Ocena brak

Produktywność pracy a handel międzynarodowy – model Ricardo

Autor /alexis Dodano /25.03.2011

Wymagany Adobe Flash Player wesja 10.0.0 lub nowsza.

praca w formacie pdf Produktywność pracy a handel międzynarodowy – model Ricardo

Transkrypt

09-10-10

Wykład 2
Produktywność pracy a handel
międzynarodowy – model Ricardo
Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze, CE UW
dr Leszek Wincenciak

Informacja techniczna
UWAGA: dostęp do materiałów na stronie www jest
moŜliwy jedynie dla studentów zapisanych na wykład
z MSG w USOS
Po kliknięciu w link pojawi się okno do wpisania
danych uŜytkownika i hasła
W polu „UŜytkownik” naleŜy wpisać swój numer
indeksu, zaś w polu „Hasło” swój numer PESEL. Dla
osób nie posiadających numeru PESEL hasło jest
identyczne z loginem

1

09-10-10

Wykład 2
Koszt alternatywny i przewaga komparatywna
Gospodarka w ujęciu modelu Ricardo
Krzywa moŜliwości produkcyjnych i równowaga
autarkiczna
Wymiana w modelu Ricardo i korzyści z handlu
Płace a handel
Koszty transportu i dobra nie podlegające wymianie
Empiryczna weryfikacja modelu Ricardo

Koszt alternatywny
Centralne pojęcia w modelu Ricardo – koszt alternatywny i
przewaga komparatywna
Koszt alternatywny jest kluczowym pojęciem ekonomii w ogóle
Koszt alternatywny wiąŜe się ściśle z tym, Ŝe stajemy wobec
problemu rzadkości dóbr i zasobów, które moŜemy
wykorzystać na bardzo wiele konkurencyjnych sposobów
Kosztem alternatywnym związanym z podjęciem określonej
decyzji jest wartość najlepszego z dostępnych rozwiązań
alternatywnych:
Koszt alternatywny podjęcia pracy zawodowej – w tym czasie
moŜna zająć się domem, leniuchować etc. – aktywizując się na
rynku pracy traci się te moŜliwości
Koszt alternatywny załoŜenia własnej firmy – utrata dochodu z
pracy najemnej
Koszt alternatywny trzymania 5000 zł w skarpecie – utrata odsetek
z lokaty bankowej

2

09-10-10

Koszt alternatywny na poziomie gospodarki
Jednym z obszarów, gdzie pojawia się problem kosztu
alternatywnego jest wybór struktury produkcji w
gospodarce: w jaką produkcję zaangaŜować dostępne
zasoby rzadkie (siłę roboczą i kapitał)
Na przykład: załóŜmy, iŜ gospodarka dysponuje pewnym
zasobem siły roboczej; pracownicy mogą pracować albo
przy produkcji ubrań albo przy produkcji komputerów
Kosztem alternatywnym produkcji komputera jest liczba ubrań,
które nie zostały wyprodukowane, w związku z tym, Ŝe
wyprodukowany został komputer
Kosztem alternatywnym produkcji ubrań jest liczba
komputerów, która nie została wyprodukowana, w związku z
tym, Ŝe wyprodukowane zostały ubrania
Nie da się dowolnie zwiększać produkcji obu dóbr jednocześnie

Model Ricardo - załoŜenia
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

8.

9.

