Ocena brak

Przemysł spożywczy i jego rola w gospodarce żywnościowej

Autor /kokosanka Dodano /30.01.2014

Przemysł spożywczy stanowi u nas jedną z blisko dwudziestu gałęzi przemysłowych. Zgodnie z dawną „klasyfikacją przemysłu spożywczego” Głównego Urzędu Statystycznego (obowiązującą od 1971 r. do końca 1990 r.) dzielił się on na następujące branże:

1)    przemysł chłodniczy    10) przemysł olejarski

2)    przemysł cukierniczy    11) przemysł owocowo-warzywny

3)    przemysł cukrowniczy    12) przemysł piekarski

4)    przemysł jajczarsko-drobiarski    13) przemysł piwowarski

5)    przemysł koncentratów spożywczych 14) przemysł rybny

6)    przemysł mięsny    15) przemysł spirytusowy i drożdżowy

7)    przemysł mleczarski    16) przemysł tytoniowy

8)    przemysł młynarski i makaronowy 17) przemysł winiarski

9)    przemysł napojów mineralnych    18) przemysł ziemniaczany i bezalkoholowych

Jak wynika z tej klasyfikacji, do przemysłu spożywczego zaliczane były nie tylko branże produkujące środki spożywcze i używki, ale i inne, jak np. przemysł tytoniowy. Od 1 stycznia 1991 r. do końca 1997 r. GUS stosował Europejską Klasyfikację Działalności (EKD), zgodnie z którą system klasyfikacji składa się z Sekcji od A do Q. Sekcja D - Działalność Produkcyjna - zawiera podsekcję DA - Produkcja artykułów spożywczych, napojów i wyrobów tytoniowych, ta zaś dzieli się na dwa działy: Nr 15 - Produkcja artykułów spożywczych i napojów oraz Nr 16 - Produkcja wyrobów tytoniowych.

W grupie pozostałych artykułów spożywczych (15.8) znajdują się następujące produkty: chleb, świeże artykuły piekarnicze i produkty cukiernicze; herbatniki, ciasta i ciastka o przedłużonej trwałości; cukier; kakao, czekolada i słodycze; makarony i podobne wyroby z mąki; różnorodne składniki (przyprawy); artykuły homogenizowane i produkty dietetyczne; inne produkty, nigdzie nie klasyfikowane.

W każdej grupie istnieje podział na klasy o bardziej specyficznym opisie zawartości (produktu, procesu, przetwórstwa).

Prezentowane w Roczniku statystycznym GUS 2002 dane za rok 2001 są w układzie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), która została wprowadzona z dniem 1 stycznia 1998 r. w miejsce stosowanej uprzednio Europejskiej Klasyfikacji Działalności (EKD). W ramach obowiązującej PKD dokonano dodatkowego grupowania, ujmując pod pojęciem Przemysł sekcje: Górnictwo kopalnictwo, Przetwórstwo przemysłowe oraz Wytwarzanie i zaopatrzenie w energię elektryczną^ gaz, wodę.

Sekcja Przetwórstwo przemysłowe dzieli się na 23 działy; jednym z tych działów jest Produkcja artykułów spożywczych i napojów.

Przemysł spożywczy jest ważnym ogniwem w gospodarce żywnościowej kraju. Na rysunku 1.5 pokazano schemat przepływu żywności od głównego producenta (rolnika) do konsumenta. Główna droga prowadzi od rolnictwa - przez skup, przemysł spożywczy, handel - aż do gospodarstwa domowego lub żywienia zbiorowego. Istnieją też inne drogi. Część żywności, jak mleko, ziemniaki, owoce i warzywa, jest przekazywana bezpośrednio z rolnictwa do konsumenta (przez handel), zwłaszcza przy zaopatrzeniu mieszkańców wsi i małych miast. Przetwarzaniem żywności, obok przemysłu spożywczego, zajmuje się także przemysł garmażeryjny i niektóre zakłady żywienia zbiorowego.

Rola, jaką spełnia przemysł spożywczy w gospodarce żywnościowej kraju, zależy od wielu czynników, z których do najważniejszych należy zaliczyć rozwój rolnictwa i urbanizacji kraju. W krajach typowo rolniczych i słabo rozwiniętych rolnictwo produkuje żywność głównie na zaopatrzenie własne. Mała jest produkcja towarowa, małe więc i przetwórstwo żywności. Dopiero rozwój przemysłu, intensyfikacja produkcji rolnej i przechodzenie ludności ze wsi do miast sprawiają, że rolnik z producenta żywności zmienia się w robotnika i inteligenta, a więc rośnie liczba konsumentów żywności przy zmniejszaniu się liczby producentów. Prowadzi to do szybkiego wzrostu zapotrzebowania na usługi przemysłu spożywczego. Przechodzenie ludności ze wsi do miast ma jeszcze inne ważne konsekwencje dla gospodarki żywnościowej. Sposób odżywiania się ludności w miastach jest zasadniczo inny niż na wsi. W mieście, w mniejszym niż na wsi stopniu, prowadzi się gospodarstwo domowe, ponieważ duża liczba kobiet pracuje zawodowo i ma mniej czasu na przyrządzanie posiłków w domu. Wprowadza się też żywienie zbiorowe. W miarę rozwijania się różnych form wypoczynku (wczasy, turystyka, wolne weekendy) wzrasta zapotrzebowanie na żywność konserwowaną, trwałą odpowiednio zapakowaną i przygotowaną do bezpośredniego spożycia.

Rolę przemysłu spożywczego w gospodarce żywnościowej i w całej gospodarce narodowej ilustrują dane z Rocznika statystycznego GUS. Zgodnie z tymi danymi, w 2001 r. przeciętne zatrudnienie w przemysłowej produkcji artykułów spożywczych i napojów wynosiło 443,6 tys. osób, co w całym przetwórstwie przemysłowym zatrudniającym w tym czasie 2358,6 tys. pracowników stanowiło 18,8%. Wartość przemysłowej produkcji artykułów spożywczych i napojów wynosiła w cenach bieżących 93,9 mld zł i była wyższa od produkcji rolnictwa, łowiectwa i leśnictwa wynoszącej 68,6 mld zł. Bardzo znamienny jest duży udział produkcji przemysłowej artykułów spożywczych i napojów w ogólnej produkcji sprzedanej całego przetwórstwa przemysłowego - w 2001 r. wynosił on 24,2%.


 

Podobne prace

Do góry