Ocena brak

PROGRAM ZAJĘĆ SOCJOTERAPEUTYCZNYCH DLA DZIECI ZE SZKÓŁ PODSTAWOWYCH - POSTĘPOWANIE SOCJOTERAPEUTYCZNE: Diagnoza

Autor /Feliks Dodano /05.09.2011

Pierwszym etapem oddziaływania socjoterapeutycznego jest diagnoza typu zaburzeń zachowania dziecka. Polega ona na poznawaniu charakteru trudności dziecka i analizie zaburzeń w jego relacjach ze światem.

Aby dziecko mogła uczestniczyć w zajęciach, nie jest konieczne przeprowadzenie szerokich badań testowych. Wystarczy wstępna diagnoza nauczyciela zajmującego się uczniem, poszerzona o opinię konsultującego psychologa z Poradni Wychowawczo-Zawodowej. Dokumentacja ta może stanowić wystarczającą podstawę do zakwalifikowania dziecka do udziału w zajęciach.

Celem diagnozy jest zebranie informacji umożliwiających zaprogramowanie zajęć korygujących, dostosowanych do typu zaburzeń dzieci.

Uzupełnieniem właściwej diagnozy jest określenie prawidłowych urazów i towarzyszących im zaburzonych sądów poznawczych o rzeczywistości. Przeprowadzenie takiego postępowania diagnostycznego wraz z określeniem hipotetycznych urazów wymaga specjalnych umiejętności oraz bardzo dobrej znajomości dziecka.

Dalsze (po zakończeniu kwalifikacji wstępnej) postępowanie diagnostyczne powinno być powierzone nauczycielowi, wychowawcy lub pedagogowi prowadzącemu zajęcia. Obserwując wychowanka w spontanicznie powtarzających się sytuacjach, w trakcje zajęć, mają oni możliwość zauważenia trudności ucznia, zarówno w obszarze jego kontaktów z rówieśnikami, jak i osobami dorosłymi. Budując własną relację z dzieckiem, mogą w osobistym, bezpośrednim kontakcie doświadczyć trudności dziecka i określić je.

Przy diagnozowaniu zaburzeń zachowania i trudności dziecka można się posłużyć następującym schematem postępowania:

1. Wyodrębnienie tych sytuacji, w których dziecko na ogół prezentuje zachowania wyraźnie odbiegające od normy nieadekwatnością lub sztywnością. Zachowaniom tym mogą towarzyszyć negatywne emocje.

2. Analiza i specyficzne określenie trudności dziecka. Określenie, jakie elementy sytuacji sprawiają dziecku trudność i w jakim obszarze relacji.

3. Wyodrębnienie w danym obszarze (np. relacjach z rówieśnikami), charakteru zaburzeń (np. w zakresie współdziałania czy komunikacji).

Pomocne w rozumieniu istoty zaburzeń dziecka mogą być wywiady z rodzicami i samym dzieckiem. Prowadzący może skorzystać ponadto z pomocy wychowawcy dostarczającego pierwszych informacji o trudności ucznia. Po odpowiednim ukierunkowaniu uwagi nauczyciela na obserwację sytuacji, w których dziecko przeżywa trudności (nawet jeśli nie łączą się z wyraźnym „przeszkadzaniem” nauczycielowi) może ona stać się cennym sojusznikiem terapeuty w poszukiwaniu źródeł zaburzeń.

Do dobrego przeprowadzenia diagnozy nie jest konieczne specjalistyczne, psychologiczne przygotowanie. Niezbędny jest natomiast pewien trening w obserwacji pod kątem analizy znaczenia poszczególnych zachowań (m.in. jaką funkcję obronną pełni określone zachowanie). Wymaga to intuicji i sprawności myślenia w kategoriach przedstawionych w poprzednich rozdziałach.

Do góry