Świat składa się z dwóch krajów: Kraju i Zagranicy
Jedynym czynnikiem produkcji w obu krajach jest praca
Produktywność pracy róŜni się między krajami (na skutek
róŜnic w posiadanej technologii), stałe przychody skali
PodaŜ pracy w kaŜdym kraju jest stała (oznaczamy ją jako L)
Istnieją dwa dobra: ser (c) i wino (w)
Konsumenci chcą jednocześnie konsumować oba dobra
W gospodarce panuje doskonała konkurencja: zarówno na
rynku dóbr (cena jest równa kosztom krańcowym produkcji),
jak i na rynku pracy (płaca jest równa produktywności
pracownika)
Siła robocza jest w pełni mobilna (pracownicy mogą wybierać,
gdzie chcą pracować, co znaczy, Ŝe pójdą pracować tam,
gdzie oferowana jest im wyŜsza płaca)
Pracownicy nie mogą przenosić się między krajami (nie
występują migracje)

3

09-10-10

Model Ricardo: technologia
PoniewaŜ produktywność pracy jest stała, technologię
produkcji w kaŜdym z krajów moŜemy opisać za pomocą
jednostkowego nakładu pracy, czyli liczby
roboczogodzin potrzebnych do wytworzenia jednostki
produktu
aLW to jednostkowy nakład pracy w produkcji wina w Kraju. Na
przykład: jeśli aLW = 2, to znaczy, Ŝe wyprodukowanie litra wina w
Kraju zabiera 2 roboczogodziny pracy
aLC to jednostkowy nakład pracy w produkcji sera w Kraju. Na
przykład: jeśli aLC = 1, to znaczy, Ŝe wyprodukowanie kg sera w
Kraju zabiera 1 roboczogodzinę pracy
Wysoki jednostkowy nakład pracy oznacza niską produktywność
pracy

MoŜliwości produkcyjne
Granica moŜliwości produkcyjnych gospodarki (PPF) pokazuje
maksymalną wielkość produkcji, która moŜe zostać wytworzona przy
danym zasobie czynników produkcji
Przyjmijmy, Ŝe QC oznacza wielkość produkcji sera, zaś QW oznacza
wielkość produkcji wina. Granica moŜliwości produkcyjnych tej
gospodarki moŜe zostać opisana równaniem:

aLCQC + aLWQW = L
Jednostkowy
nakład pracy w
produkcji sera

Wielkość
produkcji
sera

Jednostkowy
nakład pracy w
produkcji wina

Całkowity zasób
pracy
Wielkość
produkcji
wina

4

09-10-10

PPF w ujęciu graficznym

MoŜliwości produkcyjne
aLCQC + aLWQW = L

QC = L/aLC kiedy QW = 0
QW = L/aLW kiedy QC = 0
Równanie PPF: QW = L/aLW – (aLC /aLW )QC:
nachylenie tej linii jest równe: – (aLC /aLW )

5

09-10-10

MoŜliwości produkcyjne
Wyprodukowanie dodatkowego kilograma sera
wymaga aLC godzin pracy
KaŜda godzina poświęcona produkcji sera, mogłaby
zostać przeznaczona na produkcję wina. W ciągu
tej godziny moŜna wyprodukować 1/aLW litrów wina
Koszt alternatywny produkcji kilograma sera to
liczba litrów wina, które nie zostały
wyprodukowane, czyli: aLC /aLW
Przy pełnym wykorzystaniu czynnika produkcji, koszt
alternatywny jest równy bezwzględnej wartości
nachylenia PPF i jest stały (poniewaŜ PPF jest linią
prostą)

Przewaga komparatywna
Kraj ma przewagę komparatywną w
wytwarzaniu tego dobra, przy produkcji
którego ma niŜszy koszt alternatywny niŜ
drugi kraj
Kraj wykorzystuje posiadane zasoby w sposób
najbardziej wydajny, kiedy wytwarza dobro, w
którym ma przewagę komparatywną w stosunku
do innych krajów

6

09-10-10

MoŜliwości produkcyjne
Ograniczenie krajowej produkcji jest dane:
aLCQC + aLWQW ≤ L
Nierówność ta opisuje, co gospodarka MOśE
wytwarzać, ale aby stwierdzić, co faktycznie
wytwarza konieczne jest określenie cen dóbr –
rola preferencji konsumentów

