Ocena brak

Przedmiot, podstawa i podmiot opodatkowania

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /20.10.2011

Charakterystyka

Podatek, który zalicza się do najstarszych kategorii finansowych, spełnia różne funkcje. Jest on z jednej strony dochodem państwa, a z drugiej wydatkiem podatnika. Klasyczna definicja podatku mówi, iż jest to pieniężne, przymusowe, powszechne, nieodpłatne i bezzwrotne świadczenie na rzecz państwa lub innych związków publicznoprawnych. Podatek jest w swej naturze złożony, posiada istotę nie tylko finansową i ekonomiczną, ale również prawną, polityczną i społeczną. Finansowe znaczenie polega na tym, że państwo przez podatki przejmuje dochody i zaspokaja popyt na pieniądz. Ekonomiczne zaś dotyczy zmiany sytuacji majątkowej podatników, a to następnie wiąże się z ich zachowaniem na rynku, podejmowaniem decyzji gospodarczych itp.


Konstrukcja podatku opiera się na technice podatkowej. Jej elementami składowymi są przedmiot opodatkowania, podmiot opodatkowania, podstawa opodatkowania, stawka podatkowa oraz różne rodzaje zwolnień i ulg podatkowych.


Przedmiot

Przedmiot opodatkowania pomaga w udzieleniu odpowiedzi na pytanie od czego podatnik płaci podatek. Ustawa podatkowa w zasadzie nie posługuje się terminem przedmiotu opodatkowania. Jest to jednak zjawisko, stan prawny lub faktyczny, który gdy zaistnieje wywołuje powstanie obowiązku podatkowego. Generalnie przedmiotem podatku są czynności polegające na:

  • sprzedaży towarów,
  • świadczeniu usług,
  • eksporcie i imporcie.
</div>

Ważne jest również, że dane czynności podlegają opodatkowaniu niezależnie czy zostały wykonane z zachowaniem form określonych w przepisach prawa. Nawet niespełnienie pewnych warunków (np. brak koncesji) nie jest przeszkodą do opodatkowania czynności.


Podmiot

Podmiot podatku wskazuje kto na podstawie ustawy podatkowej zobowiązany jest do zapłacenia podatku. Ustawodawca określa podatnika stosując terminy: osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, spółki prawa cywilnego. Rozpatrując termin podmiotu podatkowego możemy wyróżnić zarówno podmiot czynny, którym jest państwo oraz bierny - podatnika.


Podstawa

Podstawę opodatkowania możemy omawiać pod względem dwóch aspektów. Pierwszy-konstrukcyjny, wg którego jest to skonkretyzowany pod względem ilościowym lub wartościowym przedmiot podatku. Wielkość podstawy opodatkowania kreuje sytuacja faktyczna lub prawna, zaistnienie której wywołuje obowiązek podatkowy. W drugim aspekcie- normatywnym, podstawa opodatkowania jest zespołem norm prawnych, oznaczeniem wielkości podstawy opodatkowania w danym podatku lub ustalona jednostkowo i konkretnie podstawa wymiaru podatku. Podstawa opodatkowania jest samoistnym i samodzielnym elementem podatku jedynie w znaczeniu konstrukcyjnym, w normatywnym zaś jest jedynie prawną konsekwencja przedmiotu opodatkowania.

Zobacz także:


Autor: Monika Dziadkowiec
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry