Ocena brak

Prusy i katolickie Centrum

Autor /Sozanttt Dodano /26.04.2013

Konstytucje pruskie z 1848 i 1850 roku dawały katolikom możliwość aktywnego działania, jak to było winnych krajach niemieckich. Dwaj najwybitniejsi duchowni w episkopacie pruskim: Johannes Geissel iMelchior Diepenbrock, zostali w 1850 roku kardynałami. Kończyła się jednak aktywność Diepenbrocka(zm. 1853), przywództwo objął więc znakomity organizator i kościelny polityk Geissel. Ukierunkowanyna pogłębianie życia religijnego przez rozwój pobożności ultramontańskiej, dbał o jedność działania episkopatu:zdołał doprowadzić do odbycia synodu prowincjalnego (1860).

Reakcyjny rząd Ottona Manteuffela (1850-1858) próbował ograniczać wolności Kościoła katolickiego.Wykorzystywał ambicje pruskie do zjednoczenia Niemiec bez Austrii, którą po konkordacie z 1855 rokuliberałowie z Nationalverein uznawali za klerykalną i feudalną fortecę ultramontanizmu. Zakazano więc(1852) studiów w Germanicum, duchownych cudzoziemców poddano specjalnemu nadzorowi, misje parafialneograniczono do terenów czysto katolickich. Biskupi Geissel i Johann Müller z Monasteru natychmiasttemu się przeciwstawili.

Na ziemiach polskich wyznanie protestanckie było szczególnie faworyzowane. Kościół ewangelicki augsburskiumocnił się w Prusach Królewskich, na Pomorzu, w zachodniej Wielkopolsce i na Górnym Śląsku.Ten proces na Śląsku ułatwiły głębokie przemiany społeczne wskutek uprzemysłowienia i migracjaprotestanckiej ludności niemieckiej.

Władze pruskie czyniły wszystko, by na tych ziemiach katolicyzm się nie wzmocnił. Stosowały więcszykany wobec misji parafialnych, które w Poznańskiem prowadzili jezuici na szeroką skalę w latach1852-1853. Przeciw takim ograniczaniem działalności duszpasterskiej wystąpił arcybiskup gnieźnieński ipoznański, Leon Przyłuski.

W 1852 roku ukształtowała się w parlamencie polityczna opozycja, a w niej 62 posłów katolickich stanowiłoosobną grupę. Gdy w 1858 roku parlament podzielił się na frakcje: lewicową i prawicową, oniutworzyli Centrum, które kierowane przez Augusta i Piotra Reichenspergerów oraz Hermanna Mallinckrodtastało się liczącą partią polityczną, mając swój organ w dobrze redagowanym czasopiśmie Germania. Od liberałów różniła się polityką kościelną i wielkoniemieckim stanowiskiem, a od konserwatystówkonstytucjonalizmem. Grupa polskich posłów, wśród których od samego początku byli księża, znalazłapoparcie Centrum w polityce kościelnej, lecz nie zawsze w polityce narodowej.

Centrum wspólnie z liberałami zwalczało reakcyjne tendencje z lat pięćdziesiątych, w tym także odmawianieŻydom równouprawnienia. Z konserwatystami zaś prowadziło (od 1859) walkę przeciw liberałomo nieuznanie cywilnych kontraktów małżeńskich i zachowanie związku szkół ludowych z Kościołem.Jego znaczenie osłabił brak jedności wewnętrznej w wielkim konflikcie (1862-1867) o konstytucję.

W Prusach pozytywnie przyjęto antykościelną politykę rządu badeńskiego, ale w własnym prawodawstwie(do 1871) nie zmieniono nic co do Kościoła. Istniał natomiast już od 1866 roku ścisły sojusz Bismarckaz partią liberalną, a od 1869 roku nasiliła się wrogość rządu wobec papiestwa z powodu dyskusjio nieomylności. Samych katolików niemieckich te dyskusje podzieliły na dwie grupy.

W tak napiętej sytuacji zebrali się biskupi niemieccy (1869) na konferencji w Fuldzie. Jej program miałkilka ważnych punktów obrad, jak postulowana przez Kettelera działalność społeczna, ale na czoło wysunęłasię sprawa nieomylności papieża. Zdołano wszakże potępić antykościelne prawa badeńskie i solidaryzowaćsię z biskupem Kubelem.

W sprawie nieomylności, czternastu na dwudziestu biskupów w Fuldzie opowiedziało się za pismem dopapieża, w którym podali powody swej prośby o nieogłaszanie tego dogmatu na soborze. Biskup Hefele,historyk, referował je na konferencji: przeszkoda w połączeniu się podzielonych wyznań chrześcijańskich,osłabienie jedności niemieckiego katolicyzmu, zaostrzenie się politycznej walki z Kościołem.

Podobne prace

Do góry