Produkcja, ceny i płace
Niech PC będzie ceną sera, zaś PW ceną wina
PoniewaŜ załoŜyliśmy występowanie doskonałej
konkurencji:
Godzinowa stawka płacy przy produkcji sera równa jest rynkowej
wartości sera wytwarzanego w ciągu godziny: Pc /aLC
Godzinowa stawka płacy przy produkcji wina równa jest rynkowej
wartości wina wytwarzanego w ciągu godziny: PW /aLW

PoniewaŜ pracownicy są mobilni, zatrudnią się w tym
sektorze, który oferuje wyŜsze wynagrodzenia

7

09-10-10

Produkcja, ceny i płace
Kiedy PC /aLC > PW /aLW pracownicy chcą pracować tylko
przy produkcji sera
Kiedy PC /PW > aLC /aLW produkowany będzie tylko ser
Gospodarka specjalizuje się w produkcji sera, jeśli relacja ceny
sera do ceny wina (względna cena sera) jest wyŜsza od kosztu
alternatywnego produkcji sera

Kiedy PC /aLC < PW /aLW pracownicy chcą pracować tylko
przy produkcji wina
Kiedy PC /PW < aLC /aLW produkowane będzie tylko wino.
Kiedy PW /PC > aLW /aLC produkowane będzie tylko wino.
Gospodarka specjalizuje się w produkcji wina, jeśli relacja ceny
wina do ceny sera (względna cena wina) jest wyŜsza od kosztu
alternatywnego produkcji wina

Relacja cen rynkowych w autarkii
Kiedy w gospodarce zamkniętej konsumenci chcą
konsumować oba dobra, cena względna musi się tak
dostosować, aby płace były identyczne w obu sektorach
(wytwarzający ser i wino):
Kiedy PC /aLC = PW /aLW pracownikom jest wszystko jedno, gdzie
pracują, a zatem wytwarzane są oba dobra
PC /PW = aLC /aLW
W autarkii ma miejsce produkcja (i konsumpcja) obu dóbr
tylko wtedy, gdy cena względna kaŜdego dobra jest równa
kosztowi alternatywnemu jego produkcji
Ile konkretnie będzie produkowane którego dobra zaleŜy od
preferencji konsumentów

8

09-10-10

Równowaga autarkiczna
QW
Nachylenie = – aLC /aLW
L /aLW
W0

A
U0
C0

L /aLC

QC

Handel w modelu Ricardo
ZałóŜmy, Ŝe Kraj ma przewagę komparatywną w
produkcji sera: musi to oznaczać, Ŝe jego koszt
alternatywny produkcji sera jest niŜszy niŜ zagranicą:
aLC /aLW < a*LC /a*LW
Kiedy Kraj zwiększa produkcję sera, zmniejsza produkcję
wina o mniej niŜ Zagranicą, gdyŜ krajowy jednostkowy
nakład pracy w produkcji sera jest niski w porównaniu z
nakładem w produkcji wina

9

09-10-10

Handel w modelu Ricardo
ZałóŜmy, Ŝe Kraj jest bardziej wydajny od Zagranicy
zarówno w produkcji wina, jak i sera
Mówimy wówczas, Ŝe ma absolutną przewagę w
produkcji obu dóbr: jednostkowe nakłady pracy
zarówno w produkcji wina, jak i sera są niŜsze w Kraju
niŜ Zagranicą:
aLC < a*LC oraz aLW < a*LW

Kraj moŜe być bardziej wydajny w produkcji obu dóbr,
ale ma przewagę komparatywna tylko w produkcji
jednego z dóbr – tego, gdzie wydajność produkcji jest
większa w porównaniu z drugim dobrem

Handel w modelu Ricardo
Nawet jeśli kraj jest bardziej (lub mniej) wydajny w
produkcji wszystkich dóbr, moŜe skorzystać na handlu
Aby zobaczyć, na czym polega korzyść z handlu musimy
najpierw znaleźć względną cenę dóbr w warunkach
handlu
W gospodarce zamkniętej, względna cena dobra równa się
kosztowi alternatywnemu jego produkcji

