Ocena brak

Przedsiębiorstwa państwowe

Autor /irek Dodano /24.03.2011

Zapoczątkowana w 1989 r. zmiana ustroju państwowego w Polsce rozpoczęła proces głębokich reform gospodarczych. Zasadniczym celem było przekształcenie gospodarki centralnie planowanej w gospodarkę rynkową, w której dominującymi podmiotami gospodarczymi są przedsiębiorstwa prywatne. Tym samym rozpoczęty został trudny proces tworzenia sektora opartego na własności prywatnej. Przebiega on dwutorowo. Z jednej strony powstają zupełnie nowe firmy prywatne. Z drugiej natomiast -przekształceniu w firmy prywatne podlegają przedsiębiorstwa państwowe. Proces ten określa się mianem prywatyzacji. Przedsiębiorstwo państwowe. Tego rodzaju przedsiębiorstwa dominowały w gospodarce do 1989 r.

Ich właścicielem było państwo reprezentowane przez rząd. W gospodarce centralnie planowanej przedsiębiorstwa państwowe miały za zadanie realizację ustalonej przez rząd i jego ministerstwa wielkości produkcji. W praktyce oznaczało to bardzo często, że przedsiębiorstwa państwowe nie kierowały się kryterium maksymalizacji zysku. Od kilku łat sytuacja ta ulega zmianie. Teraz nie państwo, lecz rynek ocenia efektywność funkcjonowania przedsiębiorstw państwowych. Wiele z nich nie jest w stanie dotrzymać kroku konkurencji ze strony prywatnych firm krajowych i zagranicznych. W rezultacie nieefektywne zakłady państwowe ulegają likwidacji. Z drugiej strony -przedsiębiorstwa państwowe, realizujące zysk i rokujące nadzieję na jego realizację w przyszłości, przekształcają się w skomplikowanym i powolnym procesie prywatyzacji w firmy prywatne.

W jaki sposób sprywatyzować gospodarkę? Najprościej jest zlikwidować państwowe przedsiębiorstwo, a jego majątek wystawić na sprzedaż (z tego względu ten typ prywatyzacji nazwano prywatyzacją likwidacyjną). Tą metodą przeprowadzono tak zwaną małą prywatyzacje, to znaczy sprywatyzowano sklepy, małe hurtownie, niewielkie przedsiębiorstwa handlowe i usługowe. Duże przedsiębiorstwa prywatyzuje się tzw. drogą kapitałową. Przedsiębiorstwa państwowe przekształcano w jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, a następnie akcje takiej spółki wystawiano na sprzedaż. Kupującymi mogły być osoby prywatne, firmy polskie i zagraniczne.

Metodą tą sprywatyzowano przedsiębiorstwa w dobrej sytuacji finansowej, tylko takie bowiem mogły liczyć na chętnych do nabycia ich akcji. Część przedsiębiorstw państwowych sprywatyzowano w ramach Programu Powszechnej Prywatyzacji. Wykorzystano tutaj instytucję funduszu inwestycyjnego. W efekcie liczba przedsiębiorstw państwowych maleje. Przedsiębiorstwa państwowe przekształcane są także w spółki akcyjne, których wyłącznym "jednoosobowym" właścicielem jest Skarb Państwa.

Proces przekształcania często w Polsce nazywa się komercjalizacją i jego celem jest doprowadzenie do funkcjonowania przedsiębiorstwa na takich samych zasadach jak firmy prywatne. Komercjalizacja jest pierwszym krokiem na drodze do prywatyzacji. Następnie państwo szuka inwestorów krajowych lub zagranicznych, zainteresowanych zakupem akcji tych przedsiębiorstw. Część akcji może być również sprzedana w drodze publicznej oferty osobom indywidualnym. W ten sposób zostały sprywatyzowane przedsiębiorstwa, których akcje obecnie są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Podobne prace

Do góry