Ocena brak

Program pracy logopedycznej

Autor /weronika Dodano /16.03.2011

Program przeznaczony jest do realizacji w  pracy logopedycznej z dzieckiem z deficytami i zaburzeniami rozwojowymi. Powstał na podstawie przeprowadzonych badań diagnostycznych i stwierdzonych zaburzeń w sferze rozwoju umiejętności komunikacyjnych chłopca.

 

Celem programu jest umożliwienie dziecku, w miarę jego możliwości, zdobycia umiejętności porozumiewania się z otoczeniem.

 

Osiągnięcie celu nadrzędnego będzie możliwe przy jednoczesnym nakreśleniu celów szczegółowych , które będą drogą do jego spełnienia. Cele szczegółowe:

 

  • rozwijanie potrzeby kontaktu z innymi ludźmi;

  • kreowanie pozytywnego myślenia;

  • usprawnienie układu oddechowego;

  • ćwiczenie koncentracji uwagi;

  • kształcenie słuchu- aparatu odbiorczego;

  • kształtowanie umiejętności percepcyjnych: wzrokowych, słuchowych, czuciowych;

  • aktywizowanie dziecka podczas zabaw;

  • wyrabianie umiejętności komunikowania własnych potrzeb;

  • wzbogacanie zasobu słownictwa;

  • stymulowanie ogólnego rozwoju dziecka;

  • wyrobienie umiejętności budowania sygnałów służących porozumiewaniu się.

 

 

Wśród metod, które pomogą w realizacji wyznaczonego celu określonego w założeniu programu, można wyróżnić: wspierające rozwój dziecka, stymulujące, aktywizujące, korygujące, usprawniające. Łącząc te metody można wszechstronnie rozwijać dziecko korygując i usprawniając zaburzone lub opóźnione funkcje psychiczne i fizyczne (w tym także komunikację). Dziecko za pomocą tych metod, poprzez formę aktywności, jaką jest zabawa, zdobywa nowe wiadomości, umiejętności, uczy się współdziałania i współżycia w grupie rówieśników. Treść i struktura programu.

 

Opracowując program do pracy z dzieckiem mającym zaburzenia w sferze rozwoju komunikacji, należy w pierwszym miejscu położyć nacisk na ćwiczenia ogólnorozwojowe mające na celu usprawnienie fizyczne, które jest podstawą do jego dalszego rozwoju.

  • Ćwiczenia zmierzające do poznania drugiej osoby, sposobów komunikowania się, przekazywania informacji i emocji.

 

Naśladownictwo :- naśladowanie odgłosów (stukania, klaskania, wydawania dźwięków przez zwierzęta itp.);- naśladowanie sposobów posługiwania się różnymi przedmiotami;- naśladowanie czynności samoobsługowych;- naśladownictwo podczas zabaw z drugą osobą;

 

Rozwijanie umiejętności współdziałania z drugą osobą (ćwiczenia rozwijające wzajemne zaufanie):

 

- dotykanie różnymi częściami ciała;- uderzanie;- ciągnięcie;- kołysanie, przytulanie;- wspólny relaks i odpoczynek.

 

  • Ćwiczenia percepcji i pamięci wzrokowej.Obserwacja:

 

- obserwacja bliższego i dalszego otoczenia, dostrzeganie różnic, określanie ich;- rozpoznawanie i identyfikowanie zmian w otoczeniu;- rozpoznawanie i wskazywanie wybranych przez logopedę figur, symboli np. pokaż przedmioty w kształcie   litery "o" itd.- wskazywanie i na... przedmiotów w kształcie wybranych liter, znaków, lub nieprawidłowości;Wyszukiwanie:- wyszukiwanie par figur, liter, cyfr małych i dużych;- wyszukiwanie obrazów do wybranej litery- obrazki rozpoczynające się odpowiednią głoską;- wyszukiwanie takich samych liter, sylab, wyrazów w rozsypankach,- dominach, na obrazku;- wyszukiwanie ukrytych na obrazkach figur, znaków, symboli, w plątaninach graficznych; Układanie wybranych symboli graficznych:- układanie figur, liter, cyfr według wzoru (z pamięci, bez wzoru);- rozkładanie liter, cyfr na plansze;- domina z figur, literowe, ( układanie w taki sposób aby sąsiadujące głoski były identyczne);Wyodrębnienie:- wyodrębnionych symboli graficznych na podstawie wzoru z pamięci;- całości z tła (ukryte figury, litery, cyfry);- litery w wyrazach;- różnic między obrazkami identycznymi pozornie;- odróżnianie figur, znaków od tła;- nakładanie obrazków, figur na siebie;- jednakowych par figur, liter, cyfr (układanki- dobieranki);- liter wielkich od małych;Rozróżnianie; - układanie według wielkości, kształtu, koloru;- elementów graficznych i rysunków;Segregowanie;- wybranych symboli graficznych według zaproponowanego kryterium (kształtu, wielkości);- wyrazów o takiej samej liczbie liter;Odwzorowywanie;- figur, cyfr, liter z gotowych elementów zgodnie z podanym wzorem;- kalkowanie, kolorowanie i graficzne przedstawianie szlaczków.

