Ocena brak

PROGRAM ZAJĘĆ SOCJOTERAPEUTYCZNYCH DLA DZIECI ZE SZKÓŁ PODSTAWOWYCH - UWAGI DOTYCZĄCE PRACY Z DZIEĆMI ALKOHOLKÓW

Autor /Feliks Dodano /05.09.2011

W każdej klasie szkolnej są dzieci, których rodzic lub rodzice nadużywają alkoholu. Liczba takich dzieci w klasie zależy od specyfiki środowiska, z którego wywodzą się uczniowie. Są klasy szkolne z większością wychowujących się w rodzinach dotkniętych alkoholizmem.

Wzrastanie w środowisku dotkniętym alkoholizmem jest dla dzieci źródłem szczególnych trudności przejawiających się w różnych zaburzeniach zachowania.

Należy się spodziewać, że wśród dzieci zakwalifikowanych do zajęć socjoterapeutycznych znaczna część ma urazy spowodowane alkoholizmem rodziców. Urazy te powinny zostać zidentyfikowane i znaleźć swoje odbicie w programie zajęć socjoterapeutycznych. Przyczynowe podejście do eliminowania zaburzeń zachowania musi barć pod uwagę alkoholizm rodziców i jego skutki dla dzieci. Wśród dzieci przejawiających każdy rodzaj zaburzeń można znaleźć liczną grupę dzieci z rodzin dotkniętych alkoholizmem.

Na powiązanie alkoholizmu z zaburzeniami zachowania wskazują badania naukowe. Wynika z ich na przykład, że 2/3 młodocianych przestępców pochodzi z rodzin alkoholików, a w połowie rodzin młodych samobójców stwierdzono alkoholizm rodziców.

Badania naukowe wskazują także, że często rodzina dotknięta alkoholizmem charakteryzuje się traumatyczną atmosferą, ciągłą groźbą awantur i przemocy fizycznej, brakiem zrozumienia i miłości. Dzieciom alkoholików świat jawi się często jako źródło zagrożenia i agresji, nieżyczliwości.

Dzieci te z jednej strony budują wyidealizowane wizje życia rodzinnego, stojące w opozycji do ich aktualnego doświadczenia, z drugiej zaś widzą świat jako zbór konkretnych, materialnych przedmiotów, służących do zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Traumatyczne przeżycia dziecka, związane z alkoholizmem rodziców obejmuje „tajemnica rodzinna”. Dziecko nie mówi nikomu o swoich przeżyciach, nie ma nikogo, komu mogłoby powiedzieć o swoim bólu i zagubieniu. Wstyd wiążący się z alkoholizmem rodziców i ich zachowaniem uniemożliwia dziecku dzielenie się ważnymi, a często w jego codziennym życiu dominującymi wydarzeniami.

Dzieci winią same siebie za alkoholizm rodziców. Czasami są wprost obwiniane przez pianego rodzica albo kogoś z otoczenia.

Wstydzą się swojej sytuacji domowej i swoich rodziców. Uważają, ze rodzic świadomie decyduje się na picie, a dokonywane przez niego pod wpływem alkoholu, czyny są zamierzone.

Urazowym doświadczeniem domowym dziecka mogą się przeciwstawić pełne akceptacji, życzliwości, pozbawione przemocy fizycznej kontakty z rówieśnikami i nauczycielami. Szczególnie ważne byłoby przerwanie zmowy milczenia otaczającej alkoholizm w rodzinie.

Nie należy oczekiwać, że dziecko samo zacznie mówić o problemach swojego życia rodzinnego i w żadnym wypadku nie należy go do tego zmuszać. Otwarcie się dziecka przed nauczycielem i rówieśnikami może nastąpić, gdy otworzą się odpowiednie, oparte na zaufaniu relacje. Pomóc mu mogą natomiast bardzo informacje o alkoholizmie przekazane przez nauczyciela. Nie powinny być one skierowane wprost do konkretnych dzieci, lecz do całej grupy.

Gdy dziecko usłyszy, że nie tylko ono przeżywa problemy związane z alkoholizmem rodziców, poczuje się mniej osamotnione w swojej krzywdzie, łatwiej wówczas pokona przeżywane w domu trudności.

Kolejną, ważną informacją jest to, że nie jest ono odpowiedzialne za to, że rodzic pije oraz że alkoholizm jest czyś w rodzaju choroby, której nie jest winien, także sam pijący.

Pozbycie się poczucia winy i zmniejszenie wstydu z postępowaniem rodziców umożliwia zwiększenie poczucia własnej wartości.

Każde dziecko chce być dumne z własnych rodziców i potrzebuje takiej dumy. Socjoterapia dzieci z rodzin alkoholików powinna sprzyjać odzyskaniu poczucia własnej wartości i dumy z własnych rodziców.

W trakcie zajęć socjoterapeutycznych nauczyciel powinien przekazać wszystkim dzieciom następujące informacje:

1. Wiele dzieci przeżywa problemy związane z alkoholizmem rodziców (jeśli twój rodzić pije, nie jesteś w tym osamotniony)

2. Alkoholizm jest chorobą. Jest nałogiem. Gdyby alkoholik mógł, to by nie pił

3. dzieci nigdy nie są odpowiedzialne za alkoholizm rodziców. Nawet jeśli ktoś je o to obwinia

4. Nie każdy, kto pije alkohol jest alkoholikiem. Alkoholizm to picie nałogowe, takie, z powodu którego cierpią inni (dzieci, rodziny, sąsiedzi).

Do góry