Ocena brak

Przegląd koncepcji narodu. Naród a etnos

Autor /Abel Dodano /15.09.2011

Naród – wspólnota powstała na gruncie historycznym, terytorium, życia ekonomicznego, przejawiająca się w świadomości narodowej jego członków.

Naród musi oprzeć się nie na klasach i warstwach, ale na wspólnym terytorium, na ruchu pieniądza, towarów itd., na wspólnym obywatelstwie (naród w tym ujęciu pojawia się po Rewolucji Francuskiej)

Inne koncepcje narodu:

  • uwypuklenie czynników kulturowych (patrz: Kłoskowska)

  • kształtowanie narodów europejskich trzeba badać od XV wieku

  • dojrzewanie narodów – wielka rola nacjonalizmu, który oznaczał centralna kontrolę nad kulturą, co prowadziło do utworzenia jednego języka, historii, sztuki, tworzenia się praktycznej tradycji obejmującej wszystkich żyjących na terytorium państwowym.

W literaturze polskiej jest 5 interpretacji narodu:

  1. wspólnota terytorialno – ekonomiczna

  2. wspólnota historyczna

  3. wspólnota polityczna

  4. wspólnota kulturowa

  5. wspólnota psychiczna

Naturalistyczna koncepcja narodu wg Turowskiego – naród traktowany jest jako grupa genetyczna, uwarunkowana biogennie – w pewnym środowisku geograficznym, zamieszkiwała pewna grupa rasowa i przekazywała swe właściwości psychofizyczne następującym po sobie generacjom – jest to echo deterministycznych teorii mówiących o wpływie środowiska geograficznego czy cech somatycznych na cechy psychiczne członków danej zbiorowości

Politologiczna koncepcja narodu – naród jako wspólnota polityczna, wykształcona ze wspólnoty plemiennej przez wykształcenie instytucji państwowych, które mogą obejmować więcej grup postplemiennych, przystępuje do tworzenia wspólnego narodu (jednolita kultura, oświata, gospodarka, oraz poczucie odrębności w stosunku do innych narodów)

Koncepcja kulturowakształtowanie się w toku rozwoju historycznego społeczności, które tworzą własna kulturę (język, sztukę, obyczaje, działalność gospodarczą, tradycje), a jej członkowie uczestniczą w tej kulturze – łączy ich wspólnota kultury i wspólna ideologia

Naród to zbiorowość która mniej lub bardziej podporządkowana jest pewnemu modelowi, typowi idealnemu: Cechy narodu:

  • wspólny język

  • terytorium to ziemia ojczysta

  • dziedzictwo kulturowe traktowane jako własne

  • bogata symbolika kulturowa

  • przeświadczenie o wspólnym pochodzeniu etnicznym

  • poczucie wspólnoty między ludźmi z odrębnych klas

  • poczucie odrębności, autonomii politycznej

  • posiadanie charakteru narodowego (osobowość podstawowa, cechująca wszystkich członków danego narodu)

  • wspólny zasób uczuć i myśli

  • poczucie wspólnej przeszłości (historia, tradycja)

Etnos – to ogół osób, którym przyznaje się etnonim (nazwę etniczną) i inwentarz cech związanych z tym określeniem. Charakteryzuje ich pewna etniczność:

  • język

  • pochodzenie

  • obyczaje

  • tradycja

  • podział na my i oni

  • poczucie wspólnoty oparte na wspólnocie obiektywnych cech kultury

Może odnosić się do grup, niskiego szczebla cywilizacji, jak i narodów .

Bromley proponuje rozróżnić etnikos jako etnos w węższym rozumieniu zbliżone do narodowości oraz etnos jako szerszy organizm zbliżony do narodu i państwa.

Podobne prace

Do góry