Ocena brak

Przemiany prestiżu prawa i świadomości prawnej w Polsce

Autor /gorol Dodano /12.04.2011

Z powyższych danych wynika, że w ciągu trzydziestu lat w opiniach Polaków dotyczących przestrzegania prawa nie nastąpiły istotne zmiany. zmiana ustrojowa zapoczątkowana wydarzeniami roku 1989 i lat następnych nie wywołała głębszych i szerszych zmian w percepcji prawa i jego prestiżu. Okazało się, że porządek prawny PRL został w dużej części nie tylko recypowany przez nowy ustrój, ale zaadoptowali go także sami obywatele. Świadomość prawno-społeczna Polaków w dobie III Rzeczpospolitej wydaje się bardzo podobna do tej, jaka cechowała ich w latach władzy komunistycznej.

• istniejące obecnie w Polsce prawo najczęściej uznają za słuszne posłowie,  że w sferze państwa prawnego dokonujące się w Polsce przemiany idą w dobrym kierunku że ogólnie biorąc polskie prawo jest skuteczne i że w naszym kraju wszyscy ludzie są równi wobec prawa.

Jak wytłumaczyć fakt, że zarówno prestiż prawa, jak i świadomość prawno-społeczna Polaków są niemal takie same jak przed trzydziestu laty ten stan rzeczy wywarły wpływ następujące okoliczności. Po pierwsze, historyczne dziedzictwo narzuconego Polakom porządku prawnego. Po drugie, destrukcja normatywności, jaka dokonywała się w okresie PRL-u. Po trzecie, replikacja — w ciągu ostatnich kilku pokoleń — społeczno-osobowościowej sylwetki przeciętnego Polaka i jego typowych nastawień życiowych, łącznie z postawami wobec oficjalnego prawa.

Losy Polski i Polaków tak się ułożyły, że w ciągu ostatnich dwustu lat mogli sami o sobie decydować tylko przez niespełna trzydzieści lat. W takich warunkach ukształtowało się nastawienie, a z czasem i tradycja kwestionowania oficjalnej normatywności, a zwłaszcza zakazów prawnych. Postawa ta wyraża się między innymi w niechęci do państwa, jego struktur i przedstawicieli.

• tym, że prawo, powinno przede wszystkim umożliwiać wpływ na rządzenie krajem oraz rozstrzygać konflikty między ludźmi, jest przekonana zdecydowana mniejszość Polaków.

Cena, jaką nadal prawo płaci za narzucenie mu w niedawnej przeszłości funkcji represyjnych i kontrolnych, za to, że stanowiło główny instrument organizujący „państwo totalne", jest bardzo wysoka. Ceną tą jest niski prestiż prawa w społeczeństwie i wśród części kontrolerów prawnych. Nawet ludzie, którzy akceptują istniejące prawo, czynią to najczęściej z pobudek instrumentalnych, nie zaś, dlatego, że uznają je za wartość samoistną.

Podobne prace

Do góry