Ocena brak

Produkt krajowy netto

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /27.11.2011

Charakterystyka

Produkt Krajowy Netto (PKN, ang. Net Domestic Product, NDP) jest to Produkt Krajowy Brutto (PKB) pomniejszony o amrotyzację środków trwałych.



PKN = PKB - amortyzacja



Przy obliczaniu PKB nie bierze się pod uwagę, faktu zużywania się wyposażenia kapitałowego wykorzystywanego w procesie produkcji ( tj. maszyn, urządzeń produkcyjnych). Pomimo tego, że proces ten jest stopniowy i dosyć powolny (wynika to z faktu, że niektóre maszyny działają przez kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat), każdego roku pewna część zasobu kapitału ulega zużyciu. Ekonomicznym odzwierciedleniem tego procesu jest amortyzacja. Ujawnia ona wartość zużycia się zasobu kapitałowego w danym okresie.


Miejsce inwestycji w obliczaniu PKN

Zużywanie się zasobu kapitału fizycznego oznacza, żę częśc dóbr wytwarzanych w gospodarce (tj. dóbr inwestycyjnych) należy przeznaczyć na odtworzenie zużytego kapitału. Czyli, część skumulowanych inwestycji (tzw. inwestycji brutto) musi być przeznaczona na odnowienie zużytego kapitału w wielkości odpowiadającej amortyzacji. Tą częśc inwestycji, która zostanie można wykorzystać dalej na powiększenie istniejącego już kapitału. A zatem:


Inwestycje netto = Inwestycje brutto - amortyzacja



Inwestycje netto są uwzględniane przy obliczaniu PKN. Jednocześnie PKN pomija dobra wytworzone w celu skompensowania deorecjacji środków trwałych.


PKN jest rzadziej stosowanym wskaźnikiem wartości produkcji, a dzieje się tak dlatego, że jest on wskaźnikiem wrażliwym na subiektywne oceny. Tak naprawdę niewiadomo jak oszacować amortyzację. Najprostszym sposobem jest zsumowanie amortyzacji zapisanej na rachunkach wszystkich krajowych przedsiębiorstw, w okresie dla którego oblicza się PKN. Jednakże wielkość tej amortyzacji jest ustalana w znacznej mierze, w zależności od potrzeb fiskalnych danego przedsiębiorstwa i może odbiegać od realnych wartości zużytych środków trwałych. Mechanizm prowadzący do tego zniekształcenia można zobrazować na przykładzie. Państwo, które kieruje się chęcią wspierania inwestycji, może wydać w danym roku zezwolenie na 30- procentową stawkę amortyzacji wobec środków trwałych w roku ich pozyskania, w sytuacji, kiedy rok wcześniej stawka tak sięgała 20 procent. Ponieważ zwiększenie się amortyzacji powoduje spadek zysku, a w konsekwencji również podatku od zysku, większość przedsiębiorstw skorzysta z takiej możliwości. Deklarowana wartość odpisów amortyzacyjnych znacznie wzrośnie, podczas gdy faktyczne zużycie środków trwałych pozostanie na tym samym poziomie. Wielkośc amortyzacji, która zaistnieje w bilansach przedsiębiorstw, nie będzie na ogół odzwierciedlała faktycznego zużycia.


Stąd też liczni ekomomiści opowiadają się za tym, aby wykorzystywać bardziej obiektywny wskaźnik, jakim jest PKB.


Autor: Dorota Czyżewska
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry