Ocena brak

Przedawnienie

Autor /barbara Dodano /26.03.2011

 

Nie może być tak, że wierzyciel bez końca domaga się roszczeń od dłużnika. Załóżmy, że wierzyciel ma określone roszczenie majątkowe, nieregulowane w terminie przez dłużnika. Wówczas roszczenie ulega przedawnieniu. Wyjątkiem jest, no. Art. 223 KC. Jeżeli po upływie terminu przedawnienia to art. 117.2 KC.

Przykład: Gdy następuje sprzedaż rzeczy i kupujący nie zapłacił za nią w ustalonym terminie, to gdy termin nie minął i sprzedający nie upomniał się o jego należności to po upływie terminu zapłaty dłużnik może odmówić zaspokojenia sprzedającego. Ten ostatni kieruje sprawę przed sąd. Gdy dłużnik przed sądem wytłumaczy się terminem przedawnienia to wierzyciel nie ma szans na wygraną.

Po upływie terminu przedawnienia roszczenie nie wygasa, ale trzeba je skutecznie uregulować i przekształca się w zobowiązanie naturalne. Oznacza to, że dług nadal istnieje ale nie istnieje odpowiedzialność.

Po upływie terminu przedawniania dłużnik może się uchylić od zaspokojenia wierzyciela. Może także zapłacić (uregulować) dług, lecz gdy to zrobi to nie może żądać zwrotu pieniędzy od wierzyciela (art. 411.3 KC).C mówi o tzw. innych terminach przedawnienia (pół roku, rok, dwa lata)

Ogólnie wyróżniamy:

  1. 3-letni okres dla roszczeń o świadczenia okresowe

  2. 3-letni okres dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą

Istnieją jednakże terminy od 2 m-cy po 5 lat.

Terminy nie mogą być wydłużane lub skracane dobrowolnie. „Inne termin” ten zwrot wyklucza art. 118 KC.

Świadczenia okresowe – np. alimenty, renta, czynsze, najem, dzierżawa, w odróżnieniu od jednorazowych są spełniane okresowo i spełnienie poszczególnego świadczenia okresowego nie wpływa na zmieszczenie długu.

Gdy wierzyciel jest przedsiębiorcą to termin przedawnienia jego roszczeń to 3 lata. Wyjątek – art. 554 KC.

Początek biegu terminu przedawnienia – gdy nie wynika z innego przepisu to początek biegu terminu przedawniania zaczyna się od tzw. wymagalności świadczenia kiedy wierzyciel może domagać się roszczenia od dłużnika. Art. 120 KC roszczenia o zaniechanie.

Początek biegu terminu przedawnienia roszczeń deliktowych (art. 442 KC) wynosi 3 lata ale rozpoczyna się od momentu dowiedzenia się poniesieniu szkody i osobie obowiązanej do jej naprawienia.

Termin przedawnienia roszczenia z tytułu umowy o dzieło trwa 2 lata. Kontrowersyjny początek biegu terminu przedawniania art. 646 KC – od dnia oddania dzieła, jeżeli nie zostało oddane od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy powinno zostać oddane.

O przerwie w biegu terminu przedawnienia mówi art. 123 KC (po przerwie biegnie dalej). Zawieszenie biegu terminu przedawnienia jest na czas, w którym występuje pewna okoliczność art. 121 KC – potem biegnie dalej.

Bieg przedawniania nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do roszczeń które przysługują osobom mniemającym pełnej zdolności do czynności prawnych, przeciwko osobom sprawującym opiekę lub kuratelę – przez czas sprawowania opieki lub kurateli.

Bieg nie rozpoczyna się i nie ulega zawieszeniu w stosunku do dzieci, nad którymi jest opieka – przez czas trwania władzy rodzicielskiej.

Po każdym przerwaniu przedawniania biegnie ono na nowo.

Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem (wykroczenie, powództwo), przez uznanie roszczenia przez osobę przeciwko, której roszczenie przysługuje. Kiedy następuje przerwanie przedawnienie przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem to przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie nie zostanie zakończone.

Uznanie niewłaściwe – oświadczenie, określone zachowanie dłużnika czyli poprzez stosowe zachowanie dłużnik wyraża przekonanie o długu.

Przedawnienie dotyczące praw majątkowych reguluje art. 222 KC.

Jeśli mamy roszczenie jako prawomocne orzeczenie sądu lub stwierdzoną zgodę przed sądem powszechnym lub polubownym to zawsze przedawnia się po upływie 10 lat. Jeśli stwierdzone roszczenia jest okresowe należne w przyszłości przedawnia się po 3 latach.

Roszczenie nie wygada to upływie terminu przedawnienia. W przypadku roszczeń sąd nie bada upływu terminu. Terminu przedawnienia nie można wydłużyć (skrócić) może go jedynie zawiesić lub przerwać.

Prekluzja, inaczej terminy zawite, prekluzyjne - nie są uregulowane w KC w sposób zbiorczy, nie muszą dotyczyć roszczeń, zazwyczaj dotyczą uprawnień niemajątkowych choć roszczenia wyjątkowe też. Terminy te mogą dotyczyć różnych uprawnień, zarówno majątkowych, niemajątkowych jak i roszczeń majątkowych.

Cechą charakterystyczna ego terminu jest to, że po upływie terminu uprawnienie wygasa – będzie to terminy zawity, nawet gdy w rachubę będzie wchodzić roszczenie.

Każdy termin zawity sąd bierze z urzędu, nie musi czekać na zarzut.

Terminy zawite nie ulęgają przerwie ani zawieszeniu.

Przykład terminu zawitego: Prekluzja sądowa – uprawnienia, w ramach których są realizowane poprzez wytępianie do sądu. Prekluzja pozasądowa – sytuacja w których uprawnienia na wymagają wystąpienia do sądu.

Art. 568 KC dotyczy uprawnień z tytułu rękojmi jako przykład prekluzji sądowej i pozasądowej – odstąpienie od umowy nie wymaga wystąpienia do sądu.

Art. 534 KC dotyczy uznania czynności prekluzyjnej za bezskuteczną jest to prekluzja sądowa, gdyż aby uznać czynność za bezskuteczną trzeba wystąpić do sądu z powództwem.

Art. 249 KSH i art. 422 KSH i art. 425 KSH dotyczą uchylenia uchwały. Są to prekluzję sądowe, powództwo można wnieść w określonych terminach i terminy te wynoszą w sp. z o.o. (art. 251 KSH i art. 252.3 KSH) w S.A. (art. 424 KSH i art. 425.2-3 KSH).

Art. 88 KC – prekluzja pozasądowa, bo jest termin po którym uprawnienie wygasa.

Podobne prace

Do góry