Aby policzyć cenę względną w warunkach handlu,
musimy odwołać się do równowagi światowej na rynku
obu dóbr

10

09-10-10

Cena względna
Cena dóbr w równowadze (P) wyznaczona jest
przez przecięcie linii popytu i podaŜy
Cena względna (Pc /Pw) w równowadze światowej,
zwana terms of trade wyznaczona jest przez
przecięcie względnego popytu i względnej podaŜy
Względna podaŜ sera: ilość sera dostarczana
łącznie przez producentów we wszystkich krajach
odniesiona do ilości wina produkowanego we
wszystkich krajach świata, przy kaŜdym poziomie
względnej ceny sera, Pc /Pw

Względna podaŜ sera
Względna
cena sera, PC/PW

?

Jak będzie wyglądać krzywa względnej podaŜy sera?
ZaleŜy to od struktury specjalizacji produkcji na świecie
przy kaŜdym poziomie względnej ceny sera

Względna ilość
sera,
QC + Q*C
QW + Q*W

11

09-10-10

Względna podaŜ sera
Kiedy względna cena sera jest niŜsza niŜ aLC /aLW ,
światowa produkcja sera wynosi 0.
Dlaczego? PoniewaŜ w sytuacji, gdy PC /PW < aLC /aLW krajowi
pracownicy chcą pracować tylko w sektorze wytwarzającym wino,
a zatem kraj w pełni specjalizuje się w produkcji wina
PoniewaŜ załoŜyliśmy, Ŝe: aLC /aLW < a*LC /a*LW zagraniczni
pracownicy tym bardziej nie będą chcieli pracować w sektorze
wytwarzającym ser

Kiedy PC /PW = aLC /aLW , krajowym pracownikom jest
wszystko jedno, gdzie pracują, natomiast robotnicy za
granicą będą wytwarzać tylko wino

Względna podaŜ sera
Kiedy a*LC /a*LW > Pc /PW > aLC /aLW , krajowi
pracownicy chcą produkować tylko ser (tu zarobią
więcej), ale zagraniczni – tylko wino (wyŜsze płace)
Kiedy a*LC /a*LW = PC / PW, zagranicznym pracownikom
jest wszystko jedno, gdzie pracują, a krajowi cały czas
chcą się specjalizować tylko w produkcji sera
Jeśli cena sera przekroczy a*LC /a*LW w obu krajach
produkowany jest tylko ser, a produkcja wina spada do
zera

12

09-10-10

Względna podaŜ sera
Względna
cena sera, PC/PW

a*LC/a*LW

RS

aLC/aLW

L/aLC
L*/a*LW

Względna ilość
sera,
QC + Q*C
QW + Q*W

Względny popyt na ser
Względny popyt konsumentów na ser to ilość sera,
którą konsumenci chcą kupić w relacji do poŜądanej
przez nich ilości wina, przy kaŜdym poziomie ceny
względnej sera
(Pc /Pw)
Wraz ze wzrostem względem ceny sera, konsumenci
w obu krajach będą kupować mniej sera (w relacji do
wina), a zatem względna wielkość popytu na ser
spada – krzywa względnego popytu na ser jest
zatem ujemnie nachylona

13

09-10-10

Równowaga światowa
Względna
cena sera, PC /PW

a*LC /a*LW

RS
1

Terms of trade
aLC /aLW

RD

2
RD’
L/aLC
L*/a*LW

Względna ilość
sera,
QC + Q*C
QW + Q*W

Korzyści z handlu: wzrost produkcji
Korzyści z handlu (w ujęciu Ricardo) wynikają z faktu
specjalizacji produkcji, gdy posiadane zasoby uŜywane
są w sposób najbardziej wydajny oraz moŜliwości uŜycia
dochodu powstającego przy produkcji do zakupu dóbr i
usług, które chcą konsumować konsumenci w tym kraju
Najbardziej wydajne uŜycie zasobów oznacza produkcję dobra, w
którym kraj ma przewagę komparatywną

