Ocena brak

Proporcjonalny system wyborczy

Autor /Barnim Dodano /13.12.2011

Istotą zasady proporcjonalności jest dokonywanie rozdziału mandatów w okręgu wyborczym (i potem – w skali kraju) proporcjonalnie do odsetka głosów, jakie uzyskały poszczególne partie czy ugrupowania konkurujące w wyborach. Tym samym, nieodzowną przesłanką ustanowienia systemu proporcjonalnego jest istnienia wielomandatowych okręgów wyborczych, a także konkurencja list wyborczych zgłaszanych przez poszczególne partie i ugrupowania. W Polsce system ten jest stosowany w wyborach do Sejmu (art. 96 ust. 2 K), w wyborach do PE oraz w wyborach do sejmików województw, rad powiatów i rad tych gmin, w których liczba mieszkańców wynosi co najmniej 20 000.

System proporcjonalny wymaga przeprowadzenia tylko jednej tury wyborów, bo zawsze możliwe jest odpowiednie rozdzielenie mandatów. Sposób owego rozdzielenia wymaga jednak skomplikowanych operacji matematycznych. Mówi się o systemie Hare’a, systemie Hagenbacha-Bischoffa, systemie St. Laguë czy systemie d’Hondta.

W polskich wyborach parlamentarnych stosowano dotąd przemiennie system d’Hondta i system St. Laguë. Pierwszy z nich preferuje partie silne, a drugi daje więcej szans ugrupowaniom małym i średnim.

  • System D’Hondta:

Stosowany był w wyborach do Sejmu w okresie Konstytucji marcowej oraz w latach 1993 i 1997, odstąpiono od niego w ordynacji z 2001 roku, ale przywrócono ustawą z 26 lipca 2002 roku. System d’Hondta przyjmuje też obecna wersja ordynacji wyborczej do samorządu terytorialnego a także ordynacja wyborcza do PE. Polega on na tym, że liczby głosów oddanych na poszczególne listy w okręgu wyborczym porządkuje się w ciąg liczb od największej do najmniejszej, a następnie liczby dzieli się przez kolejne liczb całkowite (2,3,4,5 itd.). powstaje w ten sposób tabela kolejnych ilorazów, a z tabeli tej wybiera się kolejno tyle największych liczb, ile jest mandatów do obsadzenia.

  • System St. Laguë:

Stosowany był (w nieco zmodyfikowanej postaci) przy wyborach do Sejmu w 1991 r. i powrócono do niego w ordynacji z 2001 r. ale odstąpiono już w rok później. Też polega on na budowie ciągu ilorazów, z tym jednak, że jako kolejne dzielniki stosuje się liczby nieparzyste (1, 3, 5, 7 itd.). Polska modyfikacja polega na tym, że jako pierwszy dzielnik przyjmuje się 1,4, a nie 1,0.

Podobne prace

Do góry