Ocena brak

PROGRAM ZAJĘĆ SOCJOTERAPEUTYCZNYCH DLA DZIECI ZE SZKÓŁ PODSTAWOWYCH - ORGANIZACJA I PROGRAM GRUPY SOCJOTERAPEUTYCZNEJ

Autor /Feliks Dodano /05.09.2011

Zajęcia socjoterapeutyczne można prowadzić przy użyciu form stworzonych jedynie dla realizacji celów socjoterapeutycznych.

Grupa socjoterapeutyczna powinna być duża. Zgodnie z wytycznymi Departamentu Kształcenia Specjalnego i Profilaktyki, w zajęciach powinno uczestniczyć 3 – 10 dzieci.

Od wielkości grupy zależy sposób utrzymywania dyscypliny na zajęciach. Jeśli grupa jest nieliczna (3 – 5 dzieci), to dużo łatwiej jest zorganizować dzieci i zapewnić płynny przebieg zajęć. Jest ważne, aby prowadzący mógł znaleźć czas na indywidualny kontakt z każdym dzieckiem, a pomiędzy członkami grupy mogły nawiązać się osobiste kontakty. Wtedy doświadczenia dzieci związane z dostosowaniem się do norm grupowych i z dyscypliną mogą mieć znaczenie korygujące, a nie staną się nowymi urazami.

Wskazane jest, aby w grupie znalazły się dzieci o różnych formach zaburzeń (np. dzieci nadpobudliwe ruchowo i zahamowane). Ułatwia to prowadzenie grupy i wpływa korzystnie na pożądane procesy grupowe. Dzieci mogą uczyć się od sienie nawzajem nowych zachowań. Mają również okazję do lepszego wzajemnego zrozumienia.

Zajęcia odbywać się mogą przez okres roku w blokach 2-3 godzin lekcyjnych w tygodniu.

Ze względu na przebieg procesu grupowego celowe jest utrzymanie stałego składu grupy oraz systematyczne uczestnictwo w zajęciach. Dzieci mają wówczas możliwość nauczenia się funkcjonowania w grupie, mogą mieć tez udział w tworzeniu się norm grupowych.

Program zajęć socjoterapeutycznych składa się z zestawu gier i zabaw o ustalonych celach i przebiegu.

Wybór lekkiej formy zajęć czyni spotkania grupy atrakcyjnymi dla dzieci i ułatwia uwalnianie się napięć emocjonalnych. Udział w garach i zabawach integruje grupę – pozwala poznać się, zwiększa wzajemną sympatię i zaufanie. Biorąc udział w grach i zabawach dzieci uczą się o sobie, o swoim otoczeniu i innych ludziach. Często ważny wysiłek dzieci zmierzający do zrozumienia świata łączy się z zachowaniami sprawiającymi wrażenie beztroskiej i bezcelowej zabawy.

W trakcie gier i zabaw dzieci uczą się koordynacji ruchowej, rozwijają własną sprawność. Uczą się dzielić przedmiotami, uczą się rozwiązywania konfliktów, współpracy i wzajemnej pomocy. Przestrzeganie reguł gry jest dla nich procesem uczenia się społecznego funkcjonowania.

Modyfikowanie zabaw i wymyślanie nowych jest polem rozwijania własnej kreatywności i stanowi okazję do doświadczania własnej sprawności. Służy to korygowaniu urazów związanych z funkcjonowaniem społecznym i zadaniowym.

Pierwsze spotkania grupy są poświęcone stworzeniu poczucia bezpieczeństwa i wprowadzeniu dzieci w normy grupy socjoterapeutycznej. Na początku programu warto zaplanować dużo gier i zabaw integrujących i umożliwiających afirmację siebie samych i wzajemną. Dzieciom należy dać możliwość zaprezentowania się i zbudowania przyjacielskich relacji.

W trakcie dalszych zajęć można wprowadzić więcej prac tematycznych dostosowanych do typu zaburzeń dzieci.

Program każdego spotkania grupy socjoterapeutycznej jest podporządkowany prawidłom procesu grupowego.

Kółko rozpoczynające” – Zajęcia mogą rozpoczynać się od wspólnej gry, podczas której wszystkie dzieci wraz z prowadzącym siedzą w kole. Na początku zajęć powinno się pozwolić dzieciom na „zaistnienie w grupie” – uwaga wszystkich po kolei skupiona jest na każdym dziecku.

Można też kółko rozpoczynające poprzedzić zabawą ruchową pozwalającą dzieciom „wyszaleć się” i w jej trakcie „przywitać się” z prowadzącym w sobą nawzajem.

Odpowiednimi – dla kółka rozpoczynającego – grami są dynamiczne gry związane z imionami, zamieszczone w aneksie (np. „Imię z gestem”, „W domu kipi mleko”) lub krótkie gry związane z dzieleniem się informacjami o sobie (np. zamieszczona w aneksie „Co dobrego ostatnio mi się zdarzyło?”).

Kółko kończące”. Zwyczajem w grupie mogą być „wspólne kółka” rozpoczynające i kończące zajęcia.

Celem kółka kończącego zajęcia jest wykorzystanie przebiegu odbytych zajęć dla zwiększenia integracji grupy oraz stworzenia sytuacji afirmacji i ich wspólnych działań. Odpowiednimi są róże gry afirmujące (np. „Dzisiaj najbardziej podobało mi się kiedy…” lub „Z Jankiem najlepiej dzisiaj mi się …”) bądź gry podkreślające wspólnotę grupy (np. zaśpiewanie piosenki lub przesłanie po okręgu uścisku dłoni).

Środkową, główną część zajęć mogą zająć gry i zabawy dobrane odpowiednio do rozwoju procesu zachodzącego w grupie dzieci oraz przyjętych celów socjoterapii.

Nauczyciel powinien prowadzić zajęcia według przygotowanego przez siebie wcześniej scenariusza (zestaw gier i zabaw). Planowanie należy opierać na przyjętym, całościowym programie pracy z całą grupą dzieci, na wynikach poprzednich zajęć oraz na obserwacji zmian zachodzących w funkcjonowaniu poszczególnych dzieci. Do planowania zajęć służą gry i zabawy zamieszczone w aneksie do programu.

Osoba prowadząca powinna uzupełniać wybrane gry, dostosowując je do wieku i typu przejawianych przez nie zaburzeń. Czasem należy dokonać zmian w proponowanym przebiegu gry lub stworzyć nowy wariant.

Może się zdarzyć, że będzie celowe porzucenie przez nauczyciela planowanego programu zajęć i tworzenie „na gorąco” nowego scenariusza. Elastyczne podejście wychowawcy do przyjętego wcześniej programu umożliwia włączenie dzieci w planowanie zajęć. Służy to zwiększeniu motywacji uczniów do udziału w zajęciach. Podmiotowe traktowanie dzieci w czasie zajęć, uwzględnianie ujawnianych przez nie potrzeb i opinii stanowi dla nich doświadczenia korygujące wiele wcześniejszych urazów.

Do góry