14

09-10-10

Korzyści z handlu: zmiany dochodów
Krajowi pracownicy uzyskują wyŜszy dochód z produkcji
sera (niŜ w autarkii) poniewaŜ względna cena sera rośnie
na skutek otwarcia się kraju na handel międzynarodowy
Zagraniczni pracownicy uzyskują wyŜszy dochód z
produkcji wina (niŜ w autarkii) poniewaŜ dla nich
względna cena sera spada na skutek otwarcia się
zagranicy na handel międzynarodowy (ser staje się
tańszy, a wino względnie droŜsze)

Korzyści z handlu
Handel moŜna uznać za pośrednią metodę
produkcji, która pozwala na zamianę sera na wino
lub odwrotnie
Bez wymiany, kraj musi tak dzielić (alokować) swoje
zasoby pracy, aby wytwarzać oba dobra, które
konsumenci chcą konsumować
W warunkach handlu, kraj moŜe specjalizować się w
produkcji jednego dobra i wymieniać to dobro na
inne, które jest poŜądane przez konsumentów

15

09-10-10

Korzyści z handlu
Handel rozszerza moŜliwości konsumpcyjne poza
moŜliwości produkcyjne danego kraju
Bez handlu konsumpcja ograniczona jest wielkością
produkcji krajowej
W warunkach handlu, konsumpcja kaŜdego kraju
moŜe się zwiększyć, poniewaŜ łączna światowa
produkcja rośnie, gdy kaŜdy kraj specjalizuje się w
produkcji tego dobra, w którym ma przewagę
komparatywną

Korzyści z handlu w ujęciu graficznym
Terms of trade

Q *W

QW

IMP

L/aLW
W1
W0

P*

EXP

L*/a*LW

D
W *0

U1
U0
P
L/aLC QC

A
C0
EXP

D*
A*
U*
C*0 C*1 L*/a*LC

U* 1
0

Q *C

IMP

16

09-10-10

Przykład liczbowy
Jednostkowe nakłady pracy w produkcji wina i sera
Ser

Wino

Kraj

aLC = 1 godz./kg

aLW = 2 godz./litr

Zagranica

a*LC = 6 godz./kg

a*LW = 3 godz./litr

aLC /aLW = 1/2 < a*LC /a*LW = 2

Przykład liczbowy: ustalenie przewagi
Kraj jest bardziej wydajny w produkcji obu
dóbr od Zagranicy, ale ma przewagę
komparatywną w produkcji sera
Zagranica jest mniej wydajna w produkcji obu
dóbr, ale ma przewagę komparatywną w
produkcji wina
Jednostkowe nakłady pracy w produkcji wina i sera
Ser

Wino

Kraj

aLC = 1 godz./kg

aLW = 2 godz./litr

Zagranica

a*LC = 6 godz./kg

a*LW = 3 godz./litr

17

09-10-10

Przykład liczbowy: cena w równowadze
W równowadze autarkicznej względna cena sera
wynosiła w kraju ½, zaś za granicą 2
W warunkach handlu, względna cena sera musi
mieścić się między aLC /aLW = ½ i a*LC /a*LW = 2
ZałóŜmy, Ŝe w równowadze w warunkach handlu
PC /PW = 1 (terms of trade)
Oznacza to, Ŝe kraje wymieniają się dobrami według
relacji:
1 kg sera za 1 litr wina

Przykład liczbowy: korzyści z handlu
Bez handlu, kraj moŜe uŜyć jednej godziny pracy do
wyprodukowania 1/aLW = 1/2 litra wina
Jeśli dopuścimy moŜliwość wymiany, kraj będzie mógł uŜyć tej samej
godziny pracy do wyprodukowania 1/aLC = 1 kg sera, będzie mógł go
sprzedać zagranicę po cenie międzynarodowej i otrzyma w zamian
1 litr wina
Bez handlu, zagranica moŜe uŜyć jednej godziny pracy do
wyprodukowania 1/a*LC = 1/6 kg sera
Jeśli dopuścimy moŜliwość wymiany, zagranica będzie mogła uŜyć
tej samej godziny pracy do wyprodukowania 1/a*LW = 1/3 litra wina,
będzie mogła go sprzedać do kraju po cenie międzynarodowej i
otrzyma w zamian 1/3 kg sera