 

 

  • Ćwiczenia rozwijające mowę, myślenie i wzbogacające słownik:                                                                                   

 

Ćwiczenia narządów mowy:

 

Język i wargi:- przesuwanie języka na dolnej wardze, od lewej do prawego kącika ust i odwrotnie;- wysuwanie i chowanie języka;- wykładanie języka do brody i nosa;- rozkładanie szerokie języka - łopata;- robienie rurki z języka; - wypychanie językiem policzków;- picie przy użyciu łyżeczki czy rurki;- lizanie lizaka;- ściąganie ust w dziubek;- rozchylanie ust w kierunku kącików ust (szeroki uśmiech);- rozchylanie i składanie warg douśmiechu;- zaciskanie warg;- nagryzanie górnymi zębami na dolną wargę i dolnymi na górną;- nadymanie policzków - baloniki;-  parskanie koni - wibracja warg;- warczenie motoru;-  oblizywanie ust przez dziecko (usta posmarowane miodem);

Podniebienie miękkie:- wdech przez nos i wydech przez usta przy szeroko otwartych ustach;- wdychanie powietrza przez usta przy zakrytym nosie;- wdychanie powietrza przez nos przy zamkniętych ustach;- naśladowanie odgłosów gęsi - gęganie;- naśladowanie odgłosów płukanego gardła;

Szczęka dolna:- opuszczanie i podnoszenie szczęki dolnej;- przesuwanie szczęki dolnej w prawo i w lewo;- wysuwanie szczęki dolnej do przodu i cofanie jej;- żucie.

Ćwiczenia w oddychaniu:- przetaczanie powietrza w ustach (usta zamknięte) z jednej strony na drugą;- cmokanie;- gwizdanie;- wciąganie i wydmuchiwanie powietrza;- dmuchanie na wiatraczek, na płomień świecy;- nadmuchiwanie balonika;- dmuchanie na przedmiot unoszący, zawieszony bądź opadający (kartka, piórko);- wąchanie kwiatów;- wdech z unoszeniem ramion do góry;- wydech z opadaniem ramion.

 

  • Ćwiczenia percepcji słuchowej (słuchu fonematycznego):                                                                                               

 

- rozróżnianie i naśladowanie dźwięków, odgłosów dochodzących z otoczenia (zwierząt, osób);- wysłuchiwanie i rozróżnianie dźwięków ze względu na jego natężenie, tempo (cicho-głośno, wolno-szybko);- wyodrębnianie zdań w mowie:    - słuchanie prostych wypowiedzi do obrazka (np.: To lala. Ona śpi.), dziecko bierze tyle klocków, ile jest zdań;

 

- wyodrębnianie wyrazów w zdaniu:   - opisywanie obrazka zdaniami dwuwyrazowymi, np.: Świeci słońce. Dziecko mówi zdanie potem określa wyraz pierwszy i drugi i tym samymliczy  wyrazy w zdaniu (to samo ćwiczyć ze zdaniami trzy i czterowyrazowymi);    - uzupełnianie zdań brakującym wyrazem, np.: Ola pije...; Ola pije mleko, a Kasia...(herbatę);

 

- wyodrębnianie sylab w wyrazach:    - dzielenie wyrazów na sylaby;    - łączenie wyrazów z sylab (synteza sylabowa);   - dzielenie wyrazów na sylaby z jednoczesnym układaniem klocków-układanie obrazów graficznych modelu sylabowego, liczenie sylab;   - zabawa w dokańczanie wyrazów, podajemy dziecku obrazki, a następnie    wypowiadamy pierwszą sylabę jednego z nich, np.: ko..(tek);

- rozpoznawanie i wyodrębnianie głosek z wyrazów:      - rozpoznawanie i wyodrębnianie głosek w nagłosie, śródgłosie, wygłosie;      - wskazywanie, wyszukiwanie i grupowanie obrazkow, których nazwy zaczynają się wskazaną głoską;      - łączenie w pary obrazków, których nazwy łączą się zbiegiem głosek, np.: mak-kot,itp., (domino obrazkowe);      - odgadywanie wyrazu, jaki dziecko usłyszało i dobranie odpowiedniego obrazka ( d-o-m-e-k);     - zabawa w różnicowaniu głosek w wyrazach - zadaniem dziecka jest grupowanie przedmiotów, obrazków według grup z danej głoski;    - różnicowanie słów i sylab podobnie brzmiących lub o podobnym brzmieniu, np.: wskazywanie przez dziecko obrazków po usłyszeniu ich nazwy (bucik-budzik);    - różnicowanie w wyrazach głosek dźwięcznych i bezdźwięcznych (segregowanie obrazków).

