenie odwadniające stosuje się podobnie jak w niewydolności krążenia. Preparaty naparstnicy są bezskuteczne i nie należy ich podawać.

Leczeniem przyczynowym jest zabieg chirurgiczny perikardektomii (dekortykacji). Przed zabiegiem wskazane jest leczenie przeciwgruźlicze (p. wyżej), jednak aktywny proces gruźliczy nie jest przeciwwskazaniem do zabiegu chirurgicznego, jeśli stopień zaciśnięcia tego wymaga.


 

Podobne prace

Do góry