18

09-10-10

Płace względne
Względna płaca to relacja krajowego poziomu płac
do wynagrodzeń za granicą (w/w*)
Choć z modelu Ricardo wynika, Ŝe względne ceny
dóbr wyrównają się między krajami na skutek
podjęcia wymiany międzynarodowej, nie moŜna tego
powiedzieć o wynagrodzeniach
RóŜnice w poziomie płac wynikają z róŜnic w
produktywności (technologii)
Kraj mający przewagę absolutną w produkcji jakiegoś
dobra, w warunkach handlu będzie charakteryzował się
wyŜszą płacą pracowników zatrudnionych przy jego
produkcji

Płace względne: przykład
Jednostkowe nakłady pracy w produkcji wina i sera
Ser

Wino

Kraj

aLC = 1 godz./kg

aLW = 2 godz./litr

Zagranica

a*LC = 6 godz./kg

a*LW = 3 godz./litr

ZałóŜmy, Ŝe PC = 12 zł/kg a PW = 12 zł/L
PoniewaŜ w warunkach handlu w kraju wytwarzany jest tylko ser,
krajowa płaca jest równa płacy w sektorze produkującym ser, która
wynosi:
(1/aLC)PC = (1/1) x 12 zł = 12 zł
PoniewaŜ w warunkach handlu za granicą wytwarzane jest tylko wino,
zagraniczna płaca jest równa płacy w sektorze produkującym wino,
która wynosi
(1/a*LW)PW = (1/3) x 12 zł = 4 zł
A zatem relacja płac krajowych pracowników do zagranicznych wynosi
12 zł/4 zł = 3 (pracownicy w kraju zarabiają trzykrotnie więcej)

19

09-10-10

Płace względne
Jednostkowe nakłady pracy w produkcji wina i sera
Ser

Wino

Kraj

aLC = 1 godz./kg

aLW = 2 godz./litr

Zagranica

a*LC = 6 godz./kg

a*LW = 3 godz./litr

Relacja płac zawiera się w przedziale między relacjami
produktywności dla obu sektorów:
Kraj jest 6 razy bardziej wydajny w produkcji sera niŜ zagranica,
ale tylko 1,5 razy bardziej wydajny w produkcji wina
Stawka płac w kraju jest 3 razy wyŜsza niŜ zagranicą

Te relacje pokazują, Ŝe oba kraje mają kosztową
przewagę w produkcji
stąd powstaje handel
WyŜsze płace w kraju (podnoszące koszty) mogą być
zrekompensowane wyŜszą produktywnością (obniŜającą koszt
produkcji)
NiŜsza produktywność zagranicy musi być zrekompensowana
niŜszymi płacami

Płace względne
PoniewaŜ zagraniczni robotnicy mają 3 razy
niŜsze płace niŜ krajowi, mają przewagę
kosztową w produkcji wina, mimo niŜszej
produktywności
PoniewaŜ krajowi robotnicy są 6 razy bardziej
wydajni niŜ zagraniczni w produkcji sera, mają
przewagę kosztową w jego wytwarzaniu, mimo
3-krotnie wyŜszych płac

20

09-10-10

Powszechne nieporozumienia dotyczące
koncepcji przewagi komparatywnej

1.

Wolny handel jest korzystny tylko dla kraju
charakteryzującego się wyŜszą produktywnością niŜ
inne kraje
Nawet kraje o niskiej produktywności korzystają z wolnego
handlu, gdyŜ mają moŜliwość nabywania taniej dóbr, które
musiałyby droŜej produkować w kraju same dla siebie
Korzyści z handlu nie zaleŜą od przewagi absolutnej, ale od
przewagi względnej

Powszechne nieporozumienia dotyczące
koncepcji przewagi komparatywnej
2.