  • Ćwiczenia rozwijające i wzbogacające słownik dziecka i pamięć słowną:                                                                    

 

- słuchanie nazw i wskazywanie odpowiadających im desygnatów:    -poznawanie części ciała, np.: to moja głowa, dotknij swojej głowy;    -zbieranie zabawek;    -oglądanie książek z obrazkami tematycznymi (zabawki, pojazdy);   -wyszukiwanki, zapamiętywanki; dziecko ma przed sobą przedmioty lub obrazki, które ma wyszukać i ułożyć w podanej kolejności;  -wprowadzanie pojęć dotyczących położenia przedmiotów w przestrzeni i rozumienia prostych konstrukcji przyimkowych: na, w, pod, itp.- powtarzanie nazw przedmiotów znajdujących się wokół dziecka:    - zabawa: "co to jest? " lub "jaki to kolor?". Podajemy dziecku przedmiot i zadajemy pytania;- samodzielne nazywanie przedmiotów, cech, czynności, części ciała.

 

Ćwiczenia rozwijające rozumienie prostych zdań, poleceń, czynności i prostych związków logicznych: - naśladowanie ruchów, prostych czynności:    - zabawa "rób to co ja";    - weź do ręki taki sam przedmiot;- słuchanie i rozumienie prostych poleceń słownych:    - wyszukiwanie i podawanie przedmiotów;    - układanie według podanego wzoru;    - wkładanie w wyznaczone miejsce.

Ćwiczenia samodzielnego wypowiadania się:- zabawy klockami;- wykonywanych na obrazku); przedstawianie treści obrazka (porównywanie obrazków, opisywanie czynności;- zabawy z porównywaniem przedmiotów, obrazków (co najpierw, co potem).

Ćwiczenia i zabawy doskonalające wypowiedź pod względem gramatycznym: - ćwiczenia i zabawy fleksyjne, np.: "czego tu brakuje"- poprawne użycie końcówki rzeczownika w dopełniaczu:    - grupowanie takich samych elementów: klocek-klocki;-  stosowanie form czasu przeszłego i przyszłego;- ćwiczenia określające stosunki między przedmiotami i czynnościami (określanie miejsca, stosowanie przysłówków, wyliczanie przedmiotó)- zabawy słowne wdrażające do stosowania prawidłowych konstrukcji składniowych:    - zabawy w pytania i odpowiedzi;    - zabawy tematyczne.1.  Zabawy konstrukcyjne:     - składanie zabawek z oddzielonych części;     - budowanie z klocków różnych budowli;     - wykonywanie według wzoru lub dowolnie różnych prac z papieru, korka, wełny;     - składanie liter i cyfr z części;      - układanie z różnorodnych elementów materiałów określonych kompozycji;     - układanie szlaczków z elementów mozaiki według, np.: kierunku od lewej do prawej.2.  Zabawy plastyczne:    - rysowanie i malowanie kredkami, farbami na różnych płaszczyznach pod względem wielkości i kształtu:     - kreślenie kształtu figur, liter, cyfr;     - obrysowywanie gotowych szablonów;     - pisanie dziecku liter na plecach;     - wyszukiwanie w woreczku przedmiotów, figur geometrycznych, liter;     - ugniatanie małych kulek z gazety, bibułki;     - ściskanie piłeczek palcami;     - rysowanie szlaczków literopodobnych w liniaturze szerszej;     - samodzielne rysowanie różnych wzorów;     - malowanie linii spiralnych (ślimaki), linii łamanych;     - zamalowywanie małych pól według wzoru;     - wydzieranie i naklejanie kompozycji z kolorowych pasków papieru;     - cięcie papieru, kartonu po łuku i w linii prostej;     - lepienie postaci ludzkich i innych przedmiotów z plasteliny.

Ćwiczenia grafomotoryczne przygotowujące do pisania:1.  Rysowanie według poleceń: w górę, w dół, na środku, itp.;2.  Rysowanie znaków graficznych po zakropkowanych wzorach;3.  Dopełnianie rysunkiem figur geometrycznych-dorysowywanie brakującej części, np.: niepełnego kwadratu;4.  Rysowanie szlaczków i kształtów literopodobnych na gładkiej kartce, a następnie w liniaturze zeszytu;5. Wypełnianie obrazków, szablonów przez łączenie punktów, zamalowywanie oznaczonych pól, zakreskowywanie, wyklejanie, itp.

