Ocena brak

Przedstawienie postaw ideowych zaprezentowanych w twórczośći Żeromskiego i Wyspiańskiego

Autor /partyzant Dodano /15.04.2011

STEFAN ŻEROMSKI:

Tomasz Judym

Nie miał prawdziwego ogniska domowego. Sierota bo rodzice zmarli. Wychowywany przez bogatą ciotkę. Tam nie zaznał szczęścia rodzinnego. Był służącym, chłopcem na posyłki, lekceważyli go wszyscy. Miał też szansę opieki. Środowisko z którego się wywodził odtrąciło go, stracił przynależność do tej klasy. Inteligencja (lekarze) odrzucili go także, brak zgody z jego poglądami, nie akceptowano jego pochodzenia.

Tak też postąpiła arystokracja z którą się kontaktował. Judym wywodził się z biedoty, ale się jej brzydził. Nie znajduje też miejsca wśród lekarzy i arystokracji. Nie przynależał do żadnego środowiska. Inna forma bezdomności to samotność - z wyboru. Tomasz świadomie rezygnuje z rodziny i małżeństwa z Joanną. Jest on bezdomny bo nie może wrócić do rodzinnego domu bo po prostu on nie istnieje. Tuła się.

Po pobycie w Warszawie jedzie do Cisów, a potem do Zagłębia Dąbrowskiego, ale nigdzie nie znalazł oparcia. Był samotny w propagowaniu idei. Z poglądami jego nikt się nie solidaryzował. Bezdomność duchowa - nie miał bratniej duszy, przyjaciela. 

Motywy decyzji Judyma:

• obawa, że będąc szczęśliwym nie wypełni swej misji

• idealista, ślepow dąży do wypełnienia misji

pasmo cierpień dla rodziny, przenoszenie się itp.

• zaślepiony ideą nie dostrzega tych, którzy mogli by mu pomóc (lekarze)

• nie robi tego z potrzeby serca czuje, że musi spłacić dług własnego sumienia

• odtrącając Joannę składa ofiarę. Widzi potrzebę pomocy, ale nie potrafi sobie zjednać sojuszników

Idee Judyma:

• jego zawód jest szczególny i wymaga poświęcenia

• chce zapewnić biedocie odpowiednie warunki życia.

• higienizacja

• bezpłatne leczenie

lepsze warunki bytu poprzez opiekoweanie się nimi i ich leczenie

• traktowanie ich na równi z innymi

Piotr Cedzyna

-> jest uczciwy

-> pracowity

-> szanuje swoją pracę oraz innych gdyż każdy ma równe prawa do pracy

-> pogłębia wiedzę widząc w niej klucz do dobra przyszłości

-> dla niego nie jest ważne pochodzenie, ale wykształcenie zdobyte pracą bezkompromisową

-> jest maksymalistą etycznym i bardzo kocha ludzi

-> Łączy go z ojcem wielka miłość, która sprawia, że wraca do kraju mimo korzystnych propozycji

-> gdy odkrywa, że ojciec opłacał jego studia pieniędzmi robotników chce wracać i oddać je

-> konflikt moralny między miłością do ojca, swoimi ideałami

-> jest postacią tragiczną - gdyż każde wyjście jest złe

-> chce oddać pieniądze by uratować honor ojca

-> Dominik traci syna przez wielką miłość, która nakazywał mu okradać robotników dla niego

-> po jego stronie działa miłość bo nie działał on z premedytacją, nie wiedział, że czyni źle. Jednak racje są po obu stronach.  

Samotność Piotra:

•  żyje na obczyźnie, tęskni do kraju

• żyje bez ojca

• niedoceniony

osoba, którą daży szacunkiem i miłością nie rozumie go, jego poglądów, wartości moralnych

• nie zgadza się z ojcem i chce mu pokazać, że robi on źle. Konflikt pokoleń

• skazuje się na samotność wyjeżdżając z kraju - ostatecznie  

-> amotność obojga potęgowana jest przez niemożność zrozumienia się

-> konflikt dwóch sposobów rozumowania

-> Dominik to przedstawiciel przemijającej ideologii szlacheckiej

-> Piotr to prekursor nowego systemu wartości, nowego sposobu spojrzenia na świat

Stasia Bozowska:

-> ochłonięta pracą

-> chciała zniszczyć analfabetyzm dlatego została nauczycielką i uczyła podstawowej wiedzy ubogich

-> robiła to z przyjemnością i jednoczesnym obowiązkiem, czuła satysfakcję

-> zainteresowała ludzi literaturą

-> jej sukces to napisanie książki i pozyskanie szacunku ludzkiego

-> przejęli się oni jej chorobą

-> miała autorytet

-> poświęciła swoje prywatne życie dla skromnych objawów wdzięczności i sympatii

-> wzór moralny, który autor afirmuje

-> Stasia nie ma wad, jest krystalicznie idealna - nieprawdopodobne

Charakteryzowały ją:

• hart ducha

• odwaga w pokonywaniu losu

• bezkompromisowość w dążeniu do celu

• upór w działaniu

Paweł Obarecki:

-> jest bardziej realną postacią

-> przyjechał do Obrzydłówka by leczyć ludzi -> po wsi jeździł z apteczką

-> przeciw niemu wystąpił aptekarz i balwierz

-> wmawiali ludziom, że jest on oszustem, szarlatanem posługującym się czarną magią

-> ludzie nie ufali mu bo chciał leczyć za darmo

-> nie zgodne to było z dotychczasowymi zasadami

-> usiłował zgodnie z własnymi zasadami realizować zmiany

-> zrezygnował na skutek presji, złośliwości i niechęci ludzkiej. 

-> zrezygnował i przeszedł na mentalność ludzi, którymi gardził.

STEFAN WYSPIAŃSKI "Wesele":

Charakterystyka chłopstwa:

chłopi interesują się polityką

Czepiec chce rozmawiać z Dziennikarzem na temat polityki i pyta:      

"Cóż tam, panie, w polityce? Chińcyki trzymają się mocno!?

• Czepiec widzi ironiczny stosunek Dziennikarza do siebie, uważa, że prostych ludzi nie należy lekceważyć i dlatego mówi:       

"chłop chłopskim rozumem trafi, choćby było i daleko",

• cechuje ich patriotyzm i szczery zapał do walki narodowowyzwoleńczej

• Czepiec wspomina tradycje udziału chłopów w walce o wolność ojczyzny pod wodzą Tadeusza Kościuszki

• brak im przywództwa

• trzeba nimi pokierować, bo sami jeszcze nie potrafią, czekają na znak ze strony inteligencji

kobiety wiejskie są skore do swatów

Gospodarz, który tu już dziesięć lat mieszka na wsi i obserwuje chłopów, dostrzega w nich rozwagę, godność i pobożność, uważa, że te cechy stanowią o ich potędze

• wierzy w ich siłę i wypowiada pochwałę chłopskiej godności

• Gospodarz wysoko ceni chłopów,jego stosunek do nichjest bardziej pozytywny niż do inteligencji

• poznał nie tylko zewnętrzne formy życia chłopskiego, ale przede wszystkim ich wartości moralne, ich zalety i wady

• zdaje sobie sprawę z temperamentu chłopskiego, który znajduje wyraz nie tylko w tańcu i uważa, że chłop może stanowić łatwo zapalną i niebezpieczną siłę i że możliwe jest powtórzenie wypadków z 1846 roku,  

• chłopów cechuje prostota myślenia, kierują się własnym rozumem, są pełni dobrych chęci, zapalczywi, skłonni do wypitki i do bitki, np. Czepiec awanturuje się z Księdzem, Żydem i Muzykantami.

Charakterystyka inteligencji:

• zachwyca się wsią, przyrodą, ciszą wejską i strojem wiejskim      

"Niech na całym świecie wojna byle polska wieś zaciszna byle polska wieś spokojna"

• porywa ich temperament, sposób bycia i obyczaje chłopów, ale tylko pozornie zachwycają się wsią, w rzeczywistości wsi nie znają, nie rozumieją i nie doceniają, np. Dziennikarz dziwi się, że chłopi interesują się polityką i lekceważy ich sobie  

• uważa, że chłopi powinni zamknąć się tylko w opłotkach swojej wsi  

• inteligencja gardzi chłopami

• nie wie, kiedy i jakie prace odbywają się na wsi

• jest niechętnie ustosunkowana do chłopów i przekonana o swojej wyższości nad nimi, np. lekceważący, a nawet arogancki jest stosunek Dziennikarza do Czepca i wyniosły ton Radczyni wobec Kliminy

• cechuje ją niechęć do zrozumiania rzeczywistych problemów wsi i charakteru chłopa

• gospodarz wytyka inteligencji, że przybywają na wieś jedynie dla rozrywki i odprężenia

• nie przystosowana do realnego życia, rozpoetyzowana, ucieka od życia do poezji, szuka wartości w świecie ułudy, upajając się słowami, poza którymi kryje się wewnętrzna pustka

• artyści popadają w nastrój ludomanii (chłopomanii) i pijaństwa (Nos), co Wyspiański wyszydza, potępia,

• jest niezdolna i niechętna do walki narodowowyzwoleńczej i kierowania nią, nie umie i nie chce podjąć się przewodzenia, nie dorosła do roli przywódcy

• jest bierna, słaba, zagubiona, bezradna wobec rzeczywistości i niewoli narodowej, cechuje ją wewnętrzna niemoc, karmi się mitami

• Gospodarz wytyka inteligencji, że jest pełna aktorstwa, pozy patriotycznej i słomianego zapału; nie potrafi wykorzystać chęci i zapału chłopów do walki i brak jej odpowiedzialności, czego przejawem jest również oddanie przez Gospodarza złotego rogu Jaśkowi

• oskarżenie skierowane do inteligencjijest równocześnie oskarżeniem ówczesnej poezji, którą Wyspiański ocenia bardzo surowo zarzucając jej ucieczkę od rzeczywistości; chciałby, aby poezja włączyła się w ogólny nurt spraw narodowych i mobilizowała naród do walki o wolność kraju

• stańczykom zarzuca Wyspiański obłudę i deprawowanie społeczeństwa, gaszenie w nim wszelkiej myśli o zbrojnym czynie ("gasną świece narodowe"), którego wyniki z góry przesądzają jako klęskę, sprowadzającą na Polaków nowe prześladowanie i nieszczęścia ("miecz do walki obosieczny, myśmy słabi")

• stwierdza poeta, że stańczycy zaprzepaścili to wszystko, co w przeszłości było szlachetne, wielkie, godne naśladowania, wypaczyli idee pozytywistyczne, a wydobyli na jaw same wady ("wina ojców idzie w syna")

zarzuty Wyspiańskiego wobec inteligencji mają więc charakter oskarżycielski  

Podobne prace

Do góry