Ocena brak

Przedstawicielstwo

Autor /barbara Dodano /26.03.2011

 

Definicja przedstawicielstwa – art. 95.1 KC

Można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w graniach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

Przedstawiciel ustawowy – w ścisłym tego słowa znaczeniu to umocowanie do działania w cudzym imieniu opierające się na ustawie.

Na organy nie mówimy „przedstawiciele ustawowi”, bo istnieją obok przedstawicieli, tzn. są przedstawiciele i organy. Określenie przedstawicieli ustawowych i pełnomocników nie dotyczy organów. Organy działają za kogoś, no. Za spółkę działa zarząd, a przedstawiciel działa w imieniu kogoś. Wyjątkiem jest zawarcie małżeństwa czy sporządzenie testamentu – czynności te nie mogą zostać zawarte przez pełnomocnika.

 

Źródła umocowania:

Przedstawicielstwo ustawowe – do 18 lat rodzice, kurator, opiekun

 

Reprezentacja = przedstawicielstwo + działanie organów

Reprezentacja nie jest przedstawicielstwem. Art. 97 KC mówi o domniemaniu pełnomocnictwa, czyli ktoś korzysta z usług przedsiębiorstwa (lokal osoby prowadzącej działalność gospodarczą) przyjmuje się że jest to osoba umocowana do wykonania czynności prawnej.

 

 

Rodzaje pełnomocnictwa:

  1. Ogólne (art. 98 KC) – rozdział II dział III

  2. Rodzajowe – rozdział II dział III

  3. Do poszczególnych czynności – rozdział II dział III

  4. Prokura – rozdział III

 

Kodeks cywilny nie wymienia czynności, które nie są czynnościami zwykłego zarządu czyli takich jak pełnomocnictwo, które wiążą się ze zwykłymi czynnościami prawnymi (np. wystawienie weksla, zaciągnięcie kredytu, zapis na sąd polubowny); czynności faktycznej nie można dokonać w czyimś imieniu ale za kogoś natomiast czynność prawną można wykonać w czyimś imieniu.

Jeśli pełnomocnictwo nie jest sprecyzowane to daje pełnomocnikowi umocowanie w zakresie dokonywania czynności zwykłego zarządu w imieniu ustawodawcy.

Jeśli zakres czynności prawnych przekracza zakres zwykłych czynności prawnych to jest to pełnomocnictwo rodzajowe (gatunkowe, np. do zawierania umów) lub do konkretnych czynności (np. do zbycia nieruchomości).

Najczęściej pełnomocnictwo wiąże się z inną umową, np. zlecenia (art. 734 KC), np. umowa z adwokatem, lecz gdy reprezentuje nas przed sądem to potrzebne jest pełnomocnictwo procesowe.

Pełnomocnik nie tylko może, ale jest zobowiązany do wykonania czynności prawnej za kogoś.

Forma pełnomocnictwa ogólnego to zwykła forma pisemna pod rygorem nieważności (art. 99.2 KC). Gdy potrzebna jest szczególna forma do dokonania czynności prawnej to pełnomocnictwo musi być w tej samej formie (art. 158 KC; np. nabycie nieruchomości w formie aktu notarialnego to pełnomocnictwo musi być udzielone w formie aktu notarialnego). Zwykła forma pisemna jest formą szczególną (art. 99.1 KC).

Pełnomocnikiem może być osoba fizyczna (art. 100 KC) nawet z ograniczona zdolnością do czynności prawnych, nie może być jednak ich całkowicie pozbawiona. Gdy udzielone jest pełnomocnictwo w konkretnym zakresie czynności prawnych to nie może to pełnomocnictwo przekraczać zakresu tych czynności.

Gdy osoba przekracza zakres pełnomocnictwa (zakres umocowania) lub działa za kogoś bez pełnomocnictwa (bez umocowania) to mamy do czynienia z fałszywym lub rzekomym pełnomocnictwem.

Gdy taki pełnomocnik zawrze umowę (art. 103 KC) to w sytuacji w której udziela fałszywy pełnomocnik dokonana przez niego czynność prawna jest niezupełna (kulejąca, bezskutecznie zawierzona) i wymaga uzupełnienia w postaci uzyskania zgody osoby, która nie udzieliła upoważnienia. Po udzieleniu tejże zgody czynność jest względnie ważna. Osoba ma określony termin na wyrażenie zgody. Gdy po upływie tego terminu będzie milczała to czynność będzie bezwzględnie nieważna. Jeśli wyrazi zgodę to umowa będzie ważna z datą wsteczną. Gdy umowa będzie bezwzględnie nieważna to fałszywy pełnomocnik jest zobowiązany do zwrotu korzyści jakie poniósł na zawarciu umowy lub pokrycia strat jakie poniosła osoba nie wiedząc o jego działaniach (art. 103 KC).

Przykład fałszywego pełnomocnika:

Przedstawiciel handlowy który pobiera zamówienia odbiera także i pieniądze, których nie oddaje firmie i ta dochodzi do odbioru należności. Czy przedstawiciel był umocowany do odbioru pieniędzy? Nie, był umocowany jedynie go zawarcia umowy i dostarczenie towaru.

Art. 104 KC mówi o czynności bezwzględnie nieważnej. Jednakże gdy ten, komu zostało złożone oświadczenie woli w cudzym imieniu, zgodził się na działanie bez umocowania, stosuje się odpowiednio przepis o zawarciu umowy bez umocowania.

Pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane. Wyjątek stanowi zrzeczenie pełnomocnictwa (art. 101 KC). Umocowanie wygasa z chwilą śmierci pełnomocnika lub mocodawcy, chyba że obie strony ustaliły inaczej. Gdy pełnomocnictwo wygasa a pełnomocnika dalej wykonuje czynności w imieniu mocodawcy w zakresie pierwszego umocowania to czynność prawna jest ważna, chyba że strona trzecia, z którą pełnomocnika zawiera umowę wie o tym lub z łatwością może się o tym dowiedzieć (art. 105 KC).

Pełnomocnik w zakresie swego umocowania nie wyznacza innego pełnomocnika, lecz gdy wynika to z treści pełnomocnictwa, z ustawy lub stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa to wówczas tak. Taki, nowo powołany pełnomocnika nazywa się substytucyjnym, ale nie jest on pełnomocnikiem pełnomocnika lecz mocodawcy (występuje wówczas tzw. pełnomocnictwo łączone).

Mocodawca sam może ustanowić kilku pełnomocników i mogą oni mieć taki SA zakres umocowania, czyli działać odrębnie, niezależnie od siebie; mocodawca może również ustanowić pełnomocnictwo łączne (dane czynność jest wykonywana gdy wszyscy pełnomocnicy złożą oświadczenie wolu w imieniu mocodawcy, np. podpisy na umowie).

Art. 108 KC mówi o czynności prawnej wykonywanej z samym sobą. Pełnomocnik nie może dokonać czynności prawnej jako osoba i jednocześnie jako pełnomocnik mocodawcy, nie może być pełnomocnikiem obu stron.

Istnieją jednak dwa wyjątki:

  • Gdy wynika to z umowy

  • Pełnomocnik może być drugą stroną czynności prawnej gdy nie zostanie naruszony interes mocodawcy

Reprezentacja czynna – dokonywanie czynności prawnych

Reprezentacja bierna ma miejsce wówczas, gdy pełnomocnik odbiera oświadczenie woli w imieniu mocodawcy lub od innych stron dla mocodawcy nie dokonując przy tym żadnych aktywnych czynności prawnych.

Podobne prace

Do góry