8. Ćwiczenia i zabawy rozwijające mowę i logiczne myślenie:a. rozwijanie umiejętności łączenia przyczyny ze skutkiem;- określanie kolejności wykonywanych czynności;- dostrzeganie zmian odwracalnych i nieodwracalnych: pory roku, dzień-noc, potłuczony talerz;- układanie prostych ciągów logiczno-rytmicznych wynikających z naturalnych przemienności: dzień i noc, pory roku, dni tygodnia;- wdrażanie do dostrzegania kolejności występujących po sobie zdarzeń (dopasowywanie obrazków do historyjki).  Ćwiczenia motoryki małej:Uwagi o realizacji programuProgram był realizowany przez dwa miesiące przez Ewę Jadowską w Szkole Podstawowej. Zajęcia odbywały się 2 razy w tygodniu po 45 minut.  W programie tym uwzględnoino:- rozwijanie potrzeb kontaktu dziecka z otoczeniem;- usprawnianie układu oddechowego;- rozwijanie funkcji percepcyjno-motorycznych poprzez zabawę;- wzbogacanie zasobu słownictwa.W związku z opracowaniem programu logopedycznego w zakresie umiejetności komunikowania się dla dziecka z obniżoną niepełnosprawnością intelektualną podam schemat przebiegu zajęć.Powitanie.Ćwiczenia usprawniające układ oddechowo-fonacyjno-artykulacyjny.Ćwiczenia percepcji słuchowej ( w tym słychu fonematycznego).Wywoływanie głosek brakujących w systemie fonetycznym lub korekta głosek artykułowanych wadliwie.Ćwiczenia wspomagające rozwój mowy (aspekt słownikowy i gramatyczny języka).Doskonalenie techniki czytania i pisania.Ćwiczenia wspomagające ogólny rozwój dziecka.

Przykładowy konspekt zajęć logopedycznychTemat: Ćwiczenia rozwijające mowę, myślenie i bogacące słownictwo

Cel:-kształtowanie słuchu i umiejętności rozumienia;-rozwijanie i doskonalenie narządów artykulacyjnych;-wyrabianie umiejętności komunikowania własnych potrzeb;-wyrabianie umiejętności komunikowania się z drugą osobą.

Pomoce:świeca, balon, słomka, literki drewniane, wycięte jabłka, magnetofon, obrazki wycięte z gazety

Tok zajęć

Ćwiczenie 1 Ćwiczenie narządów mowy (języka, warg, podniebienia miękkiego).

Ćwiczenie 2Ćwiczenia oddychania:-wdech i wydech z unoszeniem i opadaniem ramion;-dmuchanie na płomień świecy;-nadmuchiwanie balonika;-dmuchanie na drewniane literki, tak aby się przewróciły;-układanie jabłek na drzewie przez słomkę;-"huśtawka"- dziecko leży, a na jego brzuch kładziemy zabawkę; pod wpływem wdychającego powietrza przepona opada w dół, a przy wydychaniu powietrza przepona wraca na swoje miejsce.

Ćwiczenie 3Rozpoznawanie i naśladowanie zasłyszanych dźwięków z otoczenia.

Ćwiczenie 4Grupowanie obrazków, przedmiotów.Dziecko ma przed sobą różne obrazki i przedmioty; jego zadaniem jest dopasować je do siebie np.; buda-pies, spodnie-buty, kartka-kredki, itp.

Ćwiczenie 5 Budowa zdań.Logopeda daję dziecku obrazki, na których brakuje jakiegoś elementu i ono ma odpowiedzieć czego niema i dołożyć, np.; dom-drzwi, kotek-ogona, twarz-oczu, nosa, itp.

Ćwiczenie 6Określanie miejsca przedmiotu.Logopeda podaje dziecku zabawki i wydaje polecenia: "połóż misia pod krzesłem". Dziecko wykonuje polecenia.

Ćwiczenie 7Logopeda pokazuje osoby, a dziecko je nazywa np.; sprzedawca, lekarz, policjant.

Ćwiczenie 8Układanka w obrazkach o pajacu.Dziecko ma ułożyć po kolei obrazki tak, aby zobaczyć co robi pajac.

Ćwiczenie 9Dziecko na podstawie obrazka (załącznik   ) układa zdania z rozsypanki wyrazowej. Początkowo logopeda układa zdania, a następnie dziecko opowiadając o obrazku.      WYSOKO LATA SAMOLOT      NA DRZEWIE SIEDZI SOWA      OLA I MATEUSZ IDĄ DO LASU

 

Podobne prace

Do góry