Wolny handel z krajami o niskich płacach szkodzi
krajom o wysokim poziomie wynagrodzeń
Mimo Ŝe handel moŜe obniŜyć płace części pracowników
(wpłynąć na dystrybucję dochodu wewnątrz kraju
model
HO), na handlu korzystają konsumenci i inni pracownicy
Konsumenci mogą nabyć dobra taniej niŜ gdyby były
produkowane w kraju
Producenci (pracownicy) korzystają otrzymując wyŜszy dochód
– bardziej efektywnie wykorzystują zasoby

21

09-10-10

Powszechne nieporozumienia dotyczące
koncepcji przewagi komparatywnej

3.

Wolny handel prowadzi do eksploatacji krajów o niskim
poziomie produktywności
Choć standardy dot. warunków pracy są rzeczywiście znacznie
niŜsze w wielu krajach w porównaniu z krajami
wysokorozwiniętymi, nie musi się to wiązać z handlem
Konsumenci korzystają z wolnego handlu mając dostęp do
tańszych produktów
Pracownicy w krajach biednych zarabiają w warunkach handlu
więcej (choć ciągle mniej, niŜ w krajach wysokorozwiniętych),
niŜ gdyby tej wymiany nie było

Koszty transportu i dobra niehandlowe
Model Ricardo przewiduje, Ŝe kraje powinny się w
pełni specjalizować w produkcji któregoś dobra
W praktyce zdarza się to bardzo rzadko:
Więcej niŜ jeden czynnik produkcji (ogranicza to
moŜliwości specjalizacji
model HO)
Protekcjonizm
Koszty transportu ograniczające moŜliwości handlu i
powodujące, Ŝe pewne dobra muszą być produkowane
przez wszystkie kraje
dobra niehandlowe

22

09-10-10

Weryfikacja empiryczna modelu Ricardo
Czy kraje rzeczywiście eksportują te dobra, w
wytwarzaniu których produktywność jest względnie
wysoka?
Porównanie struktury handlu USA i UK oraz relacji
produktywności w 26 sektorach sugeruje, Ŝe tak
(McDougall 1951-1952, Balassa 1963)
Jednocześnie we wszystkich 26 sektorach USA
miały przewagę absolutną wobec UK, a mimo to
handel miał miejsce (róŜnice w płacach)

Weryfikacja empiryczna modelu Ricardo

23

09-10-10

Podsumowanie
Kraj ma przewagę komparatywną w produkcji dobra,
dla którego koszt alternatywny jest niŜszy niŜ
zagranicą
Produkując dobro, w którym ma przewagę komparatywną
kraj uŜywa w sposób najbardziej efektywny swoich
zasobów

Model Ricardo skupia się na róŜnicach w
produktywności pracy między krajami i wyjaśnia
korzyści z handlu posługując się koncepcją przewagi
komparatywnej

Podsumowanie
Kiedy kraj specjalizuje się w produkcji i handlu
zgodnie z modelem Ricardo, cena względna dobra
produkowanego rośne, płaca pracowników rośnie, a
dobra stają się realnie tańsze dla konsumentów
Na handlu korzysta zarówno bardziej, jak i mniej
wydajna (produktywna) gospodarka, choć handel
moŜe zmienić dystrybucję dochodu wewnątrz krajów
Wysoka wydajność LUB niskie płace dają krajom
przewagę kosztową

24

09-10-10

Podsumowanie
Choć badania empiryczne częściowo potwierdzają
występowanie handlu opartego o przewagę
komparatywną, istnieją czynniki które nie pozwalają
krajom przejść do pełnej specjalizacji; zwykle
kontynuują one produkcję wielu dóbr